ΤΟΥΡΚΙΑ: Διχάζει η Εργκενεκόν

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΣΚΑΦΙΔΑ

Οι ισλαμιστές του Ερντογάν πανηγυρίζουν συγκρατημένα. Οι κεμαλιστές της αντιπολίτευσης διαμαρτύρονται εν εξάλλω.

Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί «από κοντά» τις εξελίξεις, διατηρώντας, ωστόσο, σοβαρές επιφυλάξεις ως προς τον τρόπο λειτουργίας της τουρκικής δικαιοσύνης. Και ο διχασμός καλά κρατεί στη γείτονα Τουρκία.

Η υπόθεση Εργκενεκόν ολοκληρώθηκε προχθές (και πλέον παίρνει τον δρόμο προς το Εφετείο), με το Κακουργιοδικείο να μοιράζει βαρύτατες ποινές φυλάκισης σε περίπου 250 άτομα. Συνολικά 19 επιφανείς Τούρκοι (πάλαι ποτέ κορυφαίοι αξιωματούχοι του στρατού και του δημόσιο βίου) καταδικάστηκαν σε ισόβια, μεταξύ αυτών και ο πρώην αρχηγός ΓΕΕΘΑ Ιλκέρ Μπασμπούγ, ο οποίος συγκεκριμένα κρίθηκε ένοχος «για απόπειρα καταστροφής της τουρκικής κυβέρνησης ή μερικής ή ολικής παρεμπόδισης της λειτουργίας της».

Στο άκουσμα της απόφασης, η κεμαλική αντιπολίτευση (το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα CHP και ο ηγέτης του Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου) αντέδρασε εντονότατα χαρακτηρίζοντας την ετυμηγορία «παράνομη από κάθε άποψη» και προσάπτοντας στο δικαστήριο πολιτικές σκοπιμότητες ενορχηστρωμένες από την ισλαμική κυβέρνηση. Οσο για τις ίδιες τις ένοπλες δυνάμεις της Τουρκίας, αυτές με ανακοίνωσή τους κάλεσαν σε «αυτοσυγκράτηση, υπομονή και ηρεμία», χωρίς, ωστόσο, να κρύψουν «τη βαθιά τους λύπη» για το αποτέλεσμα.

Οι κυβερνώντες ισλαμιστές του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) από την άλλη πανηγύρισαν. Συγκεκριμένα, ο υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Εγκεμέν Μπαγίς χαρακτήρισε την ετυμηγορία «καλή εξέλιξη για τη δημοκρατία».

Στο ίδιο πνεύμα, ο Γιαλτσίν Ακντογάν (κορυφαίος σύμβουλος του Ερντογάν) μίλησε για «μια μεγάλη ιστορική νίκη» της δικαιοσύνης έναντι των πραξικοπηματιών, η οποία μάλιστα αποτελεί και «σημείο καμπής για την τουρκική δημοκρατία».

Από την πλευρά του και ο αντιπρόεδρος της τουρκικής κυβέρνησης Μπεκίρ Μποζντάγ υποστήριξε πως με την απόφαση της Δευτέρας «η Τουρκία πέρασε ένα σημαντικό τεστ δημοκρατίας και ευνομίας».

Επιπλέον, ο Μποζντάγ υπερασπίστηκε τη δικαιοσύνη («κανένα δικαστήριο δεν εκδίδει απόφαση χωρίς να υπάρχουν στοιχεία», είπε) και βγήκε στην αντεπίθεση κατηγορώντας την κεμαλική αντιπολίτευση για «φανατισμό».

Νωρίτερα ο Μπουλέντ Αρίντς, επίσης αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, είχε κι αυτός υπερασπιστεί την «ανεξαρτησία» της τουρκικής δικαιοσύνης, χύνοντας κροκοδείλια δάκρυα για ορισμένες ποινές οι οποίες όντως είναι βαρύτατες.

 

Ενστάσεις

Αναφορικά, ωστόσο, με τον τρόπο λειτουργίας της τουρκικής δικαιοσύνης, η διεθνής κοινότητα εξέφρασε επιφυλάξεις ως προς τη διαφάνεια της διαδικασίας, τον σεβασμό στους δημοκρατικούς θεσμούς και την ανεξαρτησία των δικαστών.

Ουάσιγκτον και Βρυξέλλες αρνήθηκαν να κάνουν επισήμως κάποιο σχόλιο αναφορικά με την ετυμηγορία. Τόσο οι Αμερικανοί όσο και οι Ευρωπαίοι, ωστόσο, εξέφρασαν ανησυχίες για τον τρόπο με τον οποίο έγινε η δίκη.

«Η Κομισιόν έχει εκφράσει σε πολλές περιπτώσεις τις ανησυχίες της αναφορικά με τα δικαιώματα της υπεράσπισης, με τη μακρά περίοδο προφυλάκισης και με τα γενικόλογα κατηγορητήρια... Η δικαστική διαδικασία πρέπει να επιταχυνθεί και τα δικαιώματα των κατηγορουμένων πρέπει να εξασφαλίζονται προκειμένου να αυξηθεί η συμβατότητα της Τουρκίας με τα ευρωπαϊκά πρότυπα», δήλωσε χθες ο Πέτερ Στάνο, εκπρόσωπος του επιτρόπου Στέφαν Φούλε που είναι αρμόδιος για τη διεύρυνση.

Σε ανάλογο πνεύμα, και η εκπρόσωπος του αμερικανικού ΥΠΕΞ Μαρί Χαρφ αναγνώρισε πως υπάρχουν ανησυχίες «σχετικά με τη διάρκεια της δίκης και την έλλειψη διαφάνειας».