ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Επιστολή προς Χόλιγουντ Α΄

Του ΤΑΚΗ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΥ

Υπερβάλλουσα σημασία δόθηκε στην επικοινωνιακή πλευρά της επιστολής Παναγιωτόπουλου προς Κλούνεϊ (Πάνου επιστολές προς Χόλιγουντ Α΄) και φοβούμαι ότι παραβλέψαμε την ουσία. Και η ουσία βρίσκεται στην κατακλείδα του ιστορικού κειμένου όταν ο Ελληνας υπουργός Πολιτισμού καλεί τον Τζορτζ τον Κλούνεϊ, διότι κατέκτησε δικαίως το άρθρο στη μέση του ονόματός του, να επισκεφθεί το μουσείο της Ακρόπολης «όπου περιμένουν κενές οι θέσεις για τα ξενιτεμένα (χωρίς τη θέλησή τους...) Γλυπτά του Παρθενώνα». 

Πόσος πόνος και τι καημός κρύβεται μέσα σ’ αυτήν την παρένθεση και πόση αλήθεια σ’ αυτά τα εύγλωττα αποσιωπητικά. Κάποιος έπρεπε επιτέλους να αποκαλύψει την πραγματικότητα, κάποιος να βροντοφωνάξει urbi et orbi τη φριχτή αλήθεια. Ο Ζευς και η θεϊκή ομήγυρη, η ζωφόρος και η υπέροχη κεφαλή του αλόγου από το άρμα της Σελήνης δεν ηρωτήθησαν εάν επιθυμούν να μετακομίσουν από την αττική ηλιοφάνεια στον μουντό ουρανό του Μπλούσμπερι, εάν θέλουν να εγκαταλείψουν τη θαλπωρή της μητρικής τους κλίνης για να πέσουν στα χέρια της Γηραιάς Αλβιώνος, της άσπλαχνης μητριάς τους.
 
Θεωρώ απαραίτητο πάραυτα διπλωματική αντιπροσωπεία υψηλοτάτου επιπέδου, εκμεταλλευόμενη την προεδρία της Ε.Ε. να επισκεφθεί το Βρετανικό Μουσείο και να ερωτήσει με τον πιο επίσημο τρόπο, ενώπιον των ξένων αντιπροσωπειών, τι επιθυμούν τα μάρμαρα.  

Διότι και τα μάρμαρα έχουν ψυχή. Κι αν το δωδεκάθεο έχει συνταξιοδοτηθεί εδώ και κάτι αιώνες, αυτό δεν σημαίνει πως και οι συνταξιούχοι δεν έχουν επιθυμίες και απαιτήσεις τις οποίες οφείλουμε να σεβαστούμε.  

Οφείλω πάντως να συγχαρώ τον υπουργό του καταδικού μας Πολιτισμού για την εγρήγορση και την αμεσότητα των αντανακλαστικών του. Πώς πήρε είδηση πως ο Τζορτζ ο Κλούνεϊ θεωρεί το αίτημά μας δίκαιο, πώς πρόλαβε και μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα συνέταξε την επιστολή, πώς παρέκαμψε τα γραφειοκρατικά εμπόδια στο όνομα του εθνικού συμφέροντος; 

Μου έρχεται στο νου κάποιος φύλαρχος στην κεντρική Αφρική, με όλον τον σεβασμό στη μαύρη ήπειρο, ο οποίος εδώ και δεκαετίες παλεύει για το μοναδικό πηγάδι της περιοχής του με τον γειτονικό φύλαρχο. Και πληροφορείται πως τα μέρη του τα έχει επισκεφθεί ο Μπραντ Πιτ για Σαφάρι. Τον καλεί στη σκηνή του, τον ταΐζει κρέας αντιλόπης, κι αφού συζητά μαζί του θέματα γενικοτέρου ενδιαφέροντος του σκάει και το παραμύθι για το πηγάδι. Εκμαιεύει δήλωση συμπαράστασης και του στέλνει και ευχαριστήρια επιστολή «Ντίαρ Μίστερ Πιτ γουί λαβ γιου κ.τ.λ. κ.τ.λ.» 

Θα μου πείτε τολμώ να συγκρίνω το αρχαίο μας έθνος με τη φυλή της κεντρικής Αφρικής και τα αριστουργηματική γλυπτά του Παρθενώνα με το πηγάδι της; 

 Το κάνω ακριβώς για να καταδείξω τον παραλογισμό και το αστείο του πράγματος.
 
Τα αριστουργήματα της τέχνης δεν είναι ούτε πηγάδια, ούτε οικόπεδα, ούτε ακίνητα και το ζήτημα της ιδιοκτησίας τους, ως εκ τούτου, είναι πολυπλοκότερο. Κι αν με τα δάκρυα της Μελίνας ζήσαμε την τραγωδία τώρα με τον κ. Κλούνεϊ μπορούμε να γελάσουμε μέχρι δακρύων.  

Εξακολουθώ να πιστεύω πως η όλη υπόθεση για την επιστροφή των γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα δεν είναι παρά το προπέτασμα καπνού που χρησιμοποιεί ο εκάστοτε υπουργός Πολιτισμού για να κρύψει την αδυναμία του να ασκήσει πολιτιστική πολιτική: 

Αφού μας καίνε τόσο πολύ και δεν μπορούμε να ζήσουμε χωρίς αυτά, πώς είναι δυνατόν τόσα χρόνια να μην έχουμε βρει τρόπους να αναδείξουμε τα αριστουργήματα που έχουμε στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο;  

Πώς είναι δυνατόν να μην έχουμε βρει τρόπους για να αξιοποιήσουμε τους αρχαιολογικούς μας χώρους; 

Η απάντηση είναι η συνήθης: μια επιστολή στον Μίστερ Κλούνεϊ δεν στοιχίζει ούτε κόπο, ούτε φαιά ουσία. Αντιθέτως διεγείρει το πάγιο εθνικό αίσθημα της αδικίας και των αεροψεκασμών. 

 Μια πραγματική πολιτιστική πολιτική αντιθέτως, η οποία θα μας έφερνε πιο κοντά στην Ευρώπη αντί να μας απομακρύνει, χρειάζεται δουλειά