Του Κώστα Ράπτη
Η αιφνιδιαστική ανακοίνωση του Vladimir Putin, μετά
από συνάντηση με τον επικεφαλής του ΟΑΣΕ Didier Burghalter στη Μόσχα,
ότι οι στρατιωτικές δυνάμεις του έχουν αναδιπλωθεί από τη ρωσο-ουκρανική
μεθόριο και, κυρίως, η έκκλησή του προς τους αυτονομιστές της
Ανατολικής Ουκρανίας να αναβάλλουν το προγραμματισμένο για τις 11 Μαϊου
“δημοψήφισμά” τους προκάλεσε αντιφατικές αντιδράσεις: από την ετυμηγορία
του Ουκρανού μεταβατικού πρωθυπουργού Arseniy Yatseniuk ότι πρόκειται
για “λόγια του αέρα”, μέχρι τις θριαμβολογίες σχολιαστών των δυτικών
μέσων ενημέρωσης ότι ο Ρώσος πρόεδρος “υπέκυψε” στη Δύση.
Την συνθετότητα του παιχνιδιού που βρίσκεται σε εξέλιξη καταδεικνύει και η αντίδραση της Ουάσιγκτον η οποία από τη μια (δια στόματος αξιωματούχων του Πενταγώνου και του ΝΑΤΟ) αρνήθηκε να επιβεβαιώσει την ανάδιπλωση των ρωσικών στρατευμάτων και από την άλλη (δια στόματος της εκπροσώπου του State Depatrment, Jean Psaki) έκανε λόγο για “θετικό βήμα” από πλευράς Putin.
Στην πραγματικότητα, ο Ρώσος πρόεδρος πραγματοποίησε έναν ελιγμό αντίστοιχο με αυτόν που τον περασμένο Σεπτέμβριο του επέτρεψε να αποτρέψει την δρομολογημένη στρατιωτική επέμβαση εναντίον της Συρίας, στην οποία είχε αυτοεγκλωβισθεί η αμερικανική πλευρά, εξασφαλίζοντας στη Μόσχα ρόλο “συναναδόχου” των διπλωματικών πρωτοβουλιών (και στον Assad τη δυνατότητα πολιτικής επιβίωσης, έναντι του λελογισμένου τιμήματος του συριακού χημικού οπλοστασίου).
Εν προκειμένω, ο ελιγμός του Putin απαντά στην “μετακίνηση των κόκκινων γραμμών” που η Δύση είχε κάνει γνωστή ήδη από τη Δευτέρα, κατά τις κοινές δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ John Kerry και της επικεφαλής της διπλωματίας της Ε.Ε. Catherine Ashton στην Ουάσιγκτον. Μπροστά στην αμηχανία που προκαλούσε μια τακτική “κομμένη και ραμμένη” στο ενδεχόμενο μιας ρωσικής στρατιωτικής εισβολής, στην οποία όμως η Μόσχα δεν είχε λόγο να παγιδευθεί, οι Kerry και Ashton προειδοποίησαν τη ρωσική πλευρά με νέο γύρο αυστηρότερων κυρώσεων εάν με οποιονδήποτε τρόπο παρεμποδίσει την διεξαγωγή των προγραμματισμένων για τις 25 Μαϊου εκλογών της Ουκρανίας. Η προτεραιότητα είχε μετατοπισθεί από την “υπεράσπιση της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας” στην ανάγκη για νομιμοποίηση των νέων αρχών του Κιέβου - ακόμη πιο επιτακτική μετά τα όσα φρικτά, και αποκαλυπτικά, εκτυλίχθηκαν στις 2 Μαϊου στην Οδησσό.
Αντιμέτωπος με την προφανή παθητικότητα του μεγαλύτερου μέρους του πληθυσμού της Ουκρανίας (είναι χαρακτηριστικό ότι στην αναταραχή πρωταγωνιστούν μόνο λίγες χιλιάδες ακροδεξιών από τη μια πλευρά και λίγες χιλιάδες αυτονομιστών ακτιβιστών από την άλλη), ο Putin “θυσίασε” το δημοψήφισμα της 11ης Μαϊου, που ούτως ή άλλως όδευε προς οργανωτικό φιάσκο, προκειμένου να εμφανισθεί και πάλι ως “παράγοντας αποκλιμάκωσης της έντασης” και, άρα, συνομιλητής για το μέλλον της Ουκρανίας – όπως είναι η μείζων επιδίωξή του.
Άλλωστε, οι δηλώσεις Putin συνέπεσαν με την εξαγγελία του Burghalter ότι εκπονεί “οδικό χάρτη” για να ξεπεραστεί η κρίση και διαδέχθηκαν, διόλου τυχαία, την δημόσια έκκληση του Γερμανού υπουργού Εξωτερικών για τη σύγκληση μιας δεύτερης “Συνάντησης της Γενεύης”. Οι αλλεπάλληλες τηλεφωνικές συνομιλίες του Ρώσου προέδρου με τη Γερμανίδα Καγκελάριο το προηγούμενο διάστημα αποτυπώνουν τις αθόρυβες αλλά εντατικές προσπάθειες του Βερολίνου να αποτρέψει την εμφάνιση ενός σπαρασσόμενου “αποτυχημένου κράτους” στα σύνορα της Ε.Ε., αλλά και τον γερμανικό “αυτοτραυματισμό” που θα συνιστούσε η υιοθέτηση πραγματικών οικονομικών κυρώσεων έναντι της Ρωσίας.
Χωρίς την (μάλλον επιδιωκόμενη...) ρωσική στρατιωτική επέμβαση στην Ουκρανία και χωρίς “αρραγές μέτωπο” της Δύσης έναντι της Μόσχας, η αμερικανική τακτική θα πρέπει να επαναπροσδιορισθεί.
Την συνθετότητα του παιχνιδιού που βρίσκεται σε εξέλιξη καταδεικνύει και η αντίδραση της Ουάσιγκτον η οποία από τη μια (δια στόματος αξιωματούχων του Πενταγώνου και του ΝΑΤΟ) αρνήθηκε να επιβεβαιώσει την ανάδιπλωση των ρωσικών στρατευμάτων και από την άλλη (δια στόματος της εκπροσώπου του State Depatrment, Jean Psaki) έκανε λόγο για “θετικό βήμα” από πλευράς Putin.
Στην πραγματικότητα, ο Ρώσος πρόεδρος πραγματοποίησε έναν ελιγμό αντίστοιχο με αυτόν που τον περασμένο Σεπτέμβριο του επέτρεψε να αποτρέψει την δρομολογημένη στρατιωτική επέμβαση εναντίον της Συρίας, στην οποία είχε αυτοεγκλωβισθεί η αμερικανική πλευρά, εξασφαλίζοντας στη Μόσχα ρόλο “συναναδόχου” των διπλωματικών πρωτοβουλιών (και στον Assad τη δυνατότητα πολιτικής επιβίωσης, έναντι του λελογισμένου τιμήματος του συριακού χημικού οπλοστασίου).
Εν προκειμένω, ο ελιγμός του Putin απαντά στην “μετακίνηση των κόκκινων γραμμών” που η Δύση είχε κάνει γνωστή ήδη από τη Δευτέρα, κατά τις κοινές δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ John Kerry και της επικεφαλής της διπλωματίας της Ε.Ε. Catherine Ashton στην Ουάσιγκτον. Μπροστά στην αμηχανία που προκαλούσε μια τακτική “κομμένη και ραμμένη” στο ενδεχόμενο μιας ρωσικής στρατιωτικής εισβολής, στην οποία όμως η Μόσχα δεν είχε λόγο να παγιδευθεί, οι Kerry και Ashton προειδοποίησαν τη ρωσική πλευρά με νέο γύρο αυστηρότερων κυρώσεων εάν με οποιονδήποτε τρόπο παρεμποδίσει την διεξαγωγή των προγραμματισμένων για τις 25 Μαϊου εκλογών της Ουκρανίας. Η προτεραιότητα είχε μετατοπισθεί από την “υπεράσπιση της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας” στην ανάγκη για νομιμοποίηση των νέων αρχών του Κιέβου - ακόμη πιο επιτακτική μετά τα όσα φρικτά, και αποκαλυπτικά, εκτυλίχθηκαν στις 2 Μαϊου στην Οδησσό.
Αντιμέτωπος με την προφανή παθητικότητα του μεγαλύτερου μέρους του πληθυσμού της Ουκρανίας (είναι χαρακτηριστικό ότι στην αναταραχή πρωταγωνιστούν μόνο λίγες χιλιάδες ακροδεξιών από τη μια πλευρά και λίγες χιλιάδες αυτονομιστών ακτιβιστών από την άλλη), ο Putin “θυσίασε” το δημοψήφισμα της 11ης Μαϊου, που ούτως ή άλλως όδευε προς οργανωτικό φιάσκο, προκειμένου να εμφανισθεί και πάλι ως “παράγοντας αποκλιμάκωσης της έντασης” και, άρα, συνομιλητής για το μέλλον της Ουκρανίας – όπως είναι η μείζων επιδίωξή του.
Άλλωστε, οι δηλώσεις Putin συνέπεσαν με την εξαγγελία του Burghalter ότι εκπονεί “οδικό χάρτη” για να ξεπεραστεί η κρίση και διαδέχθηκαν, διόλου τυχαία, την δημόσια έκκληση του Γερμανού υπουργού Εξωτερικών για τη σύγκληση μιας δεύτερης “Συνάντησης της Γενεύης”. Οι αλλεπάλληλες τηλεφωνικές συνομιλίες του Ρώσου προέδρου με τη Γερμανίδα Καγκελάριο το προηγούμενο διάστημα αποτυπώνουν τις αθόρυβες αλλά εντατικές προσπάθειες του Βερολίνου να αποτρέψει την εμφάνιση ενός σπαρασσόμενου “αποτυχημένου κράτους” στα σύνορα της Ε.Ε., αλλά και τον γερμανικό “αυτοτραυματισμό” που θα συνιστούσε η υιοθέτηση πραγματικών οικονομικών κυρώσεων έναντι της Ρωσίας.
Χωρίς την (μάλλον επιδιωκόμενη...) ρωσική στρατιωτική επέμβαση στην Ουκρανία και χωρίς “αρραγές μέτωπο” της Δύσης έναντι της Μόσχας, η αμερικανική τακτική θα πρέπει να επαναπροσδιορισθεί.
Θα ανταποκριθεί η Ουάσιγκτον στο “κλείσιμο του ματιού” ή θα επιμείνει στο βάθαιμα του ρήγματος – με το προφανές κόστος για την Ουκρανία και την Ευρώπη, αλλά και το προφανές όφελος από την οπτική γωνία του “ατλαντισμού”;
Προφανώς, το άμεσο αντάλλαγμα που θα επιδιώξει το Κρεμλίνο θα είναι η
συμπερίληψη με κάποιον τρόπο στη νέα “Γενεύη” των ρωσόφωνων αυτονομιστών
της ανατολικής Ουκρανίας – και εδώ η αντίδραση των ολιγαρχών Κιέβου
αναμένεται λυσσαλέα, αν κρίνουμε από τη δήλωση του “βασιλιά της
σοκολάτας” και επικρατέστερου υποψηφίου των προεδρικών εκλογών της 25ης
Μαϊου Petro Poroshenko ότι “οι τρομοκράτες καταλαβαίνουν μόνο μία γλώσσα
και αυτή είναι η βία”...
Όμως, χωρίς “κατάσταση εθνικού συναγερμού” οι ιθύνοντες του Κιέβου θα
έχουν μεγάλη δυσκολία να δικαιολογήσουν την πολιτεία τους, στο φόντο της
κατάρρευσης της ουκρανικής οικονομίας και της αιματηρής λιτότητας που
προϋποθέτει η νέα συμφωνία με το ΔΝΤ. Επ΄ αυτού, ο Putin έχει όλη την
υπομονή να αναμένει τις κοινωνικές αντιδράσεις που αργά ή γρήγορα θα
θέσουν την εξουσία της ουκρανικής κυβέρνησης υπό δοκιμασία μεγαλύτερη
απ΄ ό,τι οι καταλήψεις δημοσίων κτηρίων στο Ντονμπάς
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου