ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΗΛΙΘΙΟΙ - ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Η Βρετανία φέτος

 

Της ΣΩΤΗΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ

Η Βρετανία είναι μια πλούσια χώρα με φτωχούς πολίτες: το 60% των οικογενειών εισπράττει κάποιο επίδομα.  

Αυτό δεν σημαίνει απαραιτήτως ότι εκατομμύρια άνθρωποι αδρανούν ψευτοζώντας με κρατική ελεημοσύνη· σημαίνει ότι οι μισθοί είναι υπερβολικά χαμηλοί σχετικά με το επίπεδο ζωής (9,5 λίρες την ώρα είναι ημερομίσθιο πείνας), ότι τα ενοίκια είναι εξωφρενικά, ότι το φορολογικό σύστημα χρειάζεται μεταρρύθμιση κι ότι είναι απαραίτητη κάποια ανακατανομή του πλούτου.  

Το σύστημα των τάξεων στη Βρετανία δεν έχει εξελιχθεί όπως στην ηπειρωτική Ευρώπη· οι ανισότητες είναι αναχρονιστικές τόσο από την άποψη της ποιότητας, του life style κατά κάποιον τρόπο, όσο και από την άποψη των οικονομικών μεγεθών. Ανέκαθεν, στη Βρετανία, ένα μέρος της working class είχε μορφή κοινωνικού περιθωρίου· κάτι που φαίνεται ότι συμβαίνει όλο και περισσότερο.Προστίθεται η δυσλειτουργία των κοινωνικών υπηρεσιών, των σχολείων (που ξεμένουν από χρηματοδότηση), του συστήματος περίθαλψης (ιδιαίτερα καταρρέει η οδοντιατρική φροντίδα) λες και γίνεται προσπάθεια να αποτύχουν όλες αυτές οι δομές ώστε να πάψουν να τις υπερασπίζονται οι Βρετανοί και να δεχθούν ιδιωτικοποιήσεις.Με λίγα λόγια, υπάρχει ένας ολιγαρχικός πειρασμός τον οποίον ενσαρκώνει και ο Rishi Sunak, ο τελευταίος εκπρόσωπος των Συντηρητικών, που κάθεται σε μια οικογενειακή περιουσία 730 εκατομμυρίων λιρών.

Η Λις Τρας υποσχέθηκε να μειώσει τους φόρους και να κυβερνήσει ως Συντηρητική· σαν τη Μάργκαρετ Θάτσερ ας πούμε. Αλλά η Τρας δεν ήταν ποτέ σταθερή στις απόψεις της όπως ήταν η Θάτσερ: αντιτέθηκε στο Brexit με το σύνθημα «Η Βρετανία ισχυρότερη μέσα στην Ευρώπη», ύστερα όμως το αποδέχτηκε ενθουσιωδώς· παρότι θέλησε να παίξει τη Σιδηρά Κυρία εκπόνησε πρόγραμμα επιδομάτων· ανακοίνωσε πως θα έπαιρνε αντιδημοφιλείς αποφάσεις και πως θα τις τηρούσε ό,τι κι αν συνέβαινε, πλην όμως υποχώρησε μπροστά στον σκληρό πυρήνα των Τόρυς και στην πίεση του δρόμου.Το πακέτο ενεργειακής στήριξης που πρότεινε σταθεροποιούσε την τιμή της μονάδας για δύο χρόνια· ταυτοχρόνως, μείωσε τους φόρους ενώ είναι σαφές ότι στη Βρετανία οι φόροι για το υψηλότερο δεκατημόριο πρέπει να αυξηθούν.Εξάλλου, είναι επικίνδυνο να μειώνεις τους φόρους χωρίς να βρίσκεις πηγές χρηματοδότησης του κενού που θα δημιουργηθεί — και εκτός από επικίνδυνο, είναι στοιχειώδες. 

Στο μεταξύ, οι ελευθεριακοί πιστεύουν ακόμα ότι μια κοινωνία μπορεί να προχωρήσει με απόλυτη ελευθερία στις δραστηριότητες του κεφαλαίου: αν και η ελευθεριακή τακτική έχει δοκιμαστεί αυξάνοντας τα κέρδη των μεγάλων επιχειρήσεων, καταστρέφοντας τις μικρές, δημιουργώντας υποπρολεταριάτο, πολλοί στο Συντηρητικό κόμμα μιλούν ακόμα με όρους του Φρίντριχ Χάγιεκ.

Οι Τόρυς συμπεριφέρονται σαν τους πανικόβλητους Ρομάνοφ όταν οι μπολσεβίκοι εισέβαλλαν στα Χειμερινά Ανάκτορα. Η κοινωνική τάξη που εκπροσωπούν έχει πολλά να χάσει και φοβάται μήπως τα χάσει: οι ορδές των φτωχών και των αμόρφωτων —η παιδεία κοστίζει ακριβά στη Βρετανία— καραδοκούν· θέλουν να τους κλέψουν τα οικογενειακά τιμαλφή· τα ασημένια μαχαιροπήρουνα.  

Υπάρχουν πράγματι μερικές τέτοιες βρετανικές ιδιαιτερότητες: η πρώτη είναι αυτή η κομματική ταξικότητα· οι Τόρυς προωθούν τα οικονομικά και πολιτιστικά συμφέροντα μιας παραδοσιακά «άρχουσας τάξης», ενώ τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά κόμματα της δεξιάς και της κεντροδεξιάς απευθύνονται σε ποικιλία κοινωνικών στρωμάτων — επιπλέον, η λεγόμενη «λαϊκιστική» δεξιά απευθύνεται στους φτωχούς και στους λιγότερο μορφωμένους.  

Δεν είναι αυτή η περίπτωση των Βρετανών Συντηρητικών, αν και βεβαίως τα όρια του κοινού τους τροποποιούνται, εξού και η νίκη ή η ήττα τους στις εκλογές. Ένα ακόμα χαρακτηριστικό των Τόρυς είναι το ότι τα οικολογικά ζητήματα —ιδιαίτερα η κλιματική αλλαγή— δεν περιλαμβάνονται στις προτεραιότητές τους· είναι μοιρασμένοι ανάμεσα στα οικονομικά συμφέροντα και στον περιβαλλοντικό τους αντίκτυπο: για παράδειγμα, η Λιζ Τρας ήρε την απαγόρευση της υδραυλικής ρωγμάτωσης για να την επαναφέρει ο Sunak.

Η οικονομική κατάσταση είναι σταθερά δύσκολη εξαιτίας του χάσματος μεταξύ των κοινωνικών στρωμάτων, όχι εξαιτίας της χαμηλής παραγωγικότητας και της ανεργίας. Αν και ο ρυθμός του πληθωρισμού έφτασε το 8,8%, η ανεργία παραμένει χαμηλή· ακόμα και το αμφίβολο trickle down, η ιδέα ότι η αύξηση του πλούτου για τους πλουσιότερους στάζει προς τους φτωχότερους, μπορεί να φέρει κάποια αποτελέσματα —αλλά όχι μόνη της και όχι για πολύ καιρό. Είναι μύθος το ότι οι χαμηλότεροι φόροι και η κατάργηση των κανονιστικών ρυθμίσεων που περιορίζουν τα κέρδη οδηγούν σε χαμηλότερες τιμές και περισσότερες θέσεις εργασίας. Τα think tanks τα οποία επιμένουν σε περισσότερες ιδιωτικοποιήσεις και φορολογικές απαλλαγές με σκοπό την ενθάρρυνση της καινοτομίας και των επενδύσεων προσπαθούν να εφαρμόσουν τη θεωρία ότι ο πλούτος που δημιουργείται βελτιώνει τη ζωή όλων· αλλά αυτό δεν ισχύει: έχει δοκιμαστεί πολλές φορές —η ρηγκανομική είναι ένα παράδειγμα— με πολύ δυσάρεστες συνέπειες για τουλάχιστον το ένα τέταρτο των πολιτών. Οι μικρότεροι φορολογικοί συντελεστές έχουν νόημα μόνο αν συνοδεύονται από αύξηση των μισθών και μόνο αν δεν συνοδεύονται από περικοπές των δημοσίων δαπανών: ο τερματισμός των επιδοτήσεων είναι βεβαίως επιθυμητός αλλά, όπως είπα, οφείλεται κυρίως στο ότι ο ιδιωτικός τομέας δεν πληρώνει σωστά τους εργαζομένους.

Η οικονομική πολιτική του Ρόναλντ Ρέιγκαν, η οποία αποτελεί πρότυπο για τους ελευθεριακούς, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί επιτυχημένη για το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα: ο Ρέιγκαν επανεξελέγη τον Νοέμβριο του 1984 και ο αντιπρόεδρός του, Τζορτζ Χ. Β. Μπους, έγινε πρόεδρος το 1988. Ωστόσο, όσον αφορά την οικονομική ανάπτυξη, ήταν μια αποτυχία: ενώ ο Ρέιγκαν είχε υποσχεθεί να μειώσει τις ομοσπονδιακές κυβερνητικές δαπάνες, στην πραγματικότητα αύξησε το εθνικό χρέος των Ηνωμένων Πολιτειών κατά 186%· από 907 δισεκατομμύρια δολάρια σε 2,6 τρισεκατομμύρια.Και παρόλο που η αμερικανική οικονομία αναπτύχθηκε κατά την προεδρία του περίπου κατά 3,49% ετησίως, η επίδοση ήταν χειρότερη από εκείνη άλλων προεδριών: επί Ρούσβελτ ήταν 9,3%, επί Κένεντι 4,4%, επί Τζόνσον 5,3%, επί Κλίντον 3,9%. Οπωσδήποτε, παίζει πάντοτε ρόλο η διεθνής συγκυρία και μια σειρά άλλοι παράγοντες. Ένας από τους συμβούλους του Ρέιγκαν, ο Ντέιβιντ Στόκμαν, περιέγραψε αργότερα την «επανάσταση του Ρέιγκαν» ως «ριζοσπαστική, ασύνετη και αλαζονική» προσθέτοντας ότι η πολιτική του απέτυχε επειδή οι μειώσεις δαπανών που απαιτούνταν για να αναπληρωθούν οι φορολογικές περικοπές απεδείχθησαν μεγαλύτερες και σκληρότερες από ό,τι πίστευαν οι σύμβουλοί του. Απαιτούσαν ολομέτωπη επίθεση στο αμερικανικό κράτος προνοίας η οποία θα άφηνε πάνω από 50 εκ. ανθρώπους χωρίς εκπαίδευση και περίθαλψη, ενώ ταυτοχρόνως θα οδηγούσε —και οδήγησε— σε τρέλες όπως η ιδιωτικοποίηση του σωφρονιστικού συστήματος.  

Κάτι παρόμοιο ισχύει για τη Βρετανία: η Μάργκαρετ Θάτσερ άφησε εποχή διότι είχε το θάρρος της γνώμης της —αυτό πρέπει να της το αναγνωρίσουν όλοι— στην πράξη όμως δεν κατάφερε τίποτα σε ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης.

Όλες οι έρευνες που έγιναν από το 1965 έως το 2015 σε 18 πλούσιες χώρες γύρω από τον αντίκτυπο της μείωσης των φόρων για τους πιο εύπορους δείχνουν ότι δεν έχει αντίκτυπο στις επιδόσεις ανάπτυξης ή στα επίπεδα απασχόλησης, αλλά ότι οδηγεί σε μεγαλύτερη εισοδηματική ανισότητα. Όσο για μείωση του εταιρικού φόρου, ίσως βελτιώνει τις ιδιωτικές επιχειρηματικές επενδύσεις αλλά δεν επηρεάζει εντέλει την ανάπτυξη σε εθνικό επίπεδο: μετά τη μείωση του φόρου από 30% το 2007 σε 19% το 2019, το Ηνωμένο Βασίλειο έχει το χαμηλότερο ποσοστό ιδιωτικών επενδύσεων, ως ποσοστό του ΑΕΠ, από όλες τις οικονομίες της G7. Με βάση την απλή λογική, ακόμα και το αμερικανικό εκλογικό σώμα επιθυμεί μια μέτρια σοσιαλδημοκρατία που να προστατεύει τους πολίτες από τις πιο τραχιές γωνίες του καπιταλισμού: απλώς, στις ΗΠΑ, οι περισσότεροι άνθρωποι δεν θέλουν να ακούνε το συνθετικό «σοσιαλ» —αντιθέτως, στη Βρετανία, ακόμα και ένα μέρος των ψηφοφόρων του Συντηρητικού κόμματος πιστεύει ότι η κυβέρνηση πρέπει να αυξήσει τους φόρους και να δαπανά περισσότερα για την υγεία και την εκπαίδευση· ίσως ακόμα και για τα κοινωνικά επιδόματα ώστε να μην εξαθλιώνονται οι πιο εύθραυστες κοινωνικές ομάδες.

Φτάνω στο ζήτημα του «Brexit» το οποίο πρέπει να αποδοθεί στην αντίληψη ότι τα οφέλη του ελεύθερου εμπορίου δεν επαρκούσαν για να αντισταθμίσουν το κόστος της ελεύθερης μετανάστευσης. 

Το δημοψήφισμα ζήτησε το Συντηρητικό Κόμμα επισημαίνοντας το πρόβλημα της ελεύθερης κυκλοφορίας μεταναστών και προσφύγων —αλλά, αντί να ληφθούν μέτρα γι’ αυτό το πρόβλημα, η Βρετανία μπήκε σε ένα blame game: oι μικρές επιχειρήσεις ήταν απογοητευμένες από τα τέλη της ΕΕ·μερικοί πίστευαν ότι η έξοδος από την ΕΕ θα δημιουργούσε θέσεις εργασίας· το Κόμμα της Ανεξαρτησίας έπεισε πολλούς ότι η χώρα τους πλήρωνε στην ΕΕ περισσότερα από όσα της αντιστοιχούσαν.  

Η αποχώρηση από την ΕΕ ήταν περίπλοκη και το βρετανικό Κοινοβούλιο παρέμεινε διχασμένο μέχρι τον Ιανουάριο του 2020, όταν οι διατάξεις της συμφωνίας πήραν την απαραίτητη νομοθετική συγκατάθεση. Στη θέση των συμφωνιών χώρας-μέλους, υπεγράφη Συμφωνία Εμπορίου και Συνεργασίας η οποία δεν καλύπτει την εξωτερική πολιτική και την άμυνα όπως συνέβαινε πριν από το Brexit. Αν και η Bρετανία δεν συμμετέχει πια στην τελωνειακή ένωσηκαι στην ενιαία αγορά της ΕΕ, η εμπορική συμφωνία επιτρέπει μηδενικούς δασμούς και μηδενικές ποσοστώσεις σε εμπορεύματα που συμμορφώνονται με τους κανόνες προέλευσης. 

Όπως θα περίμενε κανείς, το Brexit δημιούργησε πίεση στις σχέσεις της Βόρειας Ιρλανδίας, που είναι κομμάτι της Βρετανίας, με τη γειτονική Δημοκρατία της Ιρλανδίας, που είναι μέλος της ΕΕ. Η καινούργια συμφωνία επιτρέπει στη Βόρεια Ιρλανδία να υιοθετήσει τους τελωνειακούς κανόνες της ΕΕ, ώστε να μην υπάρχουν σκληρά σύνορα μεταξύ των δύο γειτονικών χωρών. Αντιθέτως, υπάρχει τελωνειακό και ρυθμιστικό σύνορο μεταξύ της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας στη Θάλασσα της Ιρλανδίας. Όσο για την ελεύθερη κυκλοφορία μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της ΕΕ έχει τερματιστεί:οι Ευρωπαίοι πολίτες που ζουν ήδη στο βρετανικό έδαφος πρέπει να διαθέτουν έγγραφα παραμονής και οι ταξιδιώτες πρέπει να επιδεικνύουν διαβατήρια. Για τους ταξιδιώτες επαγγελματίες υπάρχουν πρόσθετες απαιτήσεις: αν δραστηριοποιούνται σε μια χώρα της ΕΕ, μπορεί να χρειαστεί να ιδρύσουν μια τοπική θυγατρική στη Βρετανία. Πολλοί τομείς, όπως οι τηλεπικοινωνίες και οι ηλεκτρονικές υπηρεσίες, φορολογούνται. Τέλος, το Ηνωμένο Βασίλειο πρέπει να καταβάλει «λογαριασμό διαζυγίου» περίπου 34 δισεκατομμυρίων λιρών μέχρι το 2064 για να εκπληρώσει τυχόν εναπομείνασες οικονομικές δεσμεύσεις που ανέλαβε ενώ ήταν μέλος της ΕΕ.

 Τα γράφω αυτά για να τονίσω ότι το Brexit υπήρξε μια βαριά και ανθυγιεινή εργασία για όλους τους εμπλεκόμενους. Και ότι έγινε για το τίποτα.

Προς το παρόν η βρετανική οικονομία έχει επιβραδυνθεί και πολλές επιχειρήσεις έχουν μεταφέρει την έδρα τους στην ΕΕ. Αλλά αυτό μπορεί να διορθωθεί: το μεγαλύτερο μειονέκτημα του Brexit είναι...

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΗΛΙΘΙΟΙ - ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Οι μετανιωμένοι Βρετανοί

Του ΣΑΚΗ ΜΟΥΜΤΖΗ

Διάβασα πως το 57% των Βρετανών έχει μετανιώσει για το Brexit. Μάλιστα, ζητούν επανάληψη του δημοψηφίσματος. 

Θα έλεγα πως είναι αργά για δάκρυα.  

Τώρα πληρώνουν τις συνέπειες της δικής τους επιλογής, καθώς και την ανευθυνότητα του μοιραίου Ντέιβιντ Κάμερον, ο οποίος την ιστορική αμφιθυμία των Συντηρητικών για την Ευρωπαϊκή Ενωση τη μετέτρεψε σε εθνική κρίση.

Είναι, δε, κανόνας πως πολυσύνθετα προβλήματα δεν μπορούν να απαντηθούν με ένα «ναι» ή με ένα «όχι». Εχουμε κι εμείς πικρή πείρα από το καλοκαίρι του 2015. Τότε, παρά την ηθελημένη ασάφεια του ερωτήματος, ήταν κοινή πεποίθηση πως η διακύβευση αφορούσε την ευρωπαϊκή πορεία της πατρίδας μας. Και αν το 61,3% ψήφισε όπως ψήφισε, ο τότε πρωθυπουργός είχε τον κυνισμό ή τον ρεαλισμό ή την ωριμότητα –διαλέγετε ό,τι θέλετε– να αλλάξει μέσα σε λίγες ημέρες αυτήν την ψήφο.

Στη Βρετανία, μετά το δημοψήφισμα, πρότειναν στην πολιτική ηγεσία να ακολουθήσει το παράδειγμα του Αλ. Τσίπρα.  

Μεταξύ μας, αν το έκαναν, σήμερα όλα θα ήταν μια χαρά. Ούτε γάτα ούτε ζημιά. Γιατί δεν είναι λύση να ξανακάνουμε δημοψήφισμα επειδή οι συνέπειες της αρχικής μας απόφασης αποδείχθηκαν τραγικές. Και η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν είναι ξέφραγο αμπέλι, όποιος θέλει, όποτε θέλει να μπαίνει και να βγαίνει.

Βλέποντας την περιπέτεια του Βrexit, αναρωτήθηκα τι θα ψήφιζαν οι Ελληνες αν ο Κωνσταντίνος Καραμανλής το 1977 ή το 1978 έθετε στην κρίση τους την απόφασή του να ενταχθεί η πατρίδα μας στην ΕΟΚ.

Κάτι μου λέει πως, με δεδομένο το κλίμα της εποχής των πρώτων χρόνων της Μεταπολίτευσης, πολύ δύσκολα το «ναι στην ένταξη» θα πλειοψηφούσε. Γι’ αυτό πολύ σοφά έπραξε τότε και αρκέστηκε αυτή η στρατηγική του πρόταση να εγκριθεί μόνον από την κοινοβουλευτική πλειοψηφία, γιατί ενίοτε ο λαός λαμβάνει αποφάσεις που σε βάθος χρόνου αποδεικνύονται λανθασμένες.

Η Βρετανία μετά το Brexit βρίσκεται σε...

 

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΗΛΙΘΙΟΙ: Από το Brexit στο Softex-it

 

Γράφει το ΕΜΟ ΤΕΑΜ

Από το Brexit στο Softexit ένα άδειο ράφι δρόμος.

Με περηφάνια οι Βρετανοί θα εορτάσουν τα Χριστούγεννα, με κάποιες θυσίες όσον αφορά τις καταναλωτικές τους συνήθειες, αλλά μπροστά στη νέα αυτοκρατορική αίγλη που ανοίγεται μπροστά τους, τύφλα να ΄χει ο Φάρατζ.

Αλήθεια που χάθηκε αυτή η αγνή βρετανική ψυχή;

Να τον βάλουμε στο αμπελαλέ;

Που καπνίζει τις πουράκλες του, βλέποντας μια έλλειψη Ανατολικοευρωπαίων οδηγών να έχει κάνει την Αγγλία, πρώην χώρα του συμφώνου της Βαρσοβίας στην παροχή αγαθών;

Γιατί δε βγαίνει να πει στους πολίτες του Νησιού, πως η κατάσταση τους ευνοεί, πως το μέλλον είναι ευοίωνο, μακριά από τους δυνάστες και μανδαρίνους των Βρυξελλών;

Απερίσπαστοι από τον καταναλωτισμό, θα αφήσουν και τα ΙΧ στην άκρη γιατί η βενζίνη σπανίζει και θέλεις δύο μεροκάματα στην αναμονή, θα δουν τις καταθέσεις τους να φουσκώνουν.

Μόνο μην παρατηρηθεί έλλειψη στα χαρτιά υγείας: τότε πάμε για...

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΗΛΙΘΙΟΙ: Boris Johnson> Πρώτα έσυρε τη Βρετανία εκτός Ευρώπης και τώρα λέει ο κόσμος να αποδεχτεί μια «περίοδο προσαρμογής»

Γράφει το ΚΟΥΡΔΙΣΤΟ ΠΟΡΤΟΚΑΛΙ

 Με τη Μεγάλη Βρετανία να συνεχίζει να βιώνει πρωτόγνωρες καταστάσεις, στις ουρές των βενζινάδικων και μπροστά στα άδεια ράφια των σούπερ μάρκετ, η κυβέρνηση Johnson και ο ίδιος ο πρωθυπουργός, ο οποίος έσυρε τη χώρα εκτός ΕΕ τάζοντας λαγούς με πετραχήλια, έχουν εποδοθεί σε έναν αγώνα δρόμου , προσπαθώντας να πείσουν ότι δεν έχουν ευθύνη για τα προβλήματα, ενώ ο Johnson επέμεινε ότι οι Βρετανοί πρέπει να αποδεχτούν μια «περίοδο προσαρμογής» μετά το Brexit.

Μάλιστα, η υπουργός Εξωτερικών Liz Truss υποστήριξε ότι η κυβέρνηση δεν είναι «υπεύθυνη για ό,τι υπάρχει στα καταστήματα» επειδή «η πραγματική οικονομία δεν ελέγχεται από την κεντρική διοίκηση». «Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο έχουμε μια ελεύθερη οικονομία, είμαι βεβαία ότι τα προϊόντα θα παραδοθούν στα καταστήματά μας».

Μιλώντας στην εφημερίδα Telegraph, ο Boris Johnson απέφυγε να δώσει σαφείς απαντήσεις για το εάν οι ελλείψεις τροφίμων και καυσίμων θα διαρκέσουν για μήνες ακόμη, όπως αναφέρουν αρκετοί ειδικοί στα βρετανικά ΜΜΕ. Ανέφερε μάλιστα ότι το χάος στα πρατήρια βενζίνης «υποχωρεί», παρόλο που πολλοί άνθρωποι, ιδιαίτερα στο Λονδίνο, εξακολουθούν να αγωνίζονται να γεμίσουν τα οχήματα τους οχήματα λόγω της πρωτοφανούς έλλειψης οδηγών και της διακοπής της αλυσίδας εφοδιασμού. Ο Johnson τόνισε ότι η «ανεξέλεγκτη μετανάστευση» δεν είναι η απάντηση στα προβλήματα και ισχυρίστηκε ότι η χώρα περνά μια δύσκολη φάση μετά την αποχώρησή της από την ΕΕ.

Ο Johnson επίσης αρνήθηκε ότι επέβαλε υπερβολικό φόρο στη χώρα, λέγοντας ότι η κυβέρνηση χτυπήθηκε με έναν «δημοσιονομικό μετεωρίτη», εννοώντας την πανδημία. Αρνήθηκε εντελώς να αποκλείσει νέα αύξηση φόρων, παρά το γεγονός ότι πολλοί υπουργοί προειδοποίησαν ότι το βάρος είναι τόσο μεγάλο που οι Βρετανοί δεν μπορούν να το ανεχτούν.

Έχοντας κακή διάθεση, ο Johnson, που υποσχέθηκε καλύτερες ημέρες μετά το Brexit χωρίς ποτέ να παρουσιάσει συγκεκριμένο σχέδιο, ανέφερε ότι «όταν οι άνθρωποι ψήφισαν την αλλαγή το 2016 και όταν οι άνθρωποι ψήφισαν ξανά την αλλαγή το 2019, ψήφισαν το τέλος ενός σπασμένου μοντέλου της βρετανικής οικονομίας που βασίστηκε σε χαμηλούς μισθούς, χαμηλές δεξιότητες και για χρόνια χαμηλής παραγωγικότητας. Απομακρυνόμαστε από αυτό» τόνισε.

Νωρίτερα, ο Βρετανός υπουργός Μεταφορών, Grant Shapps, αναγνώρισε ότι «δεν υπάρχει αμφιβολία» ότι το Brexit είναι μία από τις αιτίες αυτής της κρίσης, η οποία έχει προκαλέσει τεράστιες ουρές στα πρατήρια καυσίμων, συγκρούσεις μεταξύ οδηγών και ακόμη και καταδίωξη φορτηγών βυτιοφόρων, όπως καταγγέλλουν ορισμένοι οδηγοί. «Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το Brexit συνέβαλε στο χάος των τελευταίων ημερών», παραδέχτηκε ο Shapps, αλλά επέμεινε ότι η «κύρια αιτία» της έλλειψης είναι η πανδημία Covid-19, η οποία ανάγκασε την ακύρωση των δοκιμών οδήγησης βαρέων οχημάτων για νέους οδηγούς.

Ο υπουργός διαβεβαίωσε επίσης ότι χάρη στην ανεξαρτησία που απολαμβάνει το Ηνωμένο Βασίλειο από την υπογραφή του διαζυγίου του πέρυσι με την Ευρωπαϊκή Ένωση, η κυβέρνηση μπόρεσε να λάβει κάποια έκτακτα μέτρα για να ανακουφίσει την κατάσταση. Το Brexit «μάς βοήθησε να αλλάξουμε τους κανόνες ώστε να μπορούμε να ελέγχουμε περισσότερους οδηγούς πιο γρήγορα». «Δυστυχώς, όπως έχουμε δει με ρολά χαρτιού τουαλέτας και άλλα πράγματα, όταν οι άνθρωποι αρχίσουν να αναζητούν ένα συγκεκριμένο αντικείμενο, η κατάσταση μπορεί να κλιμακωθεί γρήγορα», είπε, επικρίνοντας όσους γέμισαν πλαστικά μπουκάλια με καύσιμο ως «επικίνδυνα» και «εξαιρετικά άχρηστη» πρακτική.

Σχεδόν το 20% των οδηγών είναι μη Βρετανοί που εγκατέλειψαν τη χώρα

Ενώ θα ήταν επίσης λαϊκισμός, σαν του Boris Johnson,  να αποδοθεί η κρίση αποκλειστικά στο Brexit, υπάρχουν συγκεκριμένες αιτίες που είναι αδιαμφισβήτητες: 

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΗΛΙΘΙΟΙ - ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Τα στεγνά πρατήρια καυσίμων ως το μεγαλύτερο τεστ ικανoτήτων του Μπόρις Τζόνσον μετά το Brexit και τον Covid.

 

Της Therese Raphael / Bloomberg

Δεν είναι καλό σημάδι όταν υπουργοί μιας κυβέρνησης φωνάζουν στο Twitter: "ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΛΛΕΙΨΗ ΚΑΥΣΙΜΩΝ". Είναι σαν να λέει κανείς στους ανθρώπους "Μην φαντάζεστε ότι υπάρχει ένας ελέφαντας στο δωμάτιο".

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, δεν μένουν και πολλά για τη φαντασία. Το Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκεται σε πανικό όσον αφορά τα καύσιμα. Σύμφωνα με πληροφορίες, έως και το 90% των αντλιών των πρατηρίων σε μεγάλες βρετανικές πόλεις έχουν "στεγνώσει" και ο βρετανικός στρατός βρίσκεται σε εγρήγορση ώστε, εάν χρειαστεί, να αναλάβει να οδηγήσει φορτηγά για τη μεταφορά καυσίμων.

Η εφαρμογή του νόμου περί ανταγωνισμού στη χώρα (ο οποίος προστατεύει τους καταναλωτές από ληστρικά υψηλές τιμές) έχει ανασταλεί, έτσι ώστε οι παραδόσεις καυσίμων να μπορούν να γίνονται συντονισμένα για την κάλυψη της ζήτησης και η κυβέρνηση βρίσκεται σε συζητήσεις προκειμένου να αποτρέψει την κατάρρευση του δεύτερου μεγαλύτερου διυλιστηρίου πετρελαίου της χώρας (Stanlow).

Ο πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον αντιμετωπίζει το μεγαλύτερο τεστ ικανoτήτων του μετά το Brexit και τον Covid. Για να το περάσει, θα απαιτηθούν περισσότερα από τις βραχυπρόθεσμου χαρακτήρα διορθώσεις οι οποίες έχουν συζητηθεί μέχρι στιγμής.

Η έλλειψη καυσίμων οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην έλλειψη οδηγών μεγάλων οχημάτων. Το γεγονός αυτό, καθώς και οι υψηλές τιμές του φυσικού αερίου, επιτείνουν άλλα προβλήματα της αλυσίδας εφοδιασμού και προκαλούν μαζικές αγορές πανικού από τους καταναλωτές. Αυτό, με τη σειρά του, οδηγεί ήδη σε υψηλότερες τιμές τροφίμων, μια τάση που είναι πιθανό να συνεχιστεί στην πορεία μέχρι τις γιορτές των Χριστουγέννων.

Οι άνθρωποι αναρωτιούνται πότε θα αρχίσουν να εκλείπουν τα απαραίτητα. Εξ ου και οι ουρές στα καταστήματα για εμφιαλωμένο νερό και άλλα είδη πρώτης ανάγκης.

Ορισμένοι Βρετανοί κρατικοί αξιωματούχοι κατηγόρησαν τους πανικόβλητους καταναλωτές και επιχειρηματικές ενώσεις για καταστροφολογία εν όψει ενός προσωρινού ζητήματος. Ποτέ ωστόσο δεν είναι καλή ιδέα να κατηγορεί κανείς τους ψηφοφόρους. Οι καταναλωτές είναι απλά ορθολογικοί και οι επιχειρήσεις μιλούν για έλλειψη εργατικού δυναμικού στον κλάδο εδώ και αρκετό καιρό.

Οι επικριτές της κυβέρνησης έσπευσαν να κατηγορήσουν το Brexit. Το ίδιο έκανε και ο άνθρωπος που πιθανόν να αντικαταστήσει την Άνγκελα Μέρκελ ως ηγέτης της μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρώπης. "Η ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων είναι μέρος του οικοδομήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης", δήλωσε τη Δευτέρα ο Ολαφ Σολτς, ηγέτης του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος Γερμανίας (SPD). "Δουλέψαμε πολύ σκληρά για να πείσουμε τους Βρετανούς να μην εγκαταλείψουν την ένωση. Aποφάσισαν ωστόσο διαφορετικά και ελπίζω ότι θα μπορέσουν να διαχειριστούν τα προβλήματα που προκύπτουν από αυτό".

Αφήνοντας στην άκρη μια μικρή χαιρεκακία, ο Σολτς υπερβάλλει σχετικά με το φαινόμενο του Brexit σε αυτή την περίπτωση. Ναι, η αποχώρηση από την ΕΕ ενίσχυσε τα προβλήματα της αλυσίδας εφοδιασμού. Οι καθυστερήσεις στα λιμάνια του Ηνωμένου Βασιλείου οι οποίες προκαλούνται από τις νέες κανονιστικές συνθήκες που δημιούργησαν ο Covid και το Brexit έχουν μειώσει τον αριθμό των οδηγών οι οποίοι είναι πρόθυμοι να έρθουν στη χώρα.

Πριν από μια εβδομάδα, η βρετανική κυβέρνηση συμφώνησε να παράσχει υποστήριξη σε μια ιδιωτική αμερικανική εταιρεία λιπασμάτων, η οποία είναι ο μεγαλύτερος προμηθευτής διοξειδίου του άνθρακα στο Ην. Βασίλειο, προκειμένου να αντιμετωπιστεί η έλλειψη του τελευταίου. Η βρετανική επαρχία της Βόρειας Ιρλανδίας, η οποία αποτελεί ντε φάκτο μέρος της ενιαίας αγοράς αγαθών της ΕΕ, είναι σε θέση να εισάγει πιο εύκολα CO2 από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ωστόσο, οι ελλείψεις εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού στις μεταφορές αποτελούν πρόβλημα εδώ και αρκετό καιρό. Και παρόλο που ένας ένοχος ήταν πράγματι η μείωση των καθαρών επιπέδων μετανάστευσης από τις χώρες της ΕΕ (ενώ και πολλοί οδηγοί εγκατέλειψαν το Ηνωμένο Βασίλειο κατά τη διάρκεια της πανδημίας του Covid), υπάρχουν επίσης και άλλα μεγάλα ζητήματα.

Αυτά περιλαμβάνουν τη γήρανση του εργατικού δυναμικού, τη χαμηλή ανεργία και τις δυσκολίες στην προσέλκυση νέων υποψηφίων σε ένα επάγγελμα όπου η εργασία είναι επίπονη και μερικές φορές επικίνδυνη. Η μέση ηλικία ενός οδηγού βαρέων οχημάτων είναι σήμερα τα 55 χρόνια, με λιγότερο από 1% κάτω των 25 ετών, λέει ο κύριος φορέας του κλάδου.

Η Ευρώπη αντιμετωπίζει κι εκείνη τις δικές της ελλείψεις οδηγών. Τα στοιχεία του 2020 έδειξαν ότι η Γερμανία παρουσιάζει έλλειψη 45.000 έως 65.000 οδηγών και η Πολωνία 124.000 οδηγών. Η βασική διαφορά με το Ηνωμένο Βασίλειο, όμως, είναι ότι αυτό δεν έχει οδηγήσει σε εξάντληση καυσίμων στα βενζινάδικα - η κινητικότητα στην αγορά εργασίας μεταξύ των χωρών της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς σίγουρα έχει βοηθήσει σ’ αυτό.

Μέχρι στιγμής, η απάντηση της βρετανικής κυβέρνησης στις ελλείψεις καυσίμων συνίσταται σε αρνήσεις και μικροδιορθώσεις, καθώς και πανηγυρισμούς για τις αυξήσεις των μισθών στον κλάδο, οι οποίες παρουσιάζονται ως μέρισμα του Brexit. Οι αυξήσεις μισθών μπορεί να είναι ευπρόσδεκτες, ωστόσο είναι απίθανο να αποδειχθούν αρκετές για να αναπληρώσουν την προσφορά οδηγών. Τα σχέδια έκδοσης τρίμηνης βίζας για έως και 5.000 οδηγούς από την ΕΕ προϋποθέτουν ότι οι άνθρωποι θα θελήσουν πραγματικά να επιστρέψουν σε χειρότερες συνθήκες εργασίας σε σχέση με εκείνες στην ηπειρωτική Ευρώπη - και μάλιστα για τόσο σύντομο χρόνο. Κάτι τέτοιο είναι κάθε άλλο παρά βέβαιο.

Άλλες προτάσεις - όπως η χαλάρωση των κανόνων των εξετάσεων για τους οδηγούς και η παράταση των ωρών επιτρεπόμενης οδήγησης - μπορεί να αντικαταστήσουν ένα πρόβλημα με ένα άλλο. Η Βρετανία έχει από τους πιο σκληρούς κανόνες χορήγησης άδειας οδήγησης οπουδήποτε στον κόσμο κι αυτό αποδίδει σε μεγαλύτερη οδική ασφάλεια. Το να επιτρέπεται στους οδηγούς να παραμένουν πίσω από το τιμόνι για 11 ώρες την ημέρα ακούγεται μη ασφαλές (μια άποψη που μπορεί να υιοθετήσουν και οι ασφαλιστικές εταιρείες). Αν και το βρετανικό Υπουργείο Άμυνας φαίνεται να βοηθά στην εκπαίδευση περισσότερων οδηγών, θα χρειαστεί κάποιος χρόνος για να καλυφθεί το κενό.

Δεν υπάρχουν εύκολες μέθοδοι διόρθωσης του προβλήματος, ωστόσο η κυβέρνηση πρέπει να εξετάσει μακροπρόθεσμες λύσεις. Στο παρελθόν υπήρξαν εκκλήσεις για επέκταση προγραμμάτων κατάρτισης ώστε να συμπεριληφθούν σε αυτά και οδηγοί μεγάλων οχημάτων. Η βιομηχανία εφοδιαστικής ζήτησε επίσης επέκταση του Εθνικού Ταμείου Δεξιοτήτων, μιας πρωτοβουλίας που θα βοηθά ενήλικες να επανεκπαιδεύονται για νέες επαγγελματικές σταδιοδρομίες, ώστε να συμπεριλαμβάνει και προσόντα οδηγών βαρέων φορτηγών.

Εκτός από αυτά, η κυβέρνηση θα μπορούσε επίσης, για περιορισμένο χρονικό διάστημα, να χορηγήσει δάνεια για εκπαίδευση οδηγών, η οποία κοστίζει τουλάχιστον 4.000 βρετανικές λίρες (5.483 δολάρια), τα οποία να είναι αποπληρωτέα μέσω εισοδήματος μετά την εύρεση απασχόλησης.

Σίγουρα υπάρχει ανάγκη να καταστεί το επάγγελμα του οδηγού πιο ελκυστικό ως καριέρα βελτιώνοντας τις εγκαταστάσεις (όπως έχει πράξει η Ευρώπη) και τις συνθήκες για τους οδηγούς. Η κυβέρνηση θα μπορούσε επίσης να χαλαρώσει τους περιορισμούς ενδομεταφορών προς αύξηση της αποδοτικότητας και προς εξοικονόμηση καυσίμων. Φυσικά, ορισμένο μέρος του αυξημένου κόστους για τις εταιρείες μεταφοράς εμπορευμάτων θα μετακυληθεί αναπόφευκτα στους καταναλωτές.

Μέχρι στιγμής, η άνοδος των τιμών της ενέργειας και το ζήτημα με τα καύσιμα δεν φαίνεται να επηρεάζει τα αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων. Με το Εργατικό Κόμμα να είναι απασχολημένο με την αλλαγή του καταστατικού του, με την ανάλυση της διακήρυξης 12.000 λέξεων του ηγέτη του, Κιρ Στάρμερ και με τη διχογνωμία για την κάπως "παρδαλή" γλώσσα του αναπληρωτή αρχηγού του στην περιγραφή της κυβέρνησης, ο Μπόρις Τζόνσον δεν ανησυχεί ακόμη ιδιαίτερα.

Τα πράγματα, ωστόσο, θα μπορούσαν να αλλάξουν ταχύτατα. Κατά τη διάρκεια της έλλειψης καυσίμων το 2000, η ​​κυβέρνηση των Εργατικών υπό τον Τόνι Μπλερ είδε τη δημοτικότητά της να πέφτει χαμηλότερη από εκείνη των Συντηρητικών.

Εκείνη η κρίση πέρασε γρήγορα. Εάν η τρέχουσα κρατήσει περισσότερο...

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Οι διπλωματικές κρίσεις που φοβόμασταν πως θα φέρει το Brexit μόλις ξεκίνησαν

 

Του Max Hastings / Bloomberg

Μεταξύ των επιχειρημάτων τα οποία έπεισαν Βρετανούς σαν εμένα να αντιταχθούν στο Brexit ήταν το γεγονός ότι θα δημιουργούσε μια σειρά νέων διπλωματικών πονοκεφάλων που το Ηνωμένο Βασίλειο δεν είχε καμία ανάγκη, σε αντάλλαγμα για ένα αναιμικό, αόριστο είδος νέας "ελευθερίας".

Είναι αλήθεια ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι σε "κακά χάλια": δεν νομίζω ότι μπορεί να επιβιώσει την επόμενη δεκαετία χωρίς ριζική αναμόρφωση. Ήταν ωστόσο πάντα αναπόφευκτο ότι, αν οι Βρετανοί ήταν εκείνοι που θα διέλυαν το "πάρτι", οι χολωμένοι εταίροι μας θα μας τιμωρούσαν. Και έγινε έτσι ακριβώς.

Την ώρα που η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Μπόρις Τζόνσον παλεύει με την πανδημία της Covid-19, αντιμετωπίζει ταυτόχρονα μια σειρά από επερχόμενες κρίσεις οι οποίες έχουν τις ρίζες τους στη διάρρηξη των σχέσεων της Βρετανίας με την ΕΕ.

Πρώτος σταθμός είναι η ένταση μεταξύ της Βρετανίας και της Ισπανίας για το Γιβραλτάρ, μια πληγή για τους Ισπανούς αφότου η Βρετανία απέκτησε τον "Βράχο" στην είσοδο της Μεσογείου, κατακτώντας τον το 1704. Είναι μια ιστορική ανωμαλία ότι η σημαία του Ηνωμένου Βασιλείου εξακολουθεί να κυματίζει πάνω σε αυτό τον θύλακα των 2,6 τετραγωνικών μιλίων, αν και όχι περισσότερο από τη ναυτική βάση των ΗΠΑ στον Κόλπο του Γκουαντάναμο στην Κούβα ή από τις ισπανικές κτήσεις - θύλακες στη βόρεια Αφρική, που λειτουργούν ως "σφήνες" στο έδαφος του Μαρόκου.

Οι Ισπανοί θεωρούν προσβλητικό το γεγονός ότι οι Βρετανοί παραμένουν προσκολλημένοι στη διατήρηση αυτού του - από γεωγραφική άποψη - κομματιού της Ισπανίας. Έχουν επανειλημμένα ξεσπάσει συγκρούσεις, που κυμαίνονται από ανταλλαγές προσβολών μέχρι κλείσιμο των συνόρων.  

Ο "Βράχος" έχει υποστεί αρκετές πολιορκίες, μεταξύ των οποίων μία το 1727-28, κατά την οποία ένας άγνωστος Βρετανός στρατιώτης έγραφε στο ημερολόγιό του:

"Εδώ δεν υπάρχει τίποτα για να κάνει κανείς ούτε νέα, όλα είναι σε αδράνεια και σε αγωνία, με τις ακίνδυνες εκτροπές του αλκοόλ, του χορού, της διασκέδασης, της πορνείας, του παιχνιδιού και άλλων αθώων κραιπαλών για να περνά η ώρα - και πραγματικά, για να πω και τη δική μου γνώμη, σκέφτομαι και φρονώ ότι τα Σόδομα και τα Γόμορρα δεν ήταν ούτε κατά το ήμισυ τόσο πονηρά και βέβηλα όσο αυτή η άξια πόλη και φρουρά του Γιβραλτάρ".

Τα πράγματα δεν έχουν αλλάξει και πολύ: η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου για χρόνια θεωρούσε πολιτικά συμφέρον να αγνοεί την κακή φήμη του Γιβραλτάρ ως "Μέκκας" για ξέπλυμα χρήματος και τυχερά παιχνίδια στο Διαδίκτυο.

Οι Βρετανοί και οι Ισπανοί έγιναν κάπως πιο ευγενικοί μεταξύ τους σχετικά με το θέμα όταν ήταν και οι δύο μέλη της ΕΕ, ωστόσο η Μαδρίτη δεν παραιτήθηκε ποτέ από την αξίωσή της στο συγκεκριμένο έδαφος. Ο διακανονισμός γύρω από το Γιβραλτάρ αναβλήθηκε στις διαπραγματεύσεις για τη συνθήκη του Brexit το 2019, ωστόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις Βρυξέλλες προτείνει τώρα μια νέα συμφωνία, με βάση την οποία ο "Βράχος" και η Ισπανία θα απολαμβάνουν τελωνειακή ένωση και σύνορα χωρίς ελέγχους, με τήρηση των κανόνων και του ρυθμιστικού πλαισίου της ΕΕ.

Η πρόταση δεν θα είχε σχεδόν καμία πρακτική επίπτωση στη ζωή του βρετανικού θύλακα, αποτελεί ωστόσο "ανάθεμα" για την εθνικιστική κυβέρνηση του Τζόνσον. Ο Ντόμινικ Ράαμπ, Βρετανός υπουργός Εξωτερικών, υποστηρίζει ότι η πρόταση της ΕΕ "έχει ως στόχο να υπονομεύσει την κυριαρχία του Ηνωμένου Βασιλείου στο Γιβραλτάρ". Το μόνο σίγουρο σ’ αυτή τη διαμάχη σχετικά με μια περιοχή με 34.000 κατοίκους είναι ότι οξύνει άσκοπα τις σχέσεις μεταξύ Βρετανίας και Ισπανίας.

Η λογική υποδηλώνει ότι το Ηνωμένο Βασίλειο πρέπει να παραχωρήσει το συγκεκριμένο έδαφος, το οποίο δεν έχει πλέον καμία στρατηγική σημασία. Είχα προτρέψει ως προς αυτό τον Ντάγκλας Χερντ, Βρετανό υπουργό Εξωτερικών τη δεκαετία του 1990, όταν μου διεκτραγωδούσε τις εκθέσεις των μυστικών υπηρεσιών οι οποίες περιέγραφαν λεπτομερώς τις ανατριχιαστικές εγκληματικές δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται μέσω του Γιβραλτάρ.

Δεν είμαι ωστόσο πολιτικός. Η άποψη διαδοχικών βρετανικών κυβερνήσεων σχετικά με τέτοια ζητήματα - συμπεριλαμβανομένης της άρνησης παράδοσης των Νήσων Φόκλαντ στην Αργεντινή - είναι ότι η εγκατάλειψη του Γιβραλτάρ θα προκαλούσε τεράστια οργή στην κοινή γνώμη στο εσωτερικό, χωρίς κανένα πολιτικό όφελος.

Έτσι, είμαι απόλυτα βέβαιος ότι η Βρετανία θα εξακολουθεί να κυριαρχεί επί του "Βράχου" και επί των πιο διάσημων κατοίκων του, μιας αποικίας βαρβαρικών μακάκων, τους οποίους επισκέπτονται γενιές και γενιές Βρετανών ναυτικών και τουριστών, μέχρι και την ημέρα που θα με μεταφέρουν στην τελευταία μου κατοικία. Όσο πιο νευρωτικό γίνεται ένα έθνος για τη θέση του στον κόσμο, τόσο πιο πιθανό είναι να προσκολλάται σε μικρο-σύμβολα.

Πιο βόρεια, ο καλός καιρός φέρνει στη Μάγχη από τη Γαλλία έναν στόλο σκαφών και ατελείωτες ουρές φορτηγών που μεταφέρουν παράνομους μετανάστες -περίπου 8.000 ήδη για φέτος, τέσσερις φορές περισσότερους απ' ό,τι για όλο το 2019, με τους περισσότερους να προέρχονται από την Αφρική.

Οι Γάλλοι παλεύουν να αντιμετωπίσουν έναν ακόμη μεγαλύτερο αριθμό οικονομικών "φυγάδων" προς τη χώρα τους και είναι αναμφίβολα χαρούμενοι που βλέπουν όσο το δυνατόν περισσότερους εξ αυτών να ταξιδεύουν στη χώρα των "Rosbifs".

Προβλεπόταν άλλωστε -από τον πρόεδρο της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν μεταξύ άλλων- ότι το Brexit θα αφαιρούσε το τελευταίο αποτύπωμα γαλλικής υποστήριξης για τον περιορισμό της διασυνοριακής κυκλοφορίας μεταναστών προς τη Βρετανία. Έτσι και αποδείχθηκε.

Τον Ιούλιο, οι Βρετανοί δέσμευσαν περισσότερα από 75 εκατομμύρια δολάρια προς παροχή στη Γαλλία προκειμένου η τελευταία να ενισχύσει τις περιπολίες της, ωστόσο κανένας λογικός άνθρωπος δεν αναμένει ότι αυτό θα τερματίσει την καθημερινή "ρεγκάτα" προς τους Λευκούς Γκρεμούς του Ντόβερ.

Αυτό που ονομαζόταν, έναν αιώνα νωρίτερα, Entente Cordiale, έχει γίνει πολύ λιγότερο εγκάρδια.

Κι έτσι φτάνουμε στην Ιρλανδία, το επίκεντρο των πιο σοβαρών διασυνοριακών διαφορών που πλήττουν την κυβέρνηση του Γουέστμινστερ και μια απειλή για την εκ νέου ανάφλεξη της διακοινοτικής βίας.  

Επιστρέφοντας στο δημοψήφισμα για το Brexit του 2016, ο Τζόνσον και οι συνεργάτες του απέρριπταν την προφανή αδυναμία "συμφιλίωσης" της εξόδου του Η.Β. από την ΕΕ με τους όρους της ιρλανδικής ειρηνευτικής συμφωνίας της Μεγάλης Παρασκευής, κάνοντας λόγ για ένα "απλό τεχνικό ζήτημα".

Όσοι γνωρίζουν καλά την Ιρλανδία αναγνώριζαν πάντα την απερισκεψία των Τόρις για το θέμα. Η Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής του 1998, τερματίζοντας τρεις δεκαετίες διαμάχης, αναγνώρισε τις νόμιμες φιλοδοξίες των ρεπουμπλικανών της Βόρειας Ιρλανδίας να επιδιώξουν ένα ενιαίο κράτος για ολόκληρο το νησί - με ειρηνικά μέσα αντί για τρομοκρατικές επιχειρήσεις.

Η Συνθήκη του Brexit, η οποία υπογράφηκε από την κυβέρνηση Τζόνσον, κράτησε ανοιχτά τα σύνορα μεταξύ της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας - ακόμη ενθουσιώδους μέλους της ΕΕ - και της βρετανικής Βόρειας Ιρλανδίας, με συμφωνία για επιβολή τελωνειακών ελέγχων σε εμπορεύματα που κινούνται μέσω της Ιρλανδικής Θάλασσας, από και προς την ηπειρωτική χώρα του Ηνωμένου Βασιλείου. Αυτό γίνεται για να αποφευχθεί η παραβίαση της ακεραιότητας της ενιαίας αγοράς της ΕΕ.

Οι φασαριόζοι φιλοβρετανοί "Ενωτικοί" της Βόρειας Ιρλανδίας, ωστόσο, αισθάνονται προδομένοι από τη μητέρα πατρίδα Βρετανία, καθώς θεωρούν ότι εγκαταλείφθηκαν να γίνουν επί της ουσίας μέρος της Ιρλανδικής Δημοκρατίας. Υπήρξαν μάλιστα και ταραχές σε προτεσταντικές εργατικές περιοχές. Πολλοί αρνούνται να αποδεχθούν τη σταδιακή επέκταση των τελωνειακών ελέγχων στην Ιρλανδική Θάλασσα, υποστηρίζοντας ότι αυτοί παραβιάζουν τα δικαιώματά τους ως πολίτες του Ηνωμένου Βασιλείου και θεωρούν ακόμη και το ιρλανδικό πρωτόκολλο της Συνθήκης του Brexit ως παραβίαση της Συμφωνίας της Μεγάλης Παρασκευής.

Ο Rory Montgomery, Ιρλανδός πρώην αντιπρόσωπος στην ΕΕ, έγραψε: "Η εμπιστοσύνη στην καλή πίστη αυτής της βρετανικής κυβέρνησης, η οποία ποτέ δεν ήταν υψηλή, είναι τώρα ελάχιστη ... από όλες τις πλευρές στη Βόρεια Ιρλανδία".

Κι αυτό έχει βάση: πολλά ηγετικά στελέχη του κυβερνώντος στη Βρετανία Συντηρητικού Κόμματος έχουν υποστηρίξει τη θέση των φιλοβρετανών "Ενωτικών" ότι το να επιτρέπεται στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο να διαιτητεύει διαφορές σχετικά με το Ιρλανδικό Πρωτόκολλο αποτελεί παραβίαση της κυριαρχίας του Ηνωμένου Βασιλείου. Ο David Frost, ο διόλου εγκρατής υπουργός Brexit του Τζόνσον, απαιτεί την επαναδιατύπωση των διατάξεων για τις τελεωνειακές ρυθμίσεις στην Ιρλανδία της Συμφωνίας του Brexit. Δεδομένου ότι ο ίδιος ο Frost διαπραγματεύτηκε αυτήν τη συνθήκη, κάτι τέτοιο αποτελεί μια αρκετά φιλόδοξη απαίτηση.

Ο Τζόνσον δήλωσε πρόσφατα ότι η Βόρεια Ιρλανδία είναι μέρος του Ηνωμένου Βασιλείου με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που είναι και τα υπόλοιπα συστατικά μέρη του: Αγγλία, Σκωτία και Ουαλία. Αυτό είναι απλά αναληθές. Κανένας πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου από τον διαμοιρασμό της Ιρλανδίας το 1921 δεν προσπάθησε να προσποιηθεί κάτι τέτοιο. Οι σύγχρονες βρετανικές κυβερνήσεις έχουν αναγνωρίσει ότι η Βόρεια Ιρλανδία παραμένει μέρος του Ηνωμένου Βασιλείου - αρκεί αυτή να είναι η επιθυμία του λαού της. Και οι δημοσκοπήσεις έχουν δείξει ότι η πλειοψηφία στο Βορρά τάσσεται πλέον υπέρ της διεξαγωγής ενός δημοψηφίσματος γι’ αυτό ακριβώς το ζήτημα.

Η διαφωνία σχετικά με το πρωτόκολλο της Συνθήκης του Brexit είναι γεμάτη κινδύνους τόσο για τη Βόρεια Ιρλανδία, όσο και για τη βρετανική κυβέρνηση. Η διεθνής άποψη, συμπεριλαμβανομένης κυρίως εκείνης της κυβέρνησης του προέδρου των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν, είναι απίθανο να είναι ευνοϊκή για τις θέσεις του Τζόνσον. Ο τελευταίος απαιτεί αλλαγές σε μια συνθήκη την οποία διαπραγματεύτηκαν οι υπουργοί του και υπέγραψε η χώρα του, απλώς και μόνο επειδή αποδεικνύεται αδύνατο να συμβιβαστεί με τις εγχώριες πολιτικές του υποσχέσεις.

Εάν η Βρετανία δεν κινηθεί με εξαιρετικά προσεκτικά βήματα...

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Το σκληρό Brexit θα γίνει ακόμη σκληρότερο

Της Therese Raphael / Bloomberg

Για όσους θεωρούσαν ότι η υπόθεση Brexit έληξε στα τέλη του 2020, τα πρώτα σημάδια δείχνουν ότι, μόλις υποχωρήσει το ζήτημα του ιού, το θέμα έχει τα φόντα να γίνει ο μεγαλύτερος πονοκέφαλος του Μπόρις Τζόνσον. Για ακόμη μια φορά.

Δεν το λες και πολύ καλό σημάδι σημάδι όταν ένα λόμπι το οποίο παραδοσιακά τασσόταν υπέρ του Brexit δηλώνει ξαφνικά εξαγριωμένο με ένα μέρος της συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου με την Ευρωπαϊκή Ένωση που περιγραφόταν ως "θρίαμβος". 

"Το κλειδί είναι ότι έχουμε τα ψάρια μας πίσω και είναι τώρα βρετανικά ψάρια, πράγμα που σημαίνει ότι τώρα νιώθουν καλύτερα και πιο ευτυχισμένα εξ αυτού του γεγονότος", δήλωσε ο αρχι-Brexiteer Jacob Rees-Mogg ενώπιον ενός σχεδόν άδειου βρετανικού κοινοβουλίου . Το αν τα ψάρια είναι πιο ευτυχισμένα ή όχι είναι δύσκολα αποδείξιμο, ωστόσο οι αλιείς, δηλαδή οι κυρίως οικογενειακές επιχειρήσεις που τα ψαρεύουν, σίγουρα δεν είναι.

Σκωτσέζικες και ορισμένες αγγλικές αλιευτικές επιχειρήσεις πραγματοποίησαν μια δραματική επίδειξη θυμού  για την πρόσφατη αύξηση του κόστους της επιχειρηματικής τους δραστηριότητας.

Το πρόβλημα δεν είναι τόσο οι περίπλοκοι όροι των νέων συμφωνιών επί των ποσοστώσεων στα αλιεύματα εντός της βρετανικής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, αλλά η γραφειοκρατία η οποία απειλεί να καταστρέψει επιχειρήσεις οι οποίες λειτουργούν εδώ και πολλές γενιές.

Οι εξαγωγείς ζώων και ζωικών προϊόντων πρέπει να υποβάλουν Εξαγωγικά Πιστοποιητικά Υγείας (EHC), καθώς και Πιστοποιητικά Αλιείας, τα οποία εκδίδονται από κτηνιάτρους και υπαλλήλους περιβαλλοντικής υγείας. Η ζήτηση για EHCs έχει ξεπεράσει την προσφορά και πολλές επιχειρήσεις παλεύουν με χαρτιά συγκεχυμένου περιεχομένου ή προβλήματα στο πεδίο της πληροφορικής.

Ορισμένες αλιευτικές εταιρείες έχουν χάσει δεκάδες χιλιάδες κιλά καθώς τα ζωντανά αλιεύματα "χάθηκαν" ως εμπόρευμα προτού φτάσουν στον προορισμό τους στην άλλη όχθη της Μάγχης. Μεγαλύτερα αλιευτικά σκάφη έχουν αρχίσει να εκφορτώνουν τα αλιεύματά τους κατευθείαν στη Δανία, προκειμένου να αποφύγουν τις καθυστερήσεις, ωστόσο αυτό σημαίνει λιγότερη εργασία για τους Σκωτσέζους μεταποιητές. Κάποιες αλιευτικές επιχειρήσεις θα αναγκαστούν να αρχίσουν να πωλούν κατεψυγμένα ψάρια, σε χαμηλότερες τιμές.

Οι αλιευτικές επιχειρήσεις είναι οι πλέον εμφανώς δυσαρεστημένες, ωστόσο δεν είναι οι μόνες που τρέφουν τέτοια συναισθήματα. Επιχείρηση εξαγωγών κρέατος με έδρα το Λονδίνο παραπονέθηκε για εμπορευματοκιβώτια φρέσκου χοιρινού κρέατος τα οποία σαπίζουν σε λιμάνι του Ρότερνταμ. "Δεν μπορούμε πλέον να το πουλήσουμε, αλλά δεν μπορούμε ούτε και να το επαναφέρουμε στη χώρα, επειδή δεν έχουμε τα κατάλληλα έγγραφα για να το κάνουμε", δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της DH Foods στους Times.

Οι ιδιοκτήτες κομμωτηρίων δηλώνουν ότι αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην εξασφάλιση προμηθειών βαφών μαλλιών (κυρίως γαλλικού προϊόντος) τις οποίες χρειάζονται όταν ξανανοίξουν τα καταστήματά τους. Η ουαλική εταιρεία εμπορίας κρασιού Daniel Lambert έχει εκθέσει λεπτομερώς στο πώς νέα χαρτιά, επιπλέον χρεώσεις αλυσίδας εφοδιασμού και άλλες περιπλοκές θα επιφέρουν πρόσθετο κόστος σε κάθε μπουκάλι κρασιού, ενώ εκτιμά ότι το 20% έως 30% ορισμένων σειρών προϊόντων δεν θα ενδιαφέρουν πλέον τις αλυσίδες λιανικής πώλησης. Οι καταναλωτές στη Βόρεια Ιρλανδία βρήκαν ορισμένα ράφια στα σούπερ μάρκετ τους άδεια.

Εν τω μεταξύ, η αποστροφή των επιχειρήσεων στα τελωνειακά "σύνορα" της Θάλασσας της Ιρλανδίας είναι τόσο μεγάλη που η διαχειρίστρια πλοίων τύπου φέρι Stena Line μετατόπισε μεγάλο πλοίο που προοριζόταν να μεταφέρει επιβάτες μεταξύ Μπέλφαστ και Λίβερπουλ σε ένα από τα θαλάσσια δρομολόγια που συνδέουν την Ιρλανδία με τη Γαλλία.

Η κυβέρνηση του Τζόνσον έχει δύο λέξεις για όσους διαμαρτύρονται: "προβλήματα οδοντοφυΐας". Εκείνο που εννοεί είναι: "να είστε υπομονετικοί". Το ζήτημα δεν είναι το Brexit καθ΄ αυτό, συνεχίζει το επιχείρημα, αλλά το αναπόφευκτο και προσωρινό κόστος μιας σημαντικής αλλαγής και προσαρμογής. Τα ελαττώματα εφαρμογής θα διορθωθούν. Ο αλιευτικός κλάδος έχει λάβει δεσμεύσεις για αποζημίωση.

Φυσικά, ορισμένα από τα προβλήματα θα επιλύονται σταδιακά. Η συμφωνία ελεύθερου εμπορίου Ηνωμένου Βασιλείου - ΕΕ ολοκληρώθηκε την τελευταία στιγμή και πολλές επιχειρήσεις δεν ήταν πλήρως προετοιμασμένες επειδή απλώς δεν μπορούσαν να είναι. Το χοιρινό κρέας που "κόλλησε" στο Ρότερνταμ αποτελεί απότοκο κτηνιατρικού πιστοποιητικού το οποίο δεν συμπληρώθηκε σωστά. Τα συστήματα πληροφορικής θα βελτιωθούν και η γραφειοκρατική διαδικασία θα αποκτήσει χαρακτηριστικά ρουτίνας.

Όλα αυτά θα αφήσουν πίσω τους μια κατάσταση πιο περίπλοκη σε σχέση με εκείνο που η κυβέρνηση θέλει να παραδεχτεί. Όπως είχαν προειδοποιήσει οι ειδικοί επί ζητημάτων διεθνούς εμπορίου, τα μη δασμολογικά εμπόδια θα γίνουν μόνιμα χαρακτηριστικά του μετα-Brexit τοπίου, ακόμη και όταν οι γραφειοκρατικές διατυπώσεις και τα τελωνειακά έγγραφα θα έχουν γίνει συνήθεια.

Αυτά τα εμπόδια περιλαμβάνουν τους λεγόμενους "κανόνες προέλευσης", οι οποίοι απαιτούν από τις επιχειρήσεις να αποδεικνύουν σε ποια χώρα παράγονται τα προϊόντα τους. Περιλαμβάνουν τους υγειονομικούς κανονισμούς για φυτά και ζώα που οδήγησαν τους μάλλον απολογητικούς Ολλανδούς συνοριοφύλακες να απαλλάσσουν τους οδηγούς φορτηγών που έφθαναν από τη Βρετανία από τα σάντουιτς με ζαμπόν με την αλλαγή του έτους. Οι απαιτήσεις σχετικά με τον φόρο προστιθέμενης αξίας γίνονται επίσης πολύ πιο περίπλοκες.

Η εμπορική συμφωνία δεν περιελάμβανε την αμοιβαία αναγνώριση της αξιολόγησης της συμμόρφωσης, η οποία θα επέτρεπε σε εργαστήρια με έδρα στο Ηνωμένο Βασίλειο να πιστοποιούν ότι τα βρετανικά προϊόντα πληρούν τις απαιτήσεις της ΕΕ.

Οι καταναλωτές ανακαλύπτουν ολοένα και περισσότερο τη νέα πραγματικότητα. Μου ζητήθηκε να πληρώσω δασμούς για ένα αντικείμενο που είχα παραγγείλει μέσω διαδικτύου και θα αποστελλόταν από τη Γαλλία. Αρνήθηκα. Η αγορά προϊόντων από άλλες χώρες της ΕΕ ήταν κάποτε τόσο κοινότοπη όσο το να παραγγέλνουν Αμερικανοί από την Καλιφόρνια κάτι που κατασκευάστηκε στην Πενσιλβάνια ή στο Οχάιο. Και αυτές οι παραγγελίες αναμένεται να γίνουν ακόμη πιο ακριβές. Η Φορολογική και Τελωνειακή Υπηρεσία του Ηνωμένου Βασιλείου εκτιμά ότι αυτές οι νέες απαιτήσεις θα προσθέσουν 7 δισεκατομμύρια λίρες (9,6 δισεκατομμύρια δολάρια) γραφειοκρατικού κόστους στο διμερές εμπόριο με την ΕΕ.

Το Brexit είναι πλέον μη αναστρέψιμο - τουλάχιστον για μια γενιά. Ωστόσο η σχέση με την ΕΕ δεν θα είναι ποτέ στατική. Πρόκειται για μια διαρκή διαπραγμάτευση. Ο Τζόνσον θα μπορούσε να προσπαθήσει να μετριάσει ορισμένες από αυτές τις περιπλοκές εργαζόμενος μέσω μιας από τις 19 εξειδικευμένες επιτροπές που καλύπτουν τους διάφορους τομείς της συμφωνίας προκειμένου να απαλύνει μερικές από αυτές τις ταλαιπωρίες.

Όπως όμως υπάρχει τρόπος να υποστεί κανείς ελαφρώς μικρότερο "πόνο λόγω Brexit", υπάρχει επίσης αρκετό περιθώριο για να ξανανοίξουν και να κλιμακωθούν οι παλιές εντάσεις. Δεδομένης της εμπειρίας των τελευταίων δεκαετιών στην βρετανική πολιτική σκηνή, θα ήταν αφελές να στοιχηματίσει κανείς ότι κάτι τέτοιο δεν θα συμβεί. Είτε το Ηνωμένο Βασίλειο είτε η ΕΕ θα μπορούσαν να καταγγείλουν την εμπορική συμφωνία μετά από μια περίοδο προειδοποίησης 12 μηνών.

Δεν είναι δύσκολο να δει κανείς πώς...

 

ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ και ΠΟΛΙΤΙΚΗ: 1/1/2021 - BREXIT: Τι αλλάζει από σήμερα στα τελωνεία

 

Του Προκόπη Χατζηνικολάου

 

 1η Ιανουαρίου 2021 ώρα 00:00 κεντρικής Ευρώπης το Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας ΑΠΟΧΩΡΗΣΕ από την ενιαία αγορά και την τελωνειακή ένωση. Με αυτή τη φράση ξεκινούν οι οδηγίες που αποστέλλει η ΑΑΔΕ προς τα τελωνεία όλης της χώρας και όλες τις επιχειρήσεις που συναλλάσσονται με τη Μεγάλη Βρετανία.

Μετά τον συμβιβασμό μεταξύ των δύο μερών (ΕΕ και ΗΒ) και τη λήξη της μεταβατικής περιόδου  ισχύουν οι κανόνες της ΕΕ στον τομέα των τελωνείων. Αυτό σημαίνει ότι από σήμερα Παρασκευή 1η Ιανουαρίου 2021 το ΗΒ αποχωρεί από την ενιαία αγορά και την τελωνειακή ένωση με τις ακόλουθες άμεσες συνέπειες:

- το ΗΒ γίνεται "τρίτη χώρα" για τα κράτη μέλη της ΕΕ των 27 (εφεξής ΕΕ27),

- δεν υφίσταται πλέον η ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και των κρατών μελών της ΕΕ27,

- απαιτούνται τελωνειακές διατυπώσεις για τη διακίνηση των εμπορευμάτων μεταξύ των δύο μερών,

- το ΗΒ δεν θα έχει πρόσβαση στα τελωνειακά συστήματα πληροφορικής της ΕΕ27, πλην της πρόσβασης στο NCTS ως χώρα της κοινής διαμετακόμισης.

Κατά συνέπεια, από την παραπάνω αναφερόμενη ημερομηνία και μετά, η διακίνηση των εμπορευμάτων από τη χώρα μας και τα άλλα Κ-Μ προς το Ηνωμένο Βασίλειο και το αντίθετο, θα αντιμετωπίζεται διαδικαστικά με τον ίδιο τρόπο με τον οποίο γίνεται η διακίνηση εμπορευμάτων από και προς τρίτες χώρες, γεγονός που συνεπάγεται την υποχρεωτική πλέον τήρηση τελωνειακών διαδικασιών και διατυπώσεων για εμπορεύματα με προορισμό ή προέλευση το Ηνωμένο Βασίλειο.

Αναφορικά με τις δασμολογικές και φορολογικές απαλλαγές που εφαρμόζονται στα προσωπικά είδη που ανήκουν σε φυσικά πρόσωπα που μεταφέρουν την συνήθη κατοικία τους στην Ελλάδα, θα πρέπει να έχουν τη συνήθη κατοικία τους στο εξωτερικό, τουλάχιστον κατά τα δύο δωδεκάμηνα, πριν από τη μεταφορά της στην Ελλάδα για να απαλλαγούν από πρόσθετους δασμούς και ΦΠΑ. Επίσης, η προβλεπόμενη απαλλαγή για το μέσο μεταφοράς παρέχεται με την προϋπόθεση ότι το δικαιούχο πρόσωπο το είχε στην κυριότητά του και το χρησιμοποιούσε στον τόπο της προηγούμενης κατοικίας του επί έξι  μήνες τουλάχιστον πριν τη μεταφορά της συνήθους κατοικίας στην Ελλάδα.

Για την εφαρμογή των ισχυουσών απαλλακτικών διατάξεων και ειδικότερα ως προς το δασμό, το τέλος ταξινόμησης και τον ΦΠΑ εισαγωγής, το χρονικό διάστημα παραμονής στο Η.Β. πριν το τέλος της μεταβατικής περιόδου (δηλαδή την 31 Δεκεμβρίου 2020) μπορεί να υπολογιστεί ως διάστημα παραμονής σε τρίτη χώρα, με την τήρηση όλων των προβλεπόμενων από την κείμενη τελωνειακή νομοθεσία όρων και προϋποθέσεων.

Ταυτόχρονα οι  προερχόμενοι από το ΗΒ θα αντιμετωπίζονται ως ταξιδιώτες τρίτων χωρών. Κατά συνέπεια, θα τυγχάνουν εφαρμογής οι διατάξεις για την απαλλαγή από τον ΦΠΑ και τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης των εμπορευμάτων που εισάγονται με τις προσωπικές αποσκευές από πρόσωπα που ταξιδεύουν από τρίτες χώρες.

Ειδικότερα, ορίζεται χρηματικό όριο 300 Ευρώ για την απαλλαγή από τον ΦΠΑ και τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης ως προς την αξία των εμπορευμάτων (πλην καπνικών και αλκοολούχων), που εισάγονται με τις προσωπικές αποσκευές ταξιδιωτών προερχόμενων από τρίτες χώρες. Σε περίπτωση επιβατών αεροπλάνων και πλοίων, το χρηματικό όριο απαλλαγής είναι 430 ευρώ. Για τους ταξιδιώτες κάτω των 15 ετών το χρηματικό όριο απαλλαγής είναι 150 ευρώ ανεξάρτητα από το μεταφορικό μέσο.

Επίσης, όσον αφορά ειδικότερα στα υποκείμενα σε Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης προϊόντα που δύνανται να εισαχθούν ατελώς ανά ταξιδιώτη σύμφωνα με το άρθρο όγδοο και ένατο του ανωτέρω άρθρου και νόμου, ορίζονται οι ακόλουθες ποσότητες:

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - BREXIT: Η «ώρα της αλήθειας»

Του ΝΙΚΟΥ ΜΠΕΛΛΟΥ / DW 

 Στην τελική ευθεία έχουν μπει οι διαπραγματεύσεις μεταξύ της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου με στόχο την επίτευξη μιας εμπορικής συμφωνίας από την 1η Ιανουαρίου 2021 ενώ τις τελευταίες ώρες έχει επιτευχθεί πρόοδος, όχι όμως τόσο μεγάλη, ώστε να μπορούν να βγουν ασφαλή συμπεράσματα για την κατάληξη.

Στις δύο πλευρές έχει δοθεί προθεσμία από την Ευρωβουλή να ολοκληρώσουν με συμφωνία το αργότερο τα μεσάνυχτα της Κυριακής 20 Δεκεμβρίου. Μετά από την παρέλευση αυτής της ημερομηνίας δεν υπάρχει αρκετός χρόνος για την επικύρωσή της, ώστε να τεθεί έγκαιρα σε ισχύ.

Μιλώντας  στην ολομέλεια της Ευρωβουλής, ο επικεφαλής διαπραγματευτής της ΕΕ, Μισέλ Μπαρνιέ, υπογράμμισε ότι «έφτασε η ώρα της αλήθειας», δεδομένου ότι δεν απομένουν παρά λίγες ώρες για την επίτευξη συμφωνίας. Ο Ευρωπαίος αξιωματούχος πρόσθεσε ότι υπάρχουν ελπίδες για συμφωνία, αλλά ο δρόμος είναι στενός, γι’ αυτό, όπως είπε, δεν μπορεί να κάνει καμία πρόβλεψη για το ποια θα είναι η κατάληξη.

Αναφορικά με την πορεία των διαπραγματεύσεων φαίνεται ότι τις τελευταίες ώρες υπάρχει προσέγγιση στα δύο από τα τρία ζητήματα που παραμένουν ανοικτά. Έχει σημειωθεί πρόοδος τόσο στη διακυβέρνηση της εμπορικής συμφωνίας, δηλαδή στον τρόπο με τον οποίο θα επιλύονται οι διαφορές που θα προκύπτουν από αυτήν, όσο και στο ζήτημα της ευθυγράμμισης της νομοθεσίας αναφορικά με τους κανόνες ανταγωνισμού και τις κρατικές βοήθειες.

Τα αγκάθια

Αντίθετα, προς το παρόν δεν υπάρχει προσέγγιση σε σχέση με την αλιεία, όπου το Λονδίνο δεν θέλει να δεσμευθεί σε μόνιμη πρόσβαση των ευρωπαίων αλιέων στα χωρικά του ύδατα τα οποία θεωρούνται πολύ πλούσια σε αποθέματα ψαριών.

Υπενθυμίζεται ότι η Διάσκεψη των Προέδρων των πολιτικών ομάδων του Κοινοβουλίου, μετά τη συνάντηση που είχαν με τον επικεφαλής διαπραγματευτή της ΕΕ, Μισέλ Μπαρνιέ, εξέδωσε δήλωση, τονίζοντας ότι μια αποτυχία στις διαπραγματεύσεις θα είχε σημαντικό αρνητικό αντίκτυπο για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις, ενώ η Ευρωβουλή δηλώνει έτοιμη να οργανώσει μια έκτακτη σύνοδο ολομέλειας προς τα τέλη Δεκεμβρίου, σε περίπτωση που επιτευχθεί συμφωνία έως την Κυριακή 20 Δεκεμβρίου τα μεσάνυχτα. Η παραπάνω ημερομηνία είναι το τελευταίο χρονικό περιθώριο που υπάρχει ώστε να έχει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τη δυνατότητα να συζητήσει το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων και να δώσει τη συγκατάθεσή του.

Η δήλωση υπενθυμίζει ότι η επικύρωση οποιασδήποτε συμφωνίας για τις σχέσεις μεταξύ των δύο πλευρών την επόμενη μέρα από την Ευρωβουλή, προϋποθέτει...

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - BREXIT: Ποιες θα είναι οι επιπτώσεις από μια αποτυχία στις διαπραγματεύσεις Λονδίνου – Βρυξελλών

Η Βρετανία και η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκουν μια εμπορική συμφωνία για την εποχή μετά το Brexit, με την πιθανή αποτυχία των προσπαθειών τους να προκαλεί αυξημένο χάος στο διμερές εμπόριο και τις χρηματοπιστωτικές αγορές αλλά και τεράστιο οικονομικό κόστος.

Επενδυτές και τράπεζες εδώ και καιρό προβλέπουν ότι θα συναφθεί μια εμπορική συμφωνία, άρα η περίπτωση ενός ‘no-deal’ θα πλήξει τη λίρα, δήλωσαν διαπραγματευτές στην αγορά συναλλάγματος.

Ωστόσο το επενδυτικό κλίμα επλήγη όταν οι δυο πλευρές είπαν  ότι συνεχίζει να μην υπάρχει συμφωνία που να καλύπτει ετήσιες εμπορικές συναλλαγές αξίας σχεδόν 1 τρισεκ. δολαρίων, με τη στερλίνα να υποχωρεί έκτοτε έναντι του αμερικανικού νομίσματος.

Το σοκαριστικό αποτέλεσμα της κάλπης στο δημοψήφισμα του 2016 για την αποχώρηση της Βρετανίας από την ΕΕ οδήγησε τη λίρα σε απώλειες 8% έναντι του δολαρίου, που ήταν η μεγαλύτερη ημερήσια πτώση της από την εποχή που ξεκίνησαν οι κυμαινόμενες συναλλαγματικές ισοτιμίες τη δεκαετία του 1970.
Εμπόριο

Στην περίπτωση μη συμφωνίας για το εμπόριο, η Βρετανία θα χάσει την πρόσβαση μηδενικών δασμών και ποσοστώσεων στην ευρωπαϊκή ενιαία αγορά των 450 εκατ. καταναλωτών, εν μία νυκτί.

Η Βρετανία θα υπαχθεί στους όρους του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου για τις εμπορικές της συναλλαγές με την 27μελή Ένωση. Θα επιβάλει τον νέο Παγκόσμιο Δασμό του Ηνωμένου Βασιλείου (UK Global Tariff/UKGT) στις εισαγωγές από την ΕΕ ενώ η ΕΕ θα επιβάλει τους ενιαίους εξωτερικούς δασμούς στις βρετανικές εισαγωγές.

Προβλήματα θα δημιουργηθούν και στο εμπόριο, με τις τιμές να αναμένεται να αυξηθούν για τους Βρετανούς καταναλωτές και τις επιχειρήσεις.

Υπάρχει επίσης ο κίνδυνος να προκληθεί αναταραχή στα σύνορα, ιδιαίτερα στα κύρια περάσματα, με τους ειδικούς να υποστηρίζουν ότι είναι πιθανόν να υπάρξουν ελλείψεις σε ορισμένα τρόφιμα στη Βρετανία καθώς η χώρα εισάγει το 60% των νωπών τροφίμων, ενώ προβλήματα πιθανόν να υπάρξουν στις βρετανικές εξαγωγές αρνιών στην ΕΕ.  

Οι δυσκολίες θα είναι μεγαλύτερες σε κλάδους που εξαρτώνται από τις λεγόμενες εφοδιαστικές αλυσίδες άμεσης παράδοσης ( ‘just-in-time’), όπως τα αυτοκίνητα, τα τρόφιμα και τα ποτά. Άλλοι κλάδοι που πιθανόν να επηρεαστούν είναι τα υφάσματα, τα φάρμακα, τα χημικά προϊόντα και τα προϊόντα πετρελαίου.

Η ΕΕ είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Βρετανίας, που αντιστοιχούσε στο 47% του εμπορίου της το 2019. Έχει εμπορικό έλλειμμα 79 δισεκ. λιρών με την ΕΕ, με το πλεόνασμα των 18 δισεκ. στις υπηρεσίες να αντισταθμίζεται από έλλειμμα 97 δισεκ. λιρών στα προϊόντα.

Ακόμα και με μια συμφωνία, η Βρετανία αναμένει ότι χιλιάδες φορτηγά που θα προορίζονται για τις ευρωπαϊκές χώρες θα μείνουν σταθμευμένα στη νότια αγγλική κομητεία του Κεντ, με καθυστερήσεις έως και δύο ημέρες.

 
Αυτοκινητοβιομηχανία – Αλιεία

Ο αντίκτυπος θα είναι άμεσα αισθητός για την αυτοκινητοβιομηχανία τόσο στη Βρετανία όσο και στην ΕΕ, με τις βρετανικές εταιρίες να είναι αντιμέτωπες με δασμούς 10% σε όλες τις εξαγωγές αυτοκινήτων προς την ΕΕ και έως 22% για φορτηγά και οχήματα τύπου βαν εάν δεν επιτευχθεί εμπορική συμφωνία για το Brexit, σύμφωνα με 23 ενώσεις του κλάδου.

Το κόστος είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα περάσει στους καταναλωτές, σύμφωνα με τις 23 αυτές ενώσεις, που προέβλεψαν κόστος 57,7 δισεκ. ευρώ για τα ευρωπαϊκά εργοστάσια και 52,8 δισεκ. ευρώ για τις βρετανικές μονάδες.

Στη Βρετανία, o Σύνδεσμος Κατασκευαστών και Εμπόρων Αυτοκινήτων (SMMT) ανέφερε ότι η μη επίτευξη συμφωνίας θα μειώσει την παραγωγή οχημάτων στο Ηνωμένο Βασίλειο κατά 2 εκατ. αυτοκίνητα την επόμενη πενταετία και θα περιορίσει την ικανότητά της να αναπτύξει την επόμενη γενιά οχημάτων μηδενικών ρύπων.

Στο επίκεντρο βρίσκεται επίσης η έκβαση των διαπραγματεύσεων για τα δικαιώματα αλιείας καθώς θα έχει πολιτικές και οικονομικές συνέπειες, αν και από μόνη της η αλιεία συνεισέφερε μόλις το 0,03% του βρετανικού ΑΕΠ το 2019.

Η Γαλλία επιδιώκει μια συμφωνία που θα προστατεύει την πρόσβασή της στα βρετανικά αλιευτικά ύδατα για αρκετά χρόνια αλλά έχει πει στους αλιείς της να ετοιμάζονται για μικρότερη ψαριά.
 

Οικονομία

Ο μακροπρόθεσμος αντίκτυπος μπορεί να είναι ιδιαίτερα μεγάλος για τη Βρετανία και τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ.

Η μη επίτευξη συμφωνίας θα αφαιρέσει επιπλέον 2% από το βρετανικό ΑΕΠ το 2021 ενώ θα οδηγήσει σε αύξηση τον πληθωρισμό, την ανεργία και τον δημόσιο δανεισμό, όπως έχει προβλέψει το βρετανικό Γραφείο Ευθύνης Προϋπολογισμού (OBR).

Το OBR ανέφερε ότι οι δασμοί βάσει των κανόνων του ΠΟΕ και τα προβλήματα στα σύνορα θα επηρεάσουν τομείς της οικονομίας, όπως ο μεταποιητικός, που εξήλθαν σχετικά αλώβητοι από την πανδημία της COVID-19.

Σύμφωνα με οικονομική μελέτη της ασφαλιστικής εταιρίας Allianz τον Νοέμβριο ένα σκληρό Brexit –μια απότομη, άτακτη έξοδος- μπορεί να κοστίσει στην ΕΕ έως και 33 δισεκ. ευρώ σε ετήσιες εξαγωγές, με τη Γερμανία, την Ολλανδία και τη Γαλλία να υφίστανται το μεγαλύτερο πλήγμα.

Το σοκ δεν θα γίνει στον ίδιο βαθμό αισθητό στην ηπειρωτική Ευρώπη, με τις χώρες που πιθανόν να πληγούν χειρότερα να είναι οι Ιρλανδία, Ολλανδία, Δανία, Γαλλία, Γερμανία, Σουηδία, Πορτογαλία, Πολωνία, Τσεχία, Κύπρος, Μάλτα και Ουγγαρία.

Το ινστιτούτο οικονομικών ερευνών Halle έχει προβλέψει ότι οι ευρωπαϊκές εταιρίες που εξάγουν στη Βρετανία μπορεί να χάσουν πάνω από 700.000 θέσεις εργασίας εάν δεν υπάρξει εμπορική συμφωνία.

Ο Hylke Vandenbussche, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Λέβεν του Βελγίου ανέφερε σε έκθεσή του πέρυσι ότι το Βέλγιο θα είναι το κράτος-μέλος της ΕΕ με το μεγαλύτερο πλήγμα συγκριτικά με το μέγεθός του, ιδιαίτερα στον τομέα τροφίμων, με την απώλεια 10.000 θέσεων εργασίας.
 

Βόρεια Ιρλανδία

Αμφότερες οι πλευρές θέλουν να αποφύγουν ένα σκληρό σύνορο μεταξύ της βρετανικής επαρχίας της Βόρειας Ιρλανδίας και της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας, που είναι μέλος της ΕΕ. Η εφαρμογή του πρωτοκόλλου της Βόρειας Ιρλανδίας, που εντάσσεται στη συμφωνία αποχώρησης βάσει της οποίας η Βρετανία βγήκε από την ΕΕ στις 31 Ιανουαρίου, θα είναι περίπλοκη χωρίς μια εμπορική συμφωνία.

Βάσει της συνθήκης, η Βόρεια Ιρλανδία παραμένει, ουσιαστικά, στην ενιαία αγορά της ΕΕ για προϊόντα και είναι ευθυγραμμισμένη με τους τελωνειακούς της κανονισμούς μετά την 31η Δεκεμβρίου –σε αντίθεση με το υπόλοιπο Ηνωμένο Βασίλειο.

Δεν είναι ακόμα σαφές πώς θα λειτουργήσουν οι έλεγχοι, οι διευθετήσεις αλλά και οι γραφειοκρατικές διαδικασίες μεταξύ της Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας. Αλλά χωρίς μια εμπορική συμφωνία, ο διαχωρισμός Βρετανίας-Βόρειας Ιρλανδίας θα γίνει ακόμα εντονότερος.

Ένα Brexit χωρίς εμπορική συμφωνία θα επιτρέψει στη Βόρεια Ιρλανδία να γίνει η πίσω πόρτα στην ενιαία αγορά της ΕΕ, αυξάνοντας έτσι τις πιθανότητες ενός σκληρού συνόρου στο νησί της Ιρλανδίας για πρώτη φορά μετά την ειρηνευτική συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής το 1998.

Και οι δύο πλευρές είναι πιθανόν να εξαπολύσουν...

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: Τίνος είναι τα ψάρια της Μάγχης;

Της Μπάρμπαρας Βέζελ /DW

Επιμέλεια: Ειρήνη Αναστασοπούλου 

 Λίγες εβδομάδες πριν την εκπνοή της μεταβατικής περιόδου δεν υπάρχει συμφωνία για τις εμπορικές σχέσεις των δύο πλευρών. Μεγάλοι χαμένοι οι ψαράδες. Οικογενειακές επιχειρήσεις κινδυνεύνουν. Εκκλήσεις στη λογική.

Είναι χαράματα στο λιμάνι της Boulogne-sur-mer, στη γαλλική πλευρά της Μάγχης. Επικρατεί σκοτάδι, φυσά και κάνει κρύο. Το αλιευτικό Tiger III δένει στην προκυμαία. Είναι το τρίτο καΐκι της τρίτης γενιάς της οικογένειας Σαγκό, που βιοπορίζεται από το ψάρεμα. Ο πατέρας Ζαν Πιέρ μαζί με το γιο του Σεμπαστιάν κάνουν τη συνηθισμένη διαδικασία για να βγάλουν τα ψάρια από την κοιλιά του σκάφους. Στη συνέχεια τα φορτώνουν σε τελάρα για να μεταφερθούν στα κοντινά τεράστια ψυγεία. Μίση ώρα αργότερα οι έμποροι φορτώνουν με τη σειρά τους τα φρέσκα ψάρια στα φορτηγά τους. “Είμαι ο ιδιοκτήτης και περιμένω να αναλάβει κάποτε ο γιός μου. Γι’ αυτόν τα έστησα. Εργαζόμαστε ήδη 47 χρόνια και στο τέλος όλα θα του ανήκουν. Αλλά εάν συνεχιστεί, όπως πάει η κατάσταση με το Brexit, θα είναι για μας πολύ δύσκολο” λέει ο Ζαν Πιερ Σαγκό.

 

Ο Ζαν Πιερ Σαγκό, ψαράς επί 47 χρόνια

Τέλος για οικογενειακές επιχειρήσεις ψαράδων;

Ο Ζαν Πιερ Σαγκό, ψαράς επί 47 χρόνιαΟ Ζαν Πιερ Σαγκό, ψαράς επί 47 χρόνια

Στο στενό της Μάγχης ο Σαγκό ψαρεύει 10 μήνες τον χρόνο και πιάνει κυρίως μπαρμπούνια και πλατύψαρα. Σύμφωνα με την υπάρχουσα κοινοτική νομοθεσία μπορεί να ψαρεύει σε ολόκληρο το στενό. Αλλά εάν μετά το οριστικό Brexit το καΐκι του περιοριστεί μόνο από τις γαλλικές ακτές μέχρι το μέσον της Μάγχης τα πράγματα δυσκολεύουν, γιατί τα αποθέματα ψαριών δεν επαρκούν. 

“Ήδη υπάρχουν πολλά ψαράδικα στη Μάγχη, Γάλλοι, αλλά κυρίως Ολλανδοί και Βέλγοι” λέει ο Ζαν Πιερ. Παρόλα αυτά η οικογένεια Σαγκό δεν μπορεί να φανταστεί τη ζωή χωρίς ψάρεμα. Αγόρασαν το νέο καΐκι μόλις πριν τρία χρόνια και δεν το έχουν εξοφλήσει. Στην τρυφερή ηλικία των πέντε χρόνων ο γιος του Ζαν Πιερ, ο Σεμπαστιάν, πήγε για πρώτη φορά για ψάρεμα, θυμάται ο πατέρας του. Σε εφηβική ηλικία ξεκίνησε και επαγγελματικά. “Ο παππούς μου ονόμασε το πρώτο ψαράδικο Τίγκερ Ι, αυτό είναι το τρίτο μας καίκι”. Το Brexit τον ανησυχεί, αλλά όπως και ο πατέρας του ελπίζει ότι οι διαπραγματεύσεις για την εμπορική συμφωνία Βρετανίας με την ΕΕ θα φέρουν κάποια λύση. Δεν περνά λίγη ώρα και η αδελφή του Σεμπαστιάν φέρνει σακούλες με τρόφιμα και στεγνά ρούχα. Πρωινό δεν υπάρχει, σε μισή ώρα το ψαροκάικο θα πρέπει να ανοίξει πλώρη και πάλι για τη Μάγχη.

 

Ο Ολιβιέ Λεπρέτρ 

Ο Ολιβιέ Λεπρέτρ είναι πρόεδρος της Ένωσης Αλιέων της βόρειας Γαλλίας και δεν έχει αυταπάτες. “Η πόλη μας χρειάζεται οπωσδήποτε μια συμφωνία, είμαστε το μεγαλύτερο λιμάνι της Γαλλίας με εμπόρευμα 450.000 τόνων, εξ αυτών οι 300.000 τόνοι σε ψάρια. Αυτό υπαγορεύει ότι στην πρώτη θέση έρχονται οι Γάλλοι ψαράδες, που χρειάζονται πρόσβαση σε ολόκληρη τη Μάγχη και μετά οι έμποροι και τα εργοστάσια επεξεργασίας της χώρας. Εάν έρθει σκληρό Brexit χωρίς συμφωνία σε ότι αφορά τα δικαιώματα αλιείας, θα είναι η καταστροφή” προειδοποιεί ο Λεπρέτρ.
  

“Τα μικρά καΐκια μέχρι 25 μέτρα αλιεύουν ψάρια σε βρετανικά χωρικά ύδατα σε ποσοστό από 60 μέχρι 80%. Οι μεγάλες τράτες σχεδόν αποκλειστικά” διευκρινίζει ο εκπρόσωπος της Ένωσης. Καθώς μιλά, το καΐκι Cap Nord ξεφορτώνει το φορτίο του, μπακαλιάροι που ψαρεύτηκαν στις βόρειες ακτές της Σκοτίας. Κάτω από το κατάστρωμα έχει στηθεί ένα μικρό εργοστάσιο, όπου κόβεται το ψάρι σε φέτες, καταψύχεται, πακεταρίζεται και τοποθετείται σε κιβώτια. Χάρη σε μια κινούμενη λωρίδα τα κιβώτια μεταφέρονται στην αποβάθρα και αμέσως σε μεγάλα ψυγεία. “Το καράβι είναι 25 χρονών και θα έπρεπε από καιρό να είχε αποσυρθεί” λέει ένας από τους εργαζόμενους, “αλλά πριν το Brexit οι ιδιοκτήτες του δεν θέλουν να επενδύσουν”.

Και οι δύο πλευρές χρειάζονται ένα ντιλ 

 
Για τράτες όπως αυτή, η 31η Δεκεμβρίου θα μπορούσε να είναι το τέλος, σε περίπτωση που μετά από τη λήξη του μεταβατικού διαστήματος τέλος Δεκεμβρίου, μπλοκαριστεί ο θαλάσσιος χώρος για αλιεία σε απόσταση 200 χιλιομέτρων από τις βρετανικές ακτές.  

“Χωρίς εμπορική συμφωνία χρεοκοπούμε” λέει ο Ολιβιέ Λεπρέτρ. Ο Λεπρέτρ δεν ξεχνά και τους Βρετανούς συναδέλφους του. “Γι’ αυτούς είναι σημαντικό να συνεχίσουν να φέρνουν τα ψάρια τους στη Boulogne -sur-mer, επειδή από την ευρωπαϊκή πλευρά υπάρχουν καταναλωτές που τους αρέσουν τα πλατύψαρα, όπως οι γλώσσες. Το 70% των ψαριών που πιάνουν οι Βρετανοί, το πωλούν στην ΕΕ. Οι Βρετανοί δεν τρώνε αυτού τους είδους ψάρια. Στην πραγματικότητα υπάρχουν συνθήκες αντισταθμιστικού εμπορίου”.  

 

Ο δήμαρχος Φρεντερίκ Κιουβιγέ

Για τον δήμαρχο της Boulogne – sur- mer Φρεντερίκ Κιουβιγέ διακυβεύεται το μέλλον της πόλης. 5000 θέσεις εργασίας εξαρτώνται άμεσα από το ψάρεμα, άλλες τόσες κινδυνεύουν σε ολόκληρη την περιοχή. 40 ημέρες πριν το τέλος της μεταβατικής περιόδου κανείς δεν ξέρει τι θα ακολουθήσει. “Τα μηνύματα είναι ανησυχητικά, αλλά θα πρέπει να ελπίζει κανείς σε συμφωνία, κάνουμε έκκληση στη λογική” λέει.

Ο Κιουβιγέ ήταν παλαιότερα υπουργός Αλιείας και γνωρίζει πολύ καλά το πολιτικό παιγνίδι, “Δεν είναι δυνατόν να κηρύξει κανείς απροσπέλαστο έναν θαλάσσιο χώρο 30 χιλιομέτρων. Συμβιβασμούς χρειάζονται και οι δύο πλευρές, και οι δύο πλευρές θα προτιμούσαν μιαν “ευλύγιστη” συμφωνία”.Αυτοί έχουν τα ψάρια, εμείς έχουμε την αγορά με πάνω από 400 εκατομμύρια καταναλωτές. Οι φίλοι Βρετανοί έχουν το ίδιο συμφέρον για μια καλή λύση, όπως οι Γάλλοι και άλλες παραθαλάσσιες χώρες”. Ο Κιουβιγέ προειδοποιεί οι διαφορές να μην οδηγήσουν σε πολιτική κλιμάκωση. Δεν μπορεί να πιστέψει ότι η κοινή ιστορία θα μπορούσε να τιναχθεί στον αέρα μέσα σε μερικές εβδομάδες. Εναλλακτικό σχέδιο εκτός από κρατική βοήθεια δεν υπάρχει για την πόλη, την οικονομία, την γαστρονομία, τον πολιτισμό και την ιστορία της, όλα εξαρτώνται από την αλιεία.

Για τον Μπόρις Τζόνσον η αλιεία ήταν το βασικό επιχείρημα της καμπάνιας του για το Brexit. Συνεχώς υπόσχονταν στους Βρετανούς αλιείς την επιστροφή της πλήρους κυριαρχίας των θαλασσίων υδάτων αποσιωπώντας ότι σε ό,τι αφορά στα ψάρια μόνο με την έγκριση της ΕE μπορούν να πωληθούν στην Ευρώπη.  

Η κατάσταση δεν διαφέρει πολύ από την πλευρά της Γαλλίας.  

Ο πρόεδρος Εμμανουέλ Μακρόν ορκίζονταν ότι δεν πρόκειται να εγκρίνει κάποιο ντιλ, το οποίο να “θυσιάζει” τους Γάλλους ψαράδες. Το 2022 η Γαλλία εκλέγει νέο πρόεδρο και ο Μακρόν δεν έχει την πολυτέλεια να ξεσηκώσει τη Βρετάνη και τον οικονομικά αδύναμο βορρά εναντίον του.  

Όλες οι προτάσεις που έχουν πέσει στο τραπέζι και από τις δύο πλευρές...

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Ο Μπόρις Τζόνσον οδηγεί το Brexit σε τρελα μονοπάτια

 Της Therese Raphael / Bloomberg

Ενώ βρισκόμαστε στα πρόθυρα του όγδοου γύρου των εμπορικών συνομιλιών με την Ευρωπαϊκή Ένωση, κυβερνητικοί αξιωματούχοι του Ηνωμένου Βασιλείου, από τον επικεφαλής διαπραγματευτή για ζητήματα διεθνούς εμπορίου Ντέιβιντ Φροστ μέχρι τον υπουργό Εξωτερικών Ντόμινικ Ράαμπ, διέρρευσαν ότι η Βρετανία είναι έτοιμη να τις εγκαταλείψει.

Προκειμένου να υπογραμμίσει το κρίσιμον του ζητήματος, ο Μπόρις Τζόνσον όρισε ως προθεσμία για την επίτευξη συμφωνίας τις 15 Οκτωβρίου.

Ο πρωθυπουργός απειλεί επίσης να προχωρήσει σε κάτι πολύ πιο σοβαρό. Σύμφωνα με ρεπορτάζ των Financial Times την Κυριακή, η βρετανική κυβέρνηση θα εισαγάγει στο κοινοβούλιο αυτή την εβδομάδα σχέδιο νόμου το περιεχόμενο του οποίου θα παραβιάζει τη διεθνή συνθήκη που σφράγισε την έξοδο της Βρετανίας από την ΕΕ.

Εάν ο Τζόνσον επιμείνει στην κύρωσή του σε νόμο, γεγονός το οποίο θα εξασθενούσε σημαντικά τις διατάξεις της Συμφωνίας Αποχώρησης του ΗΒ από την ΕΕ στο ζήτημα της Βόρειας Ιρλανδίας, πιθανότατα θα καταστρέψει τις πιθανότητες μιας εμπορικής συμφωνίας με τις Βρυξέλλες και θα υπονομεύσει τη διεθνή θέση και αξιοπιστία της Βρετανίας.

Σε μια περίοδο που οι γεμάτες αμφισημίες και λάθη πολιτικές του στο ζήτημα του Covid δέχονται σφοδρές επικρίσεις, η όλη εξέλιξη μοιάζει ένα μάλλον περίεργο πολιτικό στοίχημα.

"Αυτός θα ήταν ένας πολύ ασύνετος τρόπος να προχωρήσουμε", έγραψε ο Simon Coveney, υπουργός Εξωτερικών και Άμυνας της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας. Αυτό σε διπλωματική γλώσσα σημαίνει: "Είστε με τα καλά σας;".

Η ιδέα του να σκίσει κανείς επί της ουσίας και να καταστήσει άχρηστο το Πρωτόκολλο για τη Βόρεια Ιρλανδία είναι τόσο ακραία που μοιάζει δελεαστικό να την απορρίψει κανείς ως απειλή κενή περιεχομένου. Και όμως, ακόμη και το να υπονοεί κανείς ότι θα το πράξει είναι από μόνο του ανησυχητικό.

Η Ιρλανδία, για όσους μπορούν να θυμηθούν την τρομακτική περίοδο των συνομιλιών που οδήγησαν στην πραγματοποίηση του Brexit, συνέβαλε κατά μεγάλο μέρος στη δυσκολία και την πολυπλοκότητα των τελευταίων.

Ο σκοπός του Πρωτοκόλλου στη Συμφωνία Εξόδου της Βρετανίας από την ΕΕ είναι να διατηρήσει τα χερσαία σύνορα Δημοκρατίας της Ιρλανδίας - βρετανικής Βόρειας Ιρλανδίας απαλλαγμένα από οποιαδήποτε τελωνειακή υποδομή και να επιτρέψει στην ΕΕ να επιβάλει το δικό της τελωνειακό καθεστώς στη βρετανική επαρχία στο νησί, αφήνοντας το Ηνωμένο Βασίλειο να προσποιείται ότι δεν είχε παραχωρήσει ούτε δράμι εθνικής κυριαρχία αφήνοντας να συμβεί η παραπάνω διαρρύθμιση. Ο Τζόνσον πάντα μισούσε αυτήν την παραχώρηση.

Οι εμπορικές διαπραγματεύσεις ΕΕ - ΗΒ έχουν κολλήσει κυρίως στο ζήτημα των κανόνων περί των κρατικών ενισχύσεων. Η ΕΕ υποστηρίζει ότι η Βρετανία πρέπει να παρακολουθεί στενά τους κανόνες του εμπορικού μπλοκ των "27" ως προς το θέμα αυτό προκειμένου να αποφευχθεί ο εκ μέρους της αθέμιτος ανταγωνισμός. Η κυβέρνηση του Τζόνσον υποστηρίζει ότι, δεδομένου ότι πλέον δεν είναι μέλος της Ένωσης, δεν χρειάζεται πλέον να υπακούει την ΕΕ.

Μόνο που κατά κάποιον τρόπο χρειάζεται. Σύμφωνα με τους όρους του Πρωτοκόλλου, το Ηνωμένο Βασίλειο δεν μπορεί να αποκλίνει από τους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων της ΕΕ με οποιονδήποτε τρόπο που επηρεάζει το εμπόριο μεταξύ της Βόρειας Ιρλανδίας με την ΕΕ.

Αυτό μπορεί να ακούγεται ασήμαντο, ωστόσο, όπως σημείωσε ο δικηγόρος Τζορτζ Περέτς, ο πήχης για τον προσδιορισμό εμπορικών επιπτώσεων αυτού του είδους μπορεί να είναι εξαιρετικά χαμηλός. Και θα είναι ανεξάρτητες ρυθμιστικές αρχές, δικαστήρια, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τελικά ακόμη και το Δικαστήριο της ΕΕ που αποτελούν τους διαιτητές που θα διαπιστώνουν εάν υπήρξε κάποια παραβίαση ή μη. Ο λόγος του Τζόνσον σε αυτό το ζήτημα θα μετρά από λίγο έως ελάχιστα.

Ανεξάρτητα από τις εκδηλώσεις εκνευρισμού του πρωθυπουργού, η κατάργηση μιας διεθνούς συνθήκης την οποία μόλις πρόσφατα υπέγραψε θα έβλαπτε μεσομακροπρόθεσμα τις σχέσεις της Βρετανίας με την ΕΕ. Εάν χαθεί η αμοιβαία εμπιστοσύνη και μάλιστα με τέτοιο τρόπο, δεν είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς τις συνέπειες που θα έχει κάτι τέτοιο στη συνεργασία στο πεδίο της ασφάλειας, στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας, στην αστυνόμευση της μετανάστευσης και σε άλλα σημαντικά θέματα. 

Θα έχει επίσης επιπτώσεις στις μελλοντικές εμπορικές συνομιλίες με άλλες χώρες.  

Πώς θα μπορούσε κανείς να υπογράψει μια συμφωνία με την κυβέρνηση Τζόνσον μετά από αυτή την εξέλιξη;

Δεν είναι επίσης σαφές πώς η κυβέρνηση του ηγέτη των Συντηρητικών θα μπορούσε να επιτύχει αυτό που θέλει. Η πλειοψηφία 80 εδρών του Τζόνσον στη Βουλή των Κοινοτήτων του ΗΒ σημαίνει ότι μπορεί γενικά να εγκρίνει οποιαδήποτε νομοθεσία εκείνος επιθυμεί. Ωστόσο, οι διεθνείς συνθήκες υπερισχύουν του εσωτερικού δικαίου, επομένως τα βρετανικά δικαστήρια θα ακυρώσουν πιθανότατα τυχόν νομοθετικές διατάξεις που υπονομεύουν τη Συμφωνία Αποχώρησης του ΗΒ από την ΕΕ.

Ακόμα κι αν ο Τζόνσον μπλοφάρει με την απειλή του για τη σχετική  νομοθετική αλλαγή, η κατάρρευση των εμπορικών συνομιλιών με την ΕΕ αποτελεί πραγματική πιθανότητα, με τις δικές της, ξεχωριστές συνέπειες.

Όσο κι αν νομίζω ότι πρέπει να λαμβάνεται υπ’ όψιν στα σοβαρά όταν λέει ότι επιθυμεί μια συμφωνία, η κατάσταση δεν αποτελεί επανάληψη της κρίσης του περασμένου έτους πριν από τη Συμφωνία Αποχώρησης. Ο Τζόνσον δεν προσπαθεί να κερδίσει εκλογές αυτή τη φορά, οπότε δεν υπάρχει καμιά επιτακτική πολιτική ανάγκη να "καλλωπίσει" μια συμφωνία.

Είναι από καιρό ξεκάθαρο ότι η Βρετανία είναι απίθανο να λάβει μια εμπορική συμφωνία από την ΕΕ που να είναι σημαντικά καλύτερη από οικονομική άποψη από μια μη συμφωνία (no deal). Και για να επιτύχει οποιαδήποτε συμφωνία, ο Τζόνσον θα πρέπει να συναινέσει σε συμβιβασμούς που θα δυσαρεστούσαν τους ένθερμους Brexiteers στο κόμμα του.

Μπορεί επίσης να έχει υπολογίσει ότι εν μέσω των οικονομικών καταστροφών που έχει προκαλέσει η πανδημία του κορονοϊού, μια κάποια αύξηση των εμποδίων στο πεδίο του εμπορίου θα περάσει σχετικά απαρατήρητη και ένας ήδη διογκωμένος κρατικός προϋπολογισμός μπορεί να χρησιμοποιηθεί προκειμένου να "μαλακώσει"  τις επιπτώσεις του νέου πλήγματος. Ή μπορεί να στοιχηματίζει ότι, μετά από μια περίοδο ψύχρότητας, θα συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις: οι δύο εμπορικοί εταίροι χρειάζονται ο ένας τον άλλον πάρα πολύ για να παραμείνουν εσαεί έξαλλοι ο ένας με τον άλλο.

Πράγματι, μια μεγάλη μετωπική σύγκρουση με την ΕΕ μπορεί να μοιάζει καλή επιλογή για την τρέχουσα στιγμή. Ο ηγέτης του Εργατικού Κόμματος Κιρ Στάρμερ έχει κερδίσει σε δημοτικότητά με τις κατηγορίες του για κυβερνητική ανικανότητα έναντι της απειλής του Covid. Η επανεστίαση της προσοχής στο Brexit δίνει στους Τόρις ένα σημείο συσπείρωσης και αποτελεί για τους Εργατικούς μια υπενθύμιση των διχασμών του ίδιου τους του κόμματος για το ζήτημα της Ευρώπης, όταν το τελευταίο έφτασε στα πρόθυρα της διάσπασης το 2019.

Ωστόσο, κανένα από τα επιχειρήματα υπέρ μιας "άτακτης" αποχώρησης από τις διαπραγματεύσεις με την ΕΕ δεν είναι τόσο επιτακτικής σημασίας για άλλους λόγους πέραν μιας βραχυπρόθεσμης πολιτικής σκοπιμότητας. Η Βρετανία έχει ήδη αποχωρήσει από την ΕΕ (σ.μ. στις 31 Ιανουαρίου 2020) και στις 31 Δεκεμβρίου 2020 θα χάσει την πρόσβαση στην ενιαία αγορά της Ευρώπης. Οι άνθρωποι θα αισθανθούν έναν ορισμένο αντίκτυπο μετά την 1η Ιανουαρίου. Πιστεύει κανείς πραγματικά ότι γι’ αυτόν θα κατηγορήσουν τις Βρυξέλλες;

Χωρίς αμφιβολία, η έξοδος από την ενιαία αγορά χωρίς συμφωνία...