Ο πρωθυπουργός της Τουρκίας
συνηθίζει τελευταία να αφήνει έκπληκτο το εγχώριο και διεθνές ακροατήριό
του με απίθανες δηλώσεις του, προκαλώντας συνάμα τριβές ακόμη και στο
εσωτερικό του δικού του ισλαμικού κόμματος.
Αφού ταλαιπώρησε την
τουρκική εξωτερική πολιτική με ρηξικέλευθες επιλογές χωρίς ρεαλιστικούς
στρατηγικούς στόχους, όπως με την παρέμβασή του στη συριακή κρίση, τώρα
στρέφεται εκ νέου σε εσωτερικά κοινωνικά ζητήματα.
Και ενώ συνεχίζει να παραμένει ανοιχτό το μέτωπο των βίαιων
συγκρούσεων σε διάφορες τουρκικές πόλεις, ο Τούρκος πρωθυπουργός Ρετζέπ
Ταγίπ Ερντογάν επέλεξε αίφνης να ζητήσει το χωρισμό των φοιτητικών
εστιών σε «αρρένων και θηλέων». Η πρωτοβουλία του αυτή, που θυμίζει βαθύ
οθωμανικό μεσαίωνα, άφησε τους πάντες σχεδόν άναυδους, προκαλώντας
πραγματικό σάλο στην Τουρκία. Εύλογα δε χαρακτηρίστηκε τούτο από την
αντιπολίτευση σαν μια υποκριτική «πολιτική κλειδαρότρυπας».
Ο Τούρκος πρωθυπουργός είναι ακριβής γνώστης του γεγονότος ότι
μέσα στους κόλπους της τουρκικής κοινωνίας ενυπάρχει και συμβιώνει μια
σημαντική μερίδα πληθυσμού, η οποία ρυθμίζει τον τρόπο της καθημερινής
της ζωής με βάση κανόνες του κορανίου και άλλων ισλαμικών κειμένων, ως
και θρησκευτικών παραδόσεων. Οι ίδιοι αυτοί άνθρωποι ονειρεύονται ένα
βαθύτερο εξισλαμισμό της τουρκικής κοινωνίας και επιθυμούν διακαώς μια
ραγδαία συντηρητικοποίηση των δημόσιων ηθών. Το τμήμα αυτό της τουρκικής
κοινωνίας αποτελεί τη λαϊκή βάση του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης
(ΑΚΡ), στην οποία κυρίως απευθύνεται ο Ερντογάν.
Μέσω δε του ισλαμικού
αυτού πληθυσμιακού δυναμικού επιχειρεί ο ίδιος να ισλαμοποιήσει συνολικά
την κοινωνία της Τουρκίας, ακόμη και τους Τούρκους που διαβιούν εκτός
τουρκικών συνόρων. Και ως δείχνουν τα πράγματα, τον αφήνει μάλλον
παντελώς αδιάφορο πώς αντιδρά το υπόλοιπο, το συντριπτικό μέρος των
Τούρκων πολιτών μιας κοσμικής Τουρκίας. Εκείνοι, δηλαδή, οι άνθρωποι οι
οποίοι δεν αποδέχονται τους ισλαμικούς κανόνες συμβίωσης και ηθών, ακόμη
και όταν οι ίδιοι προσέρχονται να προσευχηθούν σε μουσουλμανικά τεμένη.
Μία ακόμη απίθανη έκπληξη επεφύλασσε όμως ο Τούρκος
πρωθυπουργός, η οποία μας έφθασε τις προάλλες από την Πολωνία και άφησε
βεβαίως άναυδη πρώτα την ελληνική πλευρά. Ο Ερντογάν, ως γνωστόν ήδη,
διατύπωσε από εκεί το ανήκουστο, ότι δεν γνωρίζει κράτος με το όνομα
«Κύπρος». Ισχυρίστηκε εν ολίγοις ότι δεν υπάρχει («γιοκ») κράτος της
Κύπρου, το οποίο συμβαίνει να αποτελεί μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης, να
ανήκει στην Ευρωζώνη και να είναι επίσης κράτος-μέλος του ΟΗΕ. Πρόκειται
δηλαδή κατ' αυτόν για ένα κράτος-«φάντασμα» που άσκησε πρόσφατα και τα
καθήκοντα της ευρωπαϊκής προεδρίας. Η τοποθέτηση αυτή του Ερντογάν έγινε
μάλιστα την ώρα που στην Κύπρο οι δύο πλευρές αναζητούν μια κοινή
διακήρυξη, η οποία θα επιτρέπει την επανέναρξη των μεταξύ τους
συνομιλιών.
Ενα από τα βασικά συστατικά της εξωτερικής πολιτικής αναφέρεται
στο ότι αυτή καθορίζεται σε ένα σημαντικό βαθμό από την εσωτερική
κατάσταση και τους συσχετισμούς σε μια συγκεκριμένη χώρα, εν προκειμένω
δε στην Τουρκία. Μια χώρα, η οποία φιλοδοξεί να αποκτήσει ρόλο
περιφερειακής δύναμης και δη στον ευρύτερο ευρασιατικό περίγυρο. Τούτο
δε, μολονότι έχει ήδη καταστεί ασταθές το εσωτερικό κοινωνικο-πολιτικό
περιβάλλον της. Ανεξάρτητα του κατά πόσον ωθείται εξ αυτού ο Ερντογάν να
ανακινήσει θέματα που ερεθίζουν τουρκικά εθνικά ένστικτα, η ιδέα του να
εκστομίσει το «Κύπρος γιοκ» απευθύνεται πρώτα στο εσωτερικό του. Και ως
τέτοια ανταποκρίνεται μάλλον στην ανάγκη του ιδίου να ανατροφοδοτήσει
τους επικοινωνιακούς μηχανισμούς παραγωγής εντυπώσεων με νέα μηνύματα,
ώστε να υποχωρήσει η πίεση στα ανοιχτά εσωτερικά μέτωπα: κουρδικό,
νεολαία, στρατοκράτες κ.ά. Το ίδιο ισχύει και για τις χωριστές
φοιτητικές εστίες με τη διαφορά όμως ότι εδώ πρόκειται και για
ιδεολογική στόχευση που συσπειρώνει το δικό του κομματικό στρατόπεδο. Με
τούτο όμως παρουσίασε χαρακτηριστικά ενός πολιτισμικά αναχρονιστικού
εαυτού του, καθώς έθεσε δημοσίως το ερώτημα του «τι θα μπορούσε να
συμβεί αν συγκατοικούν νέοι με νεαρές»! Τι άλλο από μια συνουσιακή
συνεύρεση, εφέντη μ; Φυσικό και ωραίο, αρκεί να γίνεται με ψυχική ορμή
και φαντασία...
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει διαγράψει θριαμβευτική πορεία στην
πολιτική της Τουρκίας, όπου εμφάνισε σπάνια προσόντα μιας χαρισματικής
ηγετικής μορφής. Στη διάρκεια της πολύχρονης θητείας του ως δημάρχου της
Κωνσταντινούπολης και πρωθυπουργού απέδειξε σημαντικές μεταρρυθμιστικές
ικανότητες, οδηγώντας την Τουρκία εκτός του κεμαλικού συστήματος
στρατοκρατικού εξουσιαστικού πλέγματος καταναγκασμού. Ο ίδιος όμως
φαίνεται στη διάρκεια της τελευταίας τριετίας σαν να θέλει να αποδομήσει
τον πολιτικό του εαυτό, θέτοντας συνάμα σε κίνδυνο όλα τα επιτεύγματα
της εποχής του. Από τον εκδημοκρατισμό της Τουρκίας μέχρι και τη
θεαματική οικονομική της ανάκαμψη.
Στο εσωτερικό του δικού του κόμματος συνειδητοποιούν καθημερινά
πολλοί το πόσο δύσκολο είναι πλέον να υπερασπίζεται κανείς τον Ερντογάν,
ο οποίος, λένε, αντιμετωπίζει τελευταία με ιδιαίτερη εχθρότητα κάθε
πρόκληση στην προσωπική εξουσία του. Λειτουργεί μάλλον με λογική χαλίφη
και όχι πλέον με τον αέρα ενός χαρισματικού ηγέτη. Ας σημειωθεί, πάντως,
ότι στην ίδια περίοδο ο Ερντογάν αντιμετώπισε μια σοβαρή περίπτωση
ασθενείας, γεγονός που συνήθως μεταβάλλει την ψυχοσύνθεση των ανθρώπων.
Δυστυχώς, ο Τούρκος πρωθυπουργός πολώνει επικίνδυνα την
κατάσταση στη χώρα του όταν καταφεύγει σε αφοριστικές δηλώσεις για
εσωτερικά θέματα, όπως για τον χωρισμό των φοιτητικών εστιών. Συνάμα δε
εκθέτει διεθνώς την Τουρκία προφασιζόμενος πως δεν γνωρίζει τη χώρα που
φέρει το όνομα «Κύπρος». Κρίμα για τον ηγέτη..
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου