Η παγκόσμια υδατική κατανάλωση
διπλασιάζεται κάθε 20 χρόνια, με διπλάσιο ρυθμό από την αύξηση του
πληθυσμού. Αυτό αποδίδεται σε δύο παράγοντες.
Ο πρώτος είναι η αύξηση
του πληθυσμού κι ο δεύτερος, η βελτίωση των συνθηκών διαβιώσεως, που
συνδέεται με αύξηση της υδατικής καταναλώσεως, σε συνδυασμό με αλλαγές
χρήσεων γης προς πλέον υδροβόρες (άρδευση, τουρισμός).
Η υδατική διαχείριση, προσαρμοσμένη σε έθιμα, παραδόσεις,
διαμορφωμένες καταστάσεις, υποχρεώσεις, διεθνείς και εγχώριες συμφωνίες
κ.ά., χαρακτηρίζεται από τις έννοιες της Υδροσχιζοφρένειας και της
Υδροηγεμονίας, ενώ η δράση της Υδροδιπλωματίας αποτελεί ένα σημαντικό
εξισορροπητικό παράγοντα.
Το 1972, ο καθηγητής Llamas Madourga, σήμερα σύμβουλος της
UNESCO, πρότεινε τον όρο Υδροσχιζοφρένεια, αρχικώς για την επιμονή
μελέτης των υπογείων νερών ανεξαρτήτως των επιφανειακών και τανάπαλιν.
Από τότε, πολλοί παράγοντες διεκδικούν τη συμμετοχή τους στην έννοια του
όρου αυτού και, ανάμεσά τους, οι υπεραντλήσεις, οι ρυπάνσεις, οι
άστοχες αποστραγγίσεις, η διάθεση αποβλήτων, οι ανθρωπογενείς συνέργειες
της κλιματικής αλλαγής κ.ά.
Η Υδροηγεμονία αφορά, αρχικώς, την υπάρχουσα και εφαρμοζόμενη
ισχύ κάποιου εμπλεκόμενου σε διακρατικά ή διεθνή υδατικά συστήματα και
σώματα. Σε επέκταση, αφορά παρόμοιες καταστάσεις στο εσωτερικό μιας
χώρας.
Η Υδροδιπλωματία, τέλος, αφορά διπλωματικές δράσεις και
πρωτοβουλίες, εφαρμοζόμενες, κυρίως, από μη διπλωμάτες, οργανισμούς,
λέσχες, ενώσεις, εταιρείες κ.λπ., στο πλαίσιο επιστημονικών δράσεων και
προγραμμάτων, επιμορφωτικών σχέσεων, πρωτοβουλιών, αλλά και
συμπληρωματικών δράσεων σε τυπικές διπλωματικές συμφωνίες. Μεταξύ πολλών
φορέων πρέπει να αναφερθούν οι ΟΗΕ, FAO, UNECE, WWC, ISARM, INWEB,
International Association of Hydrogeology, Global Water Partnership,
Biopolitics International κ.ά.
Η ανθρωπότητα βρίσκεται σε μια κατάσταση μόνιμης και μη
αντιστρεπτής υδατικής ανεπάρκειας, καθώς δεν μπορούμε να κατασκευάσουμε
(ούτε να καταστρέψουμε) το νερό. Τα διαθέσιμα υδατικά συστήματα και
υδατικά σώματα, σε κάθε περιοχή, είναι δεδομένα και η υδατική
διαθεσιμότητα είναι συγκεκριμένη. Η κλιματική αλλαγή τροποποιεί ή
επιδεινώνει τη χωροχρονική ανισορροπία των βροχοπτώσεων (και των
θερμοκρασιών, υγρασιών και λοιπών παραμέτρων των υδατικών ισοζυγίων), η
υδατική κατανάλωση αυξάνει με ραγδαίο ρυθμό, όπως προαναφέρθηκε, ήδη.
Θεωρώντας τους τομείς της σχέσης περιβάλλοντος και ανθρώπου,
είναι εύκολο να εκτιμηθεί ότι, στην περίπτωση των χρήσεων γης, το νερό
είναι ο καθοριστικός παράγοντας, στην περίπτωση των φυσικών πόρων, το
νερό είναι το ίδιο ο σπουδαιότερος φυσικός πόρος, αλλά, επίσης,
καθοριστικό για τους υπόλοιπους φυσικούς πόρους και στην περίπτωση της
διαθέσεως των αποβλήτων, το νερό είναι ο φυσικός αποδέκτης όλων των
ρύπων. Το νερό αποτελεί τη γέφυρα μεταξύ αβιοτικού και βιοτικού κόσμου
και, επιπλέον, στηρίζει τη φωτοσύνθεση, την παραγωγή οργανικής ύλης από
ανόργανη.
Επομένως, σε πρακτικό επίπεδο, η διακυβέρνηση του οικοσυστήματος
ταυτίζεται με την υδατική διαχείριση.
Το αποδεκτό σχήμα διακυβερνήσεως
του οικοσυστήματος είναι το τριγωνικό. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι
τρεις πλευρές του τριγώνου, κοινωνία, επιστήμη και κυβέρνηση, ασκούν
εύλογες πιέσεις στα υδατικά συστήματα και σώματα. Επιπλέον, κοινωνία,
επιστήμη και κυβέρνηση πιέζουν η μια την άλλη μέσω των διεπιφανειών τους
και κυρίαρχη τάση παραμένει η οικειοποίηση της επιστήμης από την
κοινωνία και την κυβέρνηση, ώστε οι απόψεις τους να θεωρηθούν έγκυρες
και αξιόπιστες.
Χώρες χωρίς πρόβλημα υδατικής επάρκειας αναθεωρούν τις υδατικές
διαχειρίσεις τους, η Παγκόσμια Υδατική Συμφωνία άρχισε να συζητείται
ανοικτά, όπως και η παραγωγή των πλέον υδροβόρων προϊόντων από
συγκεκριμένες χώρες, με ειδική παγκόσμια συμφωνία. Αλλες χώρες
νοικιάζουν τεράστιες εκτάσεις άλλων χωρών για να παίρνουν το νερό.
Κι
εμείς, με 15.000 χιλιόμετρα ακτογραμμή, υπεραντλούμε, χωρίς έλεγχο, και
υφαλμυρώνουμε τα υπόγεια υδατικά συστήματα, ρυπαίνουμε, εκτρέπουμε και
παραμένουμε χωρίς διαχειριστικά σχέδια, αφήνοντας τη χώρα χωρίς υδατικό
έλεγχο. Με τρόπο συνειδητό, προσανατολίζουμε το υδατικό μας μέλλον σε
μια «χωροταξικώς αποδεκτή» κατάσταση, με τα μέτρα, όχι του αύριο, ούτε
καν του σήμερα, αλλά του χθες
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου