ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Περί νομιμοποίησης της ευθανασίας

Της ΣΩΤΗΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ


Η ελληνική κυβέρνηση, αυτή η εκκωφαντική αποτυχία, μπορεί ακόμα και την τελευταία στιγμή να κάνει δυο-τρία πραγματάκια στην κατεύθυνση της ωρίμανσης της κοινωνίας μας. Εφόσον δεν δύναται, λόγω των οικονομικών συνθηκών και λόγω της ανικανότητάς της, να στήσει το ευρωπαϊκό κράτος που μας χρειάζεται, ας περάσει τουλάχιστον μερικούς νόμους που αντιτίθενται στις λαϊκές δεισιδαιμονίες και στην επιρροή της Εκκλησίας. Ένας από αυτούς τους νόμους αφορά το δικαίωμα της ευθανασίας και της υποβοηθούμενης αυτοκτονίας.


Η ευθανασία είναι νόμιμη στο Βέλγιο, στην Ολλανδία, στο Λουξεμβούργο, στην Ελβετία, στον Καναδά και στην Κολομβία. Η υποβοηθούμενη αυτοκτονία είναι νόμιμη στην Ελβετία, στη Γερμανία, στην Ιαπωνία, στη Νότια Κορέα, στην Ουρουγουάη και σε επτά αμερικανικές πολιτείες. Οι νόμοι –οι όροι, οι προϋποθέσεις, οι συνθήκες αυτών των δικαιωμάτων–  διαφέρουν μεταξύ τους εφόσον διαφέρουν οι νοοτροπίες: στόχος του νόμου είναι, μεταξύ άλλων, να περιορίσει την κατάχρησή του. Σε πολλές χώρες, καθώς έχουν υπάρξει νομικά προηγούμενα, επικρατεί μια μορφή ανοχής που φαίνεται ότι θα οδηγήσει αργά ή γρήγορα στην αποδοχή και ίσως στην εξασφάλιση του καλού θανάτου.


Κανείς δεν θέλει να σκέφτεται φρικτές ασθένειες και φρικτά γηρατειά· ούτε να διαβάζει αρθρίδια περί εκδήμησης στον κόσμο των νεκρών. Όμως, αν δεν τα σκεφτούμε όλα αυτά κι αν δεν λάβουμε τα μέτρα που απαιτούνται, οι πιθανότητες να συμβούν αυξάνονται. Αρχικά είναι απαραίτητο να μάθει το κοινό τι σημαίνει ευθανασία και τι υποβοηθούμενη αυτοκτονία: ακόμα κι αν αλλάζουμε κανάλι όταν προβάλλεται το σχετικό τηλεοπτικό σποτ, η δημόσια συζήτηση θα έχει ανοίξει και σύντομα θα είναι δυνατό να σχεδιαστεί ο νόμος προσαρμοσμένος στις ελληνικές συνθήκες. 


Ας πάρουμε ως παράδειγμα το Βέλγιο, όπου κάθε χρόνο πεθαίνουν με ευθανασία περίπου δύο χιλιάδες άνθρωποι. Η πρακτική εφαρμόζεται σε ασθενείς με ανίατες και επώδυνες ασθένειες: όταν λέμε «επώδυνες» εννοούμε ότι οι ασθενείς δεν μπορούν να ανακουφιστούν από τον πόνο με τα φάρμακα και τις μεθόδους που διαθέτουμε. Ο βελγικός νόμος προβλέπει τη συναίνεση του ασθενούς, άρα το τέλος της ζωής δεν είναι δυνατό σε ασθενείς που έχουν χάσει τις γνωστικές τους ικανότητες. Σ’ αυτή την περίπτωση, η ιατρική ενεργεί σύμφωνα με τη δεοντολογία και, σε πλείστες περιπτώσεις, δεν παρατείνει τη ζωή ασθενών με πλήρη έλλειψη εγκεφαλικών λειτουργιών: συχνά η διαδικασία ταυτίζεται με τη λεγόμενη «παθητική ευθανασία». Στις περισσότερες χώρες του κόσμου οι θεράποντες γιατροί έχουν το δικαίωμα να αποσυνδέσουν τον ασθενή από τις συσκευές μηχανικής υποστήριξης, ή να σταματήσουν τη χημειοθεραπεία, τις μεταγγίσεις αίματος, την αιμοκάθαρση και τα τοιαύτα.

Η αποποινικοποίηση της μη παράτασης της ζωής και της έμμεσης βοήθειας στην αυτοκτονία είναι ήδη ένα βήμα στη σωστή κατεύθυνση: η παθητική ευθανασία μπορεί να αποτελέσει ένα παράθυρο στους περιοριστικούς νόμους· μια πρακτική που αν διευρυνθεί αποποινικοποιούνται πολλές επεμβάσεις υπέρ του ανώδυνου και «αξιοπρεπούς» θανάτου. 


«Αξιοπρεπής» θάνατος που να ικανοποιεί τη ματαιοδοξία μας δεν υπάρχει: το εξαίσιο πτώμα είναι μύθος.  


Μπορούμε ωστόσο να βελτιώσουμε την εμπειρία του θανάτου από ηθική άποψη: να θεωρήσουμε ότι ο άνθρωπος έχει το δικαίωμα να φεύγει από τη ζωή χωρίς να υποβιβαστεί σε φυτό και, στο μέτρο του δυνατού, χωρίς να υποφέρει και χωρίς να προκαλεί ανείπωτο οίκτο και δυστυχία στα αγαπημένα του πρόσωπα. 


Ας αρχίσουμε από την υποβοηθούμενη αυτοκτονία, δηλαδή από μια συνθήκη κατά την οποία ο ασθενής είναι σε θέση να εκφράσει την επιθυμία του να πεθάνει. Κι ας επιτρέψουμε στους ειδικούς, στους γιατρούς και σε όλους όσοι φροντίζουν ασθενείς, να κρίνουν τι πρέπει να γίνει στις περιπτώσεις που ο ασθενής δεν είναι σε θέση να συνεργαστεί. Πράγματι, το κοινό φαντάζεται σατανικούς γιατρούς και δολοφονικούς κληρονόμους· αχάριστα παιδιά και μαύρες χήρες. Αλλά οι περιπτώσεις όπου κακόψυχοι στέλνουν αθώα γεροντάκια στον άλλο κόσμο είναι πολύ σπάνιες και προβλέπονται έτσι κι αλλιώς από την υπάρχουσα νομοθεσία. Το μείζον ζήτημα είναι να αναγνωρίσουμε το δικαίωμα στον καλό θάνατο· να κατανοήσουμε ότι οι σχετικοί νόμοι θα συμβάλουν στην ατομική ελευθερία και αξιοπρέπεια.
 

Τέλος, τίθεται ένα ζήτημα δικαιοσύνης και ισότητας. Εύποροι άνθρωποι με ανίατες και βασανιστικές ασθένειες καταφεύγουν στην Ελβετία ή στη Μοντάνα των ΗΠΑ όπου η ευθανασία και η υποβοηθούμενη αυτοκτονία έχουν τους λιγότερους περιορισμούς.


Παρατηρείται φαινόμενο «τουρισμού αυτοκτονίας»: ο μειωτικός όρος κρύβει γενναιότητα και τρομερή ταλαιπωρία τόσο για τον ασθενή όσο και για το στενό του περιβάλλον. Αλλά δείχνει την αποδοχή μιας απλής αλήθειας:  

ΚΟΙΝΩΝΙΑ - ΗΘΙΚΗ - ΘΡΗΣΚΕΙΑ: Υποβοηθούμενο τέλος

Tης ΤΑΣΟΥΛΑΣ ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗ

Δ​​εν υπάρχει μία μονοδιάσταση σιδηροπαγής απάντηση στο ερώτημα: τι κάνουμε όταν απομένει μόνο μια λεπτότατη κλωστή φθίνουσας ζωής, που αργεί βασανιστικά να κοπεί; Επισπεύδουμε το ανεπανόρθωτο πέρασμα προς τον μεγάλο άγνωστο; 


 Σε πρόσφατο συνέδριο εντατικής ιατρικής στη Θεσσαλονίκη, ειπώθηκαν πολλά για την αβεβαιότητα, το άγχος των εντατικολόγων μπρος το δίλημμα της παράτασης της ζωής ή του θανάτου τού χωρίς ελπίδα επιβίωσης βαρέως πάσχοντα. 


Συνήθως έχουν δύο επιλογές: να μη κλιμακώσουν την περαιτέρω βοήθεια προς τον ασθενή, ή να αποσύρουν την τρέχουσα υποστήριξη. 


Το 91% των γιατρών απάντησε σε έρευνα ότι η μη περαιτέρω κλιμάκωση της θεραπείας είναι ηθικά περισσότερο αποδεκτή, ενώ το 62% βεβαίωσε ότι η απόσυρση της αγωγής πραγματοποιείται σπάνια ή ποτέ. Το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης ενάντια στη βαθιά ριζωμένη πεποίθηση ότι η ιατρική έχει ως απώτερο στόχο τη διατήρηση της ζωής. Σε κάθε περίπτωση, οι γιατροί νιώθουν νομικά ακάλυπτοι και η όποια απόφαση συνήθως δεν καταγράφεται στον φάκελο του ασθενούς.


Η εκταφή της σορού του Αλέξανδρου Βέλιου για τη διερεύνηση της χορήγησης ή μη θανατηφόρου ουσίας ξανάφερε στην επιφάνεια όλο το μπερδεμένο κουβάρι από όσα χωρίζουν την ανθρωπότητα σε δύο μη αγώγιμα μέρη. Μοιάζει απολύτως λογικό, ίσως κι απλό, όμως δεν υπάρχει τίποτα πιο φοβερό από την πράξη με την οποία καταργεί κάποιος τον εαυτό του, και στην οποία ανθίστανται όλα τα ένστικτα. Αντίφαση που αναπτύσσει μέσα στο πνεύμα μια ισχυρότατη σύγκρουση.


Από τότε που ο Αγγλος φιλόσοφος Φράνσις Μπέικον επινόησε τον όρο «ευθανασία», ο καλός –ιδία βουλήσει– θάνατος διχάζει. Οι γιατροί έχουν ορκιστεί να προστατεύουν την ανθρώπινη ζωή, όμως το ιατρικό λειτούργημα τους υπαγορεύει να ανακουφίζουν τον ασθενή. Και αμφιταλαντεύονται, ειδήμονες και κοινοί θνητοί ανάμεσα στην αποδοχή του αξιοπρεπούς τέλους και στις απαγορεύσεις του νόμου, της θρησκείας, της ηθικής. Για την προστασία του ύψιστου αγαθού, η υποβοηθούμενη αυτοκτονία αποτελεί δείγμα ακραίας ανυπακοής, που ταπεινώνει κανόνες, αξίες, θεούς.


Για τη λογική που λέει ότι ουδείς οφείλει να υπομένει αβάσταχτα άχθη, τα οποία στερούν το άρωμα από την ύλη, το μυστήριο από τα όνειρα, δεν υφίσταται δίλημμα. Απολύτως νόμιμη είναι η ευθανασία σε Ολλανδία, Λουξεμβούργο, Βέλγιο (στην Ελβετία μόνο στην κλινική «Dignitas» στη Ζυρίχη επιτρέπεται ο υποβοηθούμενος θάνατος σε μη Ελβετούς) με το επιχείρημα του οίκτου προς τον άνθρωπο που υποφέρει. 


Ομως και πάλι ανακύπτει η διαλεκτική ενάντια στην προσβολή των αναντίρρητων πόνων, και προβάλλει το ερώτημα...

ΚΟΙΝΩΝΙΑ - ΗΘΙΚΗ - ΘΡΗΣΚΕΙΑ: Ελεγε ο καθηγητής: «Στωική αταραξία» - Η απώλεια του φίλου μου που υπερασπίστηκε μέχρι τέλους το δώρο της ζωής

Από τον  Φαήλο Μ. Κρανιδιώτη

Πριν από δυο μήνες έχασα έναν από τους καλύτερους φίλους μου από καρκίνο, τον Αρη. 


Κοινή η αγάπη μας για την Ιστορία, τα βιβλία, τα σκυλιά και, φυσικά, την πατρίδα. Μοιραζόμασταν και το ίδιο κυνικό χιούμορ και τον ίδιο αυτοσαρκασμό. Ηταν από αυτό το ωραίο είδος του αναρχοπατριώτη αντικομφορμιστή και, φυσικά, ως έλκων την καταγωγή από το ηρωικό Σούλι, είχε και το ίδιο αγύριστο αρβανίτικο κεφάλι με την αφεντιά μου. Για μένα ήταν κομμάτι της καθημερινότητάς μου, από τους φίλους που τηλεφωνιέσαι κάθε μέρα, ευρύτερη οικογένεια ή μάλλον οικογένεια που τη διαλέγεις.

Ατελείωτες συζητήσεις για ιστορικά και πολιτικά θέματα, διανθισμένες με ανέκδοτα από την πολυτάραχη ζωή του στην Ελλάδα και στις ΗΠΑ. Κυρίως όμως ήταν ο άνθρωπος με τη μεγαλύτερη ακεραιότητα που έχω δει ποτέ και με απαράμιλλο θάρρος. 


Το πρόβλημα ξεκίνησε από το ένα νεφρό, του το αφαίρεσαν και ύστερα βρήκαν κάποιες σκιές στον πνεύμονα. Πήγα να τον δω στο νοσοκομείο, όπου τον οδήγησε μια πνευμονική εμβολή, ενώ τις εβδομάδες που προηγήθηκαν τον έβλεπα πολύ καταβεβλημένο. Δυσκολευόταν να μιλήσει, αλλά παρ’ όλα αυτά η συζήτησή μας δεν έχασε τίποτε από την πνευματώδη και επιτηδευμένη ανταλλαγή πειραγμάτων που συνηθίζαμε να κάνουμε. Ηταν όμως ολοφάνερο ότι τα πράγματα δεν πήγαιναν καθόλου καλά. Ηδη πονούσε. Αφού για άλλη μια φορά ανατρέξαμε στον σερ Στίβεν Ράνσιμαν, τον Σπύρο Βρυώνη και άλλους και διήλθαμε δρομαίως εποχές και εθνικά προβλήματα, τον ρώτησα πώς πάει.  


Μου απάντησε: «Λοιπόν, πρώτα τα καλά νέα. Ο οργανισμός μου αντέδρασε καλά στην εμβολή. Τα κακά είναι πως οι νέες εξετάσεις έδειξαν ότι ο καρκίνος έχει πάει παντού, στους λεμφαδένες, στα κόκαλα, στο συκώτι, είμαι γεμάτος». 


Εμεινα για λίγα δευτερόλεπτα αποσβολωμένος, με παραπλάνησε ο τόνος της φωνής του, σαν να έλεγε κάτι σύνηθες, αλλά ήταν ολοφάνερο πως δεν ήταν ένα από τα κυνικά μας αστεία.  


Αυθόρμητα τον ρώτησα: «Δηλαδή, τι; Τη γ…με;». 


Εκανε μια μικρή γκριμάτσα αδιαφορίας και μου απάντησε: «Τι πάει να πει αυτό; Κανείς δεν θα μας γ…σει. Ο,τι είναι να γίνει θα γίνει. Οπως μας έλεγε ο τάδε καθηγητής μου στο γυμνάσιο στη Νέα Υόρκη, “στωική αταραξία”». 


 Ηταν Παρασκευή. Την επόμενη Τετάρτη έφυγε από τη ζωή.

Δεν κλάφτηκε ούτε πανικοβλήθηκε. Και γνωρίζοντάς τον, αν το έκανε, θα το θεωρούσα σίγουρο ότι ήταν το τελευταίο μαύρο αστείο του. Πέρασε μέσα από τον πόνο και ούτε στιγμή δεν μίλησε για τρόπους απόδρασης, απαλλαγής από τη ζωή, ακόμη και όταν όλα ήταν μάταια.  


Εκανε όλα όσα έπρεπε για να παλέψει τον εχθρό έως το τελευταίο δευτερόλεπτο. 


Υπερασπίστηκε μέχρι τέλους το δώρο της ζωής. Με θάρρος και στωική αταραξία. Αντρας. 


Αυτός...

ΚΟΙΝΩΝΙΑ - ΗΘΙΚΗ - ΘΡΗΣΚΕΙΑ: H ευθανασιακή νοοτροπία της εποχής μας

Του Mητροπολίτου Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου IΕΡΟΘΕΟΥ


Η ​εποχή μας διακρίνεται από μια ευγονική και ευθανασιακή νοοτροπία, και τις εκδηλώσεις αυτής της νοοτροπίας τις βλέπουμε καθημερινά στη ζωή των συνανθρώπων μας, αλλά πολλές φορές αυτό επηρεάζει και εμάς τους ίδιους.


Θεολογικά μπορούμε να πούμε ότι τόσο η ευγονική όσο και η ευθανασιακή νοοτροπία συνδέεται με το πάθος της φιλαυτίας και της ευζωίας, αλλά και της απολυτοποίησης της παρούσης ζωής, με την παραθεώρηση της μετά τον θάνατον ζωής. 


Στην πραγματικότητα πρόκειται για μια νοοτροπία που αρνείται τη θνητότητα και παθητότητα, τον πόνο που συνδέεται με αυτές, αλλά παραθεωρεί και την εμπιστοσύνη στην Πρόνοια του Θεού. 


Eνώ η ζωή και ο θάνατος είναι δεδομένα και είναι αρμοδιότητα του Θεού, οι άνθρωποι τα ιδιοποιούνται και συμπεριφέρονται ως ιδιοκτήτες. Tα συνθήματα που επικρατούν περί της «διαχειρίσεως και επιλογής της ζωής» και της «διαχειρίσεως του θανάτου» και του δικαιώματος στη ζωή και τον θάνατο συνιστούν μια διαφωτιστική νοοτροπία που απολυτοποιεί και αυτονομεί την ανθρώπινη ζωή.


O θάνατος είναι ένα βιολογικό και υπαρξιακό γεγονός που «κουβαλά» ο άνθρωπος από την πρώτη στιγμή της συλλήψεώς του. Στο πρώτο κύτταρο υπάρχουν τα γονίδια της γηράνσεως, τα γονίδια των ασθενειών, δηλαδή τα γονίδια του θανάτου. Mαζί με τη ζωή υπάρχει μέσα μας και ο θάνατος, όσο και αν δεν το θέλουμε.


Mερικοί άνθρωποι, από διαφόρους λόγους, δεν μπορούν να συμβιβαστούν με τον τρόπο της ζωής τους, όπως δεν μπορούν να συμβιβαστούν με τις ασθένειες, τα γηρατειά και τον θάνατο. Iσως το περιβάλλον στο οποίο έζησαν, η πίεση που εξασκήθηκε πάνω τους δημιούργησε πολλές βιολογικές, ψυχολογικές, υπαρξιακές και πνευματικές πληγές. Xρησιμοποιούν πολλούς τρόπους για να εκδικηθούν τους ανθρώπους που τους περιβάλλουν και την ίδια την κοινωνία. Δεν θέλουν να τους θυμούνται οι άλλοι.


Eπειτα, όπως έχει παρατηρήσει η Mυρτώ Pήγου, ζούμε στην εποχή της νεωτερικότητας και της μετανεωτερικότητας στην οποία, μεταξύ άλλων, κυριαρχεί η «αποεθιμοποίηση», δηλαδή η απεξάρτηση από τις συνθήκες του παρελθόντος. Aκόμα η στάση του ανθρώπου απέναντι στον θάνατο εκφράζεται με το ψέμα, όταν ο άνθρωπος απωθεί τον θάνατο στο περιθώριο της ζωής, θεωρώντας τον σαν να μην υπάρχει, και δεν θέλει να αναφέρεται σε αυτόν· με την «ντροπή», αφού δεν θέλει να πενθεί και να εκφράζεται συναισθηματικά· και με την «αποστροφή» στο σώμα του αρρώστου και του νεκρού.


Πάντως, η λέξη ευθανασία προέρχεται από το «ευ» και το «θνήσκειν», που δηλώνει τον καλό θάνατο. Kαι αυτό συνδέεται με όλα εκείνα τα γεγονότα που σχετίζονται με το τέλος της βιολογικής ζωής.


Yπάρχουν πολλές μορφές ευθανασίας, κυρίως είναι η παθητική ευθανασία, όταν από τους ιατρούς και το νοσηλευτικό προσωπικό εγκαταλείπεται η θεραπευτική νοσηλεία του αρρώστου, καθώς επίσης εγκαταλείπεται και η διαδικασία ανάνηψης, ίσως με τη συγκατάθεση του αρρώστου και των συγγενών του. H ενεργητική ευθανασία είναι όταν κάποιοι παρεμβαίνουν με διάφορες χημικές ουσίες που τις θέτουν μέσα στον οργανισμό του ανθρώπου και έτσι επέρχεται η δηλητηρίαση και ο θάνατός του.


Oμως, ο άνθρωπος...

ΚΟΙΝΩΝΙΑ - ΗΘΙΚΗ - ΘΡΗΣΚΕΙΑ: Ζητήματα ζωής και θανάτου

Είναι σπάνιες γι' αυτό και πολύτιμες οι περιπτώσεις όπου η δημοσιογραφία γράφει και γίνεται Ιστορία

Toυ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΛΙΑΚΟΥ

Αλέξανδρος Βέλιος: «Από την άλλη, βέβαια, επειδή εγώ έχω δει ότι νόμος της κοινωνίας είναι η κυριαρχία του κακού, το άδικο, η καταπίεση, ότι αυτός που κερδίζει είναι ο πιο αρπακτικός και αδίστακτος, από την άποψη της ηθικής δεν μπορούσα να συμφιλιωθώ με αυτή τη νομοτέλεια.  

Ετεινα να σκέφτομαι ότι η μόνη δικαιολογία του Θεού είναι ότι δεν υπάρχει. Αλλιώς, γιατί αφήνει το άδικο να κυριαρχεί με άλλοθι την αυτεξουσιότητα των ανθρώπων; 

Από την άλλη, η Εκκλησία τού αφαιρεί το αυτεξούσιο στον θάνατο. Του επιτρέπει στη ζωή του να αδικεί και να κάνει λάθος επιλογές, να είναι αυτοκαταστροφικός, αλλά στον θάνατό του δεν είναι αυτεξούσιος. Ο θάνατος δεν του ανήκει».

Απόσπασμα από διάλογο που είχαν ο Αλέξανδρος Βέλιος και ο μητροπολίτης Νέας Ιωνίας Γαβριήλ, όπως τον επιμελήθηκε ο ίδιος ο δημοσιογράφος και χωρίς καμία προσθήκη, και δημοσιεύτηκε πλήρης στην εφημερίδα «Ορθόδοξη Αλήθεια» (φύλλο της 14ης Σεπτεμβρίου 2016).

Είναι σπάνιες γι' αυτό και πολύτιμες οι περιπτώσεις όπου η δημοσιογραφία γράφει και γίνεται Ιστορία. Σε αυτές εντάσσεται και το δημοσίευμα που υπαγορεύτηκε από την ανθρώπινη αγωνία για τον θάνατο και στο οποίο πρωταγωνιστεί ο Αλέξανδρος Βέλιος. 

Ο δημοσιογράφος που αναζήτησε μόνος του τη θανή του, πριν τον βρει εκείνη σε θέση ανήμπορου θύματος που σπαράζει από τον πόνο, ουδέποτε έπαψε να επιδιώκει απαντήσεις στα αναπάντητα ερωτήματα του ανθρώπινου γένους. Αυτός είναι ο έντιμος δρόμος, άλλωστε. Να ρωτάς ακόμα κι όταν ξέρεις ότι θα σου απαντήσει η σιωπή. 

Ο Αλέξανδρος Βέλιος θα μείνει στη μνήμη μας επειδή δεν έπαψε να αμφιβάλλει και να αναμένει -ίσως και να εύχεται- να προκύψουν πειστήρια, ακλόνητες αποδείξεις του εσφαλμένου των αντιλήψεών του.  

Ως «θρησκευόμενος άθεος» αυτοπροσδιοριζόταν, έχοντας πάντοτε ακμαία και έκδηλη αυτοσαρκαστική διάθεση.

Οταν το φθαρτό όχημα του επίγειου βίου του πλησίαζε την οριστική και αμετάκλητη στάθμευσή του υπό την ελληνική γαία, επιδίωξε έναν διάλογο με άνθρωπο της Εκκλησίας «που θα άξιζε» να γνωρίσει.

Ο Δημήτρης Ριζούλης, φίλος του, δημοσιογράφος και διευθυντής της εφημερίδας «Ορθόδοξη Αλήθεια», κανόνισε μια συνάντηση του Α. Βέλιου με τον μητροπολίτη Νέας Ιωνίας Γαβριήλ.

Ο διάλογος των δύο, ένας από τους σημαντικότερους της σύγχρονης ελληνικής Ιστορίας, αφενός τιμά κάθε σκεπτόμενο άνθρωπο και αφετέρου μπορεί να εμπνεύσει και να δυναμώσει τη φλόγα της πίστεως κάθε χριστιανού.

Ο Βέλιος γίνεται συγκλονιστικός, όταν για τους απανωτούς θριάμβους του κακού, που επιτρέπει ο Θεός να γίνονται, εξομολογείται ότι έτεινε να σκέφτεται ότι «η μόνη δικαιολογία του Θεού είναι ότι δεν υπάρχει».

Εξίσου αξιομνημόνευτη και βαθιά ήταν η απάντηση του Μητροπολίτη Νέας Ιωνίας Γαβριήλ, ο οποίος αποδείχθηκε πολύτιμος σύμμαχος του δημοσιογράφου στην αναμέτρηση με την ιδέα του θανάτου: