ΤΟΥΡΚΙΑ και ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: «Κλειδί» το Κυπριακό για τα ελληνοτουρκικά

Του ΝΙΚΟΥ ΜΕΛΕΤΗ

Με τη διχοτομική θέση για «ένωση δύο κρατών» στο Κυπριακό και με... «φιλικές συστάσεις» για διάσωση της πολυπολιτισμικότητας της Ελλάδας μέσω της προβολής της οθωμανικής κληρονομιάς, βρέθηκε στην Αθήνα ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Α. Νταβούτογλου και συναντήθηκε με τον ομόλογό του Ευ. Βενιζέλο, ο οποίος έδωσε απαντήσεις τόσο για το μειονοτικό ζήτημα που ήγειρε ο Τούρκος υπουργός όσο και για το Κυπριακό που εξέφρασε την πλήρη στήριξη της Αθήνας στους χειρισμούς του Ν. Αναστασιάδη.

Καθώς ο κ. Νταβούτογλου  μεταβαίνει στα Κατεχόμενα για συνομιλίες με τον Ν. Ερογλου, ο κ. Βενιζέλος σύμφωνα με πληροφορίες διεμήνυσε στην Αγκυρα ότι το Κυπριακό είναι το «κλειδί» για να προχωρήσουν οι ευρωτουρκικές αλλά και οι ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Επιβεβαιώνοντας το βαρύ κλίμα που διαμορφώνεται στο Κυπριακό, ήταν εμφανής η προσπάθεια του κ. Νταβούτογλου να επιρρίψει τις ευθύνες για τη μη έναρξη των συνομιλιών στην ελληνοκυπριακή πλευρά, δηλώνοντας με τη συνήθη γενικολογία ότι η Τουρκία «είναι έτοιμη να κάνει ό,τι χρειαστεί για να αρχίσουν οι συνομιλίες», ενώ υποβάθμισε σε θέμα «ορολογίας» τον όρο που έχει θέσει η Λευκωσία για αναφορά στο Κοινό Ανακοινωθέν της «ενιαίας και αδιαίρετης κυριαρχίας».

Ο κ. Νταβούτογλου ανέφερε χαρακτηριστικά ότι υπάρχει το κεκτημένο του Σχεδίου Ανάν, ότι θα υπάρχει ένα κράτος που θα προκύψει από την ένωση δύο κρατών (αναφορά που ανατρέπει την αδιαίρετη κυριαρχία) και χαιρέτισε την παρουσία του Ν. Αναστασιάδη στην προεδρία της Κύπρου, καθώς όπως είπε ήταν από τους υποστηρικτές του Σχεδίου Ανάν.

Ο Ευ. Βενιζέλος στήριξε τον όρο που θέτει η Λευκωσία για την ύπαρξη συμφωνημένου πλαισίου των συνομιλιών και υπενθύμισε τις πρωτοβουλίες που έχει αναλάβει ο Ν. Αναστασιάδης για υιοθέτηση νέων και προωθημένων Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης. Ο υπουργός Εξωτερικών ξεκαθάρισε πάντως ότι, όταν αρχίσουν οι συνομιλίες στην Κύπρο, τότε θα γίνουν οι χιαστί επισκέψεις του Ελληνοκύπριου και του Τουρκοκύπριου διαπραγματευτή σε Αγκυρα και Αθήνα, που σε καμία περίπτωση όμως δεν συνιστούν καθ' οιονδήποτε τρόπο αναγνώριση του ψευδοκράτους. Αρκετές φορές ο κ. Βενιζέλος τόνισε ότι το αποτέλεσμα των συνομιλιών θα πρέπει να είναι τέτοιο ώστε να μπορεί να εγκριθεί και στα δημοψηφίσματα...

Στη συνάντηση Βενιζέλου - Νταβούτογλου συμφωνήθηκε, όπως ανέφερε διπλωματική πηγή, οι διερευνητικές επαφές από τον 55ο γύρο και μετά να καλύπτουν όχι μόνο το Αιγαίο και την υφαλοκρηπίδα, αλλά και την Ανατολική Μεσόγειο και την ΑΟΖ (όπου ως γνωστόν η Τουρκία δεν αναγνωρίζει την επήρεια του Καστελόριζου).

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, ο οποίος συναντήθηκε και με τον πρωθυπουργό Α. Σαμαρά, ενημερώθηκε και για τις προτεραιότητες της ελληνικής προεδρίας στην Ε.Ε. και εξέφρασε από κοινού με τον Ευ. Βενιζέλο την εκτίμηση ότι η συμφωνία με την Ε.Ε. για χαλάρωση του καθεστώτος θεωρήσεων για τους Τούρκους πολίτες που επισκέπτονται την Ευρώπη θα ενισχύσει σημαντικά τον τουρισμό μεταξύ των δύο χωρών.

Οι δύο υπουργοί ανακοίνωσαν ότι το επόμενο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας θα συνέλθει στην Ελλάδα το Φθινόπωρο.

ΝΤΑΒΟΥΤΟΓΛΟΥ Επιμένει για μουφτήδες και οθωμανικά μνημεία

Με μια μικρή... διάλεξη για θέματα πολιτιστικής κληρονομιάς, μειονοτικών δικαιωμάτων και πολυπολιτισμικότητας, ο Α. Νταβούτογλου επεχείρησε να διασκεδάσει τις αρνητικές εντυπώσεις που έχει δημιουργήσει η δηλωμένη πρόθεση κορυφαίων παραγόντων της τουρκικής κυβέρνησης για μετατροπή της Αγιά-Σοφιάς σε τζαμί αλλά και για την επιμονή στη λογική της αμοιβαιότητας σε ό,τι αφορά μείζονα θέματα του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Είχε προηγηθεί η παρέμβαση του Ευ. Βενιζέλου ότι θα πρέπει να αποφεύγονται οι παρεξηγήσεις και να διασφαλίζεται η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, των βυζαντινών και οθωμανικών μνημείων. Ο Τούρκος υπουργός, ο οποίος απέφυγε να αποδοκιμάσει τις δηλώσεις για την Αγιά-Σοφιά, αρκέστηκε στην αναφορά των έργων συντήρησης και αποκατάστασης που έγιναν σε αυτό το μνημείο τον 16ο αιώνα.

 
Περνώντας μάλιστα στην αντεπίθεση και με καθηγητικό λόγο συνέστησε στην Ελλάδα να προβάλει την πολυπολιτισμικότητά της, εκφράζοντας τη θλίψη του, όπως είπε, που του προκαλεί η θέα του κακοδιατηρημένου «Φετιγιέ» τζαμί στο Μοναστηράκι και δίπλα του την Ακρόπολη. Ο κ. Βενιζέλος έδωσε φάκελο με τα έργα αναστήλωσης οθωμανικών μνημείων και ενημέρωσε για τον διαγωνισμό κατασκευής τζαμιού στον Βοτανικό.

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, πάντως, έθεσε και πάλι θέμα εκλογής των μουφτήδων στη Θράκη, συνδέοντάς το (ατυχώς) με την ανάδειξη του Οικουμενικού Πατριάρχη, ενώ θέλοντας να εμφανίσει τις... επιδόσεις της χώρας του στα ανθρώπινα δικαιώματα, αφού έκανε έμμεση κριτική στην Ελλάδα αναφέροντας ότι στην Τουρκία υπάρχει διαχωρισμός Κράτους - Εκκλησίας, επικαλέσθηκε την επιστροφή ορισμένων ακίνητων στις ελληνορθόδοξες κοινότητες της Πόλης.

Βεβαίως για αρκετές από αυτές που υποχρεώθηκε να επιστρέψει το τουρκικό κράτος υπήρχε ήδη σε εξέλιξη προσφυγή εναντίον της Τουρκίας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.