Του ΡΟΥΣΣΟΥ ΒΡΑΝΑΖούμε μέσα στο ψέμα σχεδόν ευχαρίστως. Πηγαίνουμε γυρεύοντας γι' αυτό. Το αναζητούμε μέσα σε ένα μυθιστόρημα, αλλά δυσκολευόμαστε να το διακρίνουμε στην πραγματική ζωή. Απίστευτα ψέματα προφέρονται στις εκλογές, κατά παραγγελία μάλιστα των ψηφοφόρων. Απελπισμένοι, σαν να ζητούν μονάχοι τους να τους τάξουν ψέματα, για να μπορούν τουλάχιστον να ονειρεύονται.
Γι' αυτό ο Μακιαβέλι παρότρυνε τον ηγεμόνα του να είναι μαζί υποκριτής και κρυψίνους: "Γιατί τόσο είναι οι άνθρωποι απλοϊκοί και τόσο σκύβουν το κεφάλι στην ανάγκη, που εκείνος που είναι απατεώνας θα ξέρει πάντα ποιος είναι του χεριού του για να τον εξαπατήσει".
Η κενότητα της γλώσσας είναι το χάρισμα των δημαγωγών. Εξάπτουν τα πάθη και στρεβλώνουν την πραγματικότητα με κατασκευασμένες φράσεις.
"Το πλήθος δεν χρειάζεται να ξέρει", έλεγε ο Μουσολίνι. "Πρέπει να πιστεύει. Αν μπορέσουμε να το κάνουμε να πιστέψει πως ακόμη και τα βουνά μπορούν να μετακινηθούν, τότε θα αποδεχτεί αυτή την αυταπάτη. Ετσι γίνεται μια αυταπάτη πραγματικότητα". Πάντα, έλεγε, ο λόγος πρέπει να είναι εκρηκτικός. Ετσι η πίστη θριαμβεύει πάνω στη γνώση. Και το συναίσθημα νικάει τη σκέψη. Οσο πιο αγράμματη είναι μια κοινωνία τόσο περισσότερη εξουσία αποκτούν αυτοί που μιλούν σαν δημαγωγοί και τόσο περισσότερες εικόνες και μουσικές αντικαθιστούν τον λόγο και τη σκέψη.
Τα δηλητήρια όμως δεν παύουν να είναι επικίνδυνα όχι μονάχα γι' αυτούς που τα παίρνουν, αλλά και για εκείνους που τα δίνουν. Τα αφελή συνθήματα που συνήθως πετούν οι δημαγωγοί στις συγκεντρώσεις τους, το πλήθος τα πιάνει στον αέρα. Κι όσο πιο απλοϊκά και εκρηκτικά είναι αυτά τόσο πιο απλοϊκά και εκρηκτικά μπορούν να εκφράσουν την οργή και την απόγνωση του πλήθους, όταν αργότερα καταλάβει την απάτη. Γι' αυτό, στα χρόνια που ζούμε, όπως λέει ο βραβευμένος με Πούλιτζερ Αμερικανός δημοσιογράφος Κρις Χέτζες, "οι χειριστές των δημαγωγικών δηλητηρίων θα πρέπει να είναι προσεκτικοί: όσο χειροτερεύει η οικονομία τόσο θα χειροτερεύουν οι παρενέργειες από αυτά τα δηλητήρια στο οργισμένο πλήθος"
Τα δηλητήρια όμως δεν παύουν να είναι επικίνδυνα όχι μονάχα γι' αυτούς που τα παίρνουν, αλλά και για εκείνους που τα δίνουν. Τα αφελή συνθήματα που συνήθως πετούν οι δημαγωγοί στις συγκεντρώσεις τους, το πλήθος τα πιάνει στον αέρα. Κι όσο πιο απλοϊκά και εκρηκτικά είναι αυτά τόσο πιο απλοϊκά και εκρηκτικά μπορούν να εκφράσουν την οργή και την απόγνωση του πλήθους, όταν αργότερα καταλάβει την απάτη. Γι' αυτό, στα χρόνια που ζούμε, όπως λέει ο βραβευμένος με Πούλιτζερ Αμερικανός δημοσιογράφος Κρις Χέτζες, "οι χειριστές των δημαγωγικών δηλητηρίων θα πρέπει να είναι προσεκτικοί: όσο χειροτερεύει η οικονομία τόσο θα χειροτερεύουν οι παρενέργειες από αυτά τα δηλητήρια στο οργισμένο πλήθος"
ΠΗΓΗ: TANEA.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου