Εθνικού σουργελοξεφτιλαρά κωμωδία

Σαν σήμερα (4/12/ΧΧΧΧ)

1791: Κυκλοφορεί το πρώτο φύλλο της βρετανικής εφημερίδας Observer, της πιο παλιάς κυριακάτικης εφημερίδας στον κόσμο.

1913: Υπογράφεται στη Φλωρεντία από τις Μεγάλες Δυνάμεις το ομώνυμο πρωτόκολλο, με το οποίο καθορίζονται τα σύνορα του νεοδημιουργηθέντος αλβανικού κράτους. Στους όρους του περιλαμβάνεται και η απόδοση της Βορείου Ηπείρου από την Ελλάδα.

1952: Ένα σύννεφο ομίχλης σκεπάζει το Λονδίνο. Σε συνδυασμό με τη μόλυνση του αέρα, θα προκαλέσει τους επόμενους μήνες τον θάνατο 12.000 ανθρώπων.

1971: Το Καζίνο του Μοντρέ φλέγεται από ένα πυροτέχνημα που πέταξε κάποιος κατά τη διάρκεια συναυλίας του Φρανκ Ζάπα. Το περιστατικό εμπνέει τους Deep Purple, που γράφουν το πιο γνωστό τραγούδι τους «Smoke on the water».

1875: Γεννιέται ο Ράινερ Μαρία Ρίλκε, γερμανός ποιητής.

1963: Γεννιέται ο Σεργκέι Μπούπκα, ουκρανός αθλητής του στίβου, ο κορυφαίος επικοντιστής όλων των εποχών.

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Δεν μπορείς να διαχωρίσεις το χρήμα από την κουλτούρα! - Γιατί οι λευκοί φτωχοί Αμερικανοί ψήφισαν Τραμπ

ΠΡΟΣΕΞΤΕ ΤΟ...
Του ANDREW J. CHERLIN / THE NEW YORK TIMES


Γιατί η λευκή εργατική τάξη των ΗΠΑ ψήφισε τον Ντόναλντ Τραμπ στις εκλογές του 2016;  


Εφταιξε η οικονομική τους κατάσταση ή η νοοτροπία τους;  


Το αίτιο ήταν οι δυσκολίες που αντιμετώπισαν στη νέα οικονομία ή οι προκαταλήψεις τους; 


Σύμφωνα με πρόσφατο άρθρο της Ντιάνα Μουτς που δημοσιεύτηκε στα πρακτικά της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών, βασικότερο αίτιο ήταν η κουλτούρα. 


Η δρ Μουτς μελέτησε τις απαντήσεις που είχαν δώσει ψηφοφόροι τον Οκτώβριο του 2012 και του 2016 και επικεντρώθηκε σε όσους άλλαξαν προτίμηση από τον Μπαράκ Ομπάμα στον Ντόναλντ Τραμπ. Η Μουτς επιχειρηματολογεί ότι οι λευκοί ψηφοφόροι της εργατικής τάξης ψήφισαν Τραμπ όχι επειδή είχε επιδεινωθεί η οικονομική τους θέση, αλλά επειδή αγωνιούσαν κατά πόσον θα επιδεινωθεί η κοινωνική τους θέση.  


Την άποψη αυτή υποστηρίζουν και άλλοι ερευνητές. Εκθεση που βασίστηκε σε δημοσκόπηση εθνικής εμβέλειας που είχε γίνει το 2016, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι στροφή προς τον Τραμπ έγινε εξαιτίας του φόβου «πολιτισμικής εκτόπισης» παρά εξαιτίας οικονομικών δυσκολιών.


Τρεις πολιτικοί επιστήμονες υποστήριξαν πως η στροφή αντιπροσωπεύει περισσότερο «κρίση ταυτότητας» που αντιμετωπίζουν οι λευκοί χωρίς πανεπιστημιακή εκπαίδευση και έχει τις ρίζες της στον φόβο πως οι Αφροαμερικανοί και οι μετανάστες υπονομεύουν τη θέση τους ως πλειοψηφικής ομάδας. Τα συμπεράσματα αυτά αποτελούν παράδειγμα της άστοχης δημόσιας συζήτησης για το κατά πόσο ευθύνεται πρωτίστως η κουλτούρα ή η οικονομία για τη νίκη Τραμπ. Σίγουρα, ο ρατσισμός είναι διαβρωτικό κομμάτι της αμερικανικής κουλτούρας και πολιτικής. Ωστόσο, όσοι προσπαθούν να διαχωρίσουν τους στάσιμους μισθούς από τα άγχη για την κοινωνική ανέλιξη των μειονοτήτων παραβλέπουν την ουσία: δεν πρόκειται για δύο διαφορετικούς παράγοντες, αλλά για δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Οι λευκοί της εργατικής τάξης αυτοπροσδιορίζονται μέσω της ικανότητάς τους να διάγουν πειθαρχημένο, υπεύθυνο βίο. Είναι υπερήφανοι που πηγαίνουν κάθε μέρα στη δουλειά για να στηρίξουν την οικογένειά τους. Και πολλοί θεωρούν τους Αφροαμερικανούς μη εργατικούς.


Σπάνια αναγνωρίζουν ότι τα πλεονεκτήματα που έχουν οφείλονται στην προνομιακή θέση των λευκών στην αγορά εργασίας. 


Παρότι η οικονομική δυσπραγία της λευκής εργατικής τάξης είχε αρχίσει από τη δεκαετία του 1970, αυτό που ήταν νέο το 2016 ήταν...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: «Το τέλος της δημοκρατίας» – είναι αλήθεια;

Toυ ΑΝΔΡΕΑ ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΥ

Ολα τα πολιτικά συστήματα κάποτε τελειώνουν. Ετσι και η δημοκρατία μπορεί να εξαφανιστεί. 

Βρισκόμαστε κοντά στο τέλος της;  

Μετά το Brexit, και ιδίως μετά την εκλογική νίκη του Τραμπ στις ΗΠΑ, πλημμύρισαν οι ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες από τόμους που προαναγγέλλουν τον θάνατο της δημοκρατίας, το τέλος του πλουραλισμού, τις τελευταίες ημέρες του κοινοβουλευτισμού και τόσα άλλα.  

Εγκυρότερο ανάμεσά τους ίσως είναι το βιβλίο του καθηγητή Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο του Cambridge, Ντέιβιντ Ράνσιμαν, «How Democracy Ends» («Πως Τελειώνει η Δημοκρατία», Εκδ. Profile Books 2018).
 

Η άποψή του είναι πως το τέλος της σύγχρονης δημοκρατίας δεν μοιάζει με τίποτα με όσα γνωρίζαμε μέχρι σήμερα. Ούτε πραξικοπήματα, ούτε χαώδεις καταστάσεις, ούτε ολοκληρωτισμοί. Η δημοκρατία θα μας απoχαιρετήσει σιγά σιγά, σχεδόν ασυναίσθητα. Ισως η απομάκρυνσή της να μη γίνει συνείδηση. Αυτό που θα συμβεί είναι αλλοίωση των θεσμών και υποχώρηση κυρίαρχων μέχρι πρότινος αντιλήψεων. Θα αρχίσουμε, ίσως έχουμε ήδη αρχίσει, να ζούμε σε κάτι διαφορετικό. Και θα το έχουμε συνηθίσει.
 

Γίνεται εύκολα κατανοητό βέβαια πως ο Runciman, όπως και τόσοι άλλοι αλληλέγγυοι στις απόψεις του, θρηνεί τους θεσμούς που σταδιακά αναθεωρούνται στη βάση μιας παλινόρθωσης από καιρό περιφρονημένων κοινωνικών αξιών.  

Σηματοδοτεί όμως αυτό κατάρρευση της δημοκρατίας; Η μήπως οδηγεί σε παλινόρθωση εγκαταλειμμένων αξιών της; 

 Πέραν κάποιων εύλογων ανησυχιών (υπερνίσχυση μεγαλοοργανισμών, ασύλληπτα άλματα τεχνολογίας, αίσθημα αδυναμίας απλού πολίτη) πολλές άλλες παρατηρήσεις υποδηλώνουν ενόχληση των πολιτικών ελίτ για κυριαρχία αντιλήψεων του απλού κόσμου. Μαζί με το γεγονός βέβαια πως ο Τραμπ εμφανίζεται να υλοποιεί όσα προεκλογικά υποσχόταν. Μειώνει τους φόρους εξασφαλίζοντας μικρότερη ανεργία, τσακίζει αντιρρήσεις «φίλων» επιβάλλοντας σε Καναδά και Μεξικό εμπορικές συμπεριφορές που ευνοούν την αμερικανική παραγωγή, αγριεύει την Κίνα και την οδηγεί να υποχρεώσει Βόρεια Κορέα σε συμβιβασμό. Και άλλα…
 

Οι ελίτ όμως αγνοούνται και σε ζητήματα καθημερινότητας. Ακούμε για «ξενοφοβία» όταν κυβερνήσεις υποστηρίζουν τον σεβασμό των εθνικών νόμων και αξιών από αυθαίρετα εισερχόμενους μετανάστες, που δεν συνεισφέρουν ουσιαστικά στην οικονομία, ενώ απαιτούν αλλαγές τοπικών αξιών κι επιβολή των δικών τους. Ο κατακερματισμός της κοινωνίας βάσει των επιμέρους ιδιαιτεροτήτων περιθωριακών κοινωνικών ομάδων ανατρέπεται με επιβολή κανόνων συμπεριφοράς της πλειοψηφίας. 

 Γιατί αυτό είναι αντιδημοκρατικό; Αλλο πράγμα ο σεβασμός δικαιωμάτων μειοψηφιών. Κι εντελώς άλλο η επιβολή αξιών και συνηθειών μαχητικών μειοψηφιών σαν κανονική νόρμα καθημερινής συμπεριφοράς!
 

Ο σεβασμός επίσης της εθνικής νομοθεσίας αποτελεί δείγμα υποχώρησης δημοκρατικών κανόνων; Γιατί η ανοχή αυθαιρεσιών περιθωριακών μειψηφιών (σε Πανεπιστήμια, γειτονιές, στους δρόμους) συνιστά δημοκρατικότητα, και το αίσθημα ανασφάλειας της μεγάλης πλειοψηφίας αποτελεί κανονικότητα;
 

Με όλα αυτά είναι φανερό πως...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Η γέννηση του αυταρχισμού

Του ΠΑΣΧΟΥ ΜΑΝΔΡΑΒΕΛΗ

Ο δημοσιογράφος Μίλτον Μάγερ πρωτοπήγε στη Γερμανία το 1935. «Ως Αμερικανός, έβρισκα αποκρουστική την άνοδο του εθνικοσοσιαλισμού. Ως Αμερικανός γερμανικής καταγωγής, ντρεπόμουν. Ως Εβραίος, συγκλονίστηκα. Ως δημοσιογράφος, γοητεύτηκα από το θέμα». Εμεινε ένα μήνα στο Βερολίνο προσπαθώντας να πάρει συνέντευξη από τον Χίτλερ. Δεν τα κατάφερε, και έκανε ένα μακρύ ταξίδι στη χώρα για μια σειρά από άρθρα. Εμεινε έκπληκτος: «Πρώτη φορά συνειδητοποίησα ότι ο ναζισμός ήταν ένα μαζικό κίνημα και όχι μια τυραννία των διαβολικών λίγων εις βάρος των αβοήθητων πολλών. (...) Καταστάλαξα ότι ήθελα να καταλάβω τον μέσο Γερμανό».

Ξαναπήγε το 1951. Εγκαταστάθηκε στο γραφικό Μαρβούργο (Marburg) του κρατιδίου της Εσσης. «Ποτέ δεν βρήκα τον μέσο Γερμανό, γιατί μέσος Γερμανός δεν υπάρχει. Αλλά βρήκα δέκα Γερμανούς επαρκώς διαφορετικούς μεταξύ τους, σε ό,τι αφορά την προσωπική τους ιστορία, τον χαρακτήρα, τη σκέψη, το ταμπεραμέντο τους, αλλά και όμοιους σε ένα πράγμα: υπήρξαν όλοι μέλη του ναζιστικού κόμματος». 

Ουδείς κατείχε σημαντική κομματική ή κρατική θέση. Ολοι ήταν αυτό που στη Γερμανία λένε «μικροί άνθρωποι» και στην Ελλάδα «απλός κόσμος»: επιστάτης, στρατιώτης, επιπλοποιός, διαχειριστής γραφείου, φούρναρης, εισπράκτορας, επιθεωρητής, φιλόλογος καθηγητής γυμνασίου και αστυνομικός.

Εμεινε ένα χρόνο. Κέρδισε την εμπιστοσύνη τους κι έκανε μακρές συζητήσεις για τη φαιά περίοδο. 

Το αποτέλεσμα ήταν ένα συγκλονιστικό βιβλίο που εκδόθηκε το 1956 με τον τίτλο «Νόμιζαν ότι είναι ελεύθεροι. Οι Γερμανοί την περίοδο 1933-1945».

Το κρίσιμο ερώτημα

Η τωρινή άνοδος του λαϊκισμού και η αύξηση των αυταρχικών καθεστώτων σε όλο τον κόσμο έκαναν το βιβλίο ξανά επίκαιρο. Επανεκδόθηκε πέρυσι με ένα μακρύ επίλογο του ιστορικού Richard J. Evans και με ένα ερώτημα να πλανάται: μπορεί ο εφιάλτης να επαναληφθεί; Μπορεί να ξαναζήσουμε στη δίνη του Μεσοπολέμου; 

 «Το πρόβλημα είναι πως ο ναζισμός ήταν τόσο φρικιαστικός και τόσο βάρβαρος, που πολλοί άνθρωποι σε έθνη όπου ο αυταρχισμός κερδίζει έδαφος δυσκολεύονται να δουν παραλληλισμούς μεταξύ του χιτλερικού καθεστώτος και των κυβερνήσεών τους», γράφει ο διακεκριμένος καθηγητής της Νομική Σχολής του Χάρβαρντ Cass R. Sunstein. «Πολλοί παρατηρητές της ναζιστικής περιόδου απεικονίζουν μια σειρά από σχεδόν ασύλληπτα γεγονότα, ένα έθνος που αποτρελάθηκε. Αυτό επαναπαύει τους ανθρώπους με τη σκέψη ότι αυτό δεν μπορεί να ξαναγίνει. Αλλά υπάρχουν κάποιες περιγραφές της χιτλερικής ανόδου πιο βαθιές και πιο προσωπικές. Εστιάζουν λιγότερο στους γνωστούς ηγέτες, στα σημαντικά γεγονότα, στην κρατική προπαγάνδα, στους φόνους και στον πόλεμο, και περισσότερο στις λεπτομέρειες της καθημερινής ζωής. Εξηγούν πώς οι άνθρωποι μπορούν να κάθονται ήσυχοι και να ζουν κανονικές ζωές εν μέσω φριχτών γεγονότων, ή ακόμη και να συμμετέχουν σε αυτά... Ο αυταρχισμός γίνεται εφικτός από την αδράνεια, από τις μικρές αποφάσεις αμέτρητων απλών πολιτών που επιλέγουν να συνεχίσουν την καθημερινή τους ζωή αντί να αντισταθούν» (New York Review of Books 28.6.2018).

Ο Μάγερ έμεινε έκπληκτος μετά την επαφή του με τα δέκα μέλη του ναζιστικού κόμματος. Διαπίστωσε ότι «δεν ήξεραν πριν από το 1933 ότι ο ναζισμός ήταν το απόλυτο κακό. Δεν το γνώριζαν ούτε την περίοδο 1933-1945. Και δεν το ξέρουν τώρα», έγραφε το 1952.  

Ολοι πίστεψαν στον Χίτλερ. Τον έβλεπαν σαν «κάποιον που αισθανόταν τον λαό», μιλούσε εναντίον όλων των πολιτικών και των κοινοβουλευτικών κομμάτων και καταπολέμησε τη διαφθορά. Πίστευαν ότι το Ολοκαύτωμα ήταν fake news. Τέσσερις από αυτούς επέμεναν ότι οι μόνοι Εβραίοι που πήγαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης ήταν προδότες του έθνους και οι υπόλοιποι διώχτηκαν αφού πούλησαν τις περιουσίες τους σε τιμές αγοράς. Ο εισπράκτορας συμφώνησε ότι η δολοφονία των Εβραίων «ήταν λάθος εκτός αν έκαναν προδοσία εν καιρώ πολέμου και φυσικά αυτό έκαναν. (...) Κάποιοι λένε ότι έγιναν (μαζικές δολοφονίες) και κάποιοι όχι (...) μου δείχνεις φωτογραφίες απογυμνωμένων κρανίων, αλλά αυτό δεν αποδεικνύει τίποτε. (...) Και στο τέλος, τέλος ο Χίτλερ δεν είχε καμιά σχέση».

«Αυτό που συνέβη», είπε ο φιλόλογος καθηγητής, «ήταν ο σταδιακός εθισμός των ανθρώπων να κυβερνώνται διά των εκπλήξεων· να αποδέχονται αποφάσεις που έμεναν κρυφές· να πιστέψουν ότι η κατάσταση είναι τόσο σύνθετη που η κυβέρνηση έπρεπε να αναλάβει άμεση δράση σύμφωνα με πληροφορίες που ο κόσμος δεν θα καταλάβαινε, ή ότι η κατάσταση ήταν τόσο επικίνδυνη που ακόμη κι αν οι πολίτες καταλάβαιναν τις πληροφορίες, αυτές δεν θα έπρεπε να ανακοινωθούν για λόγους εθνικής ασφάλειας». Η διαδικασία οικοδόμησης ενός ολοκληρωτικού κράτους «έγινε σταδιακά και ανεπαίσθητα. Κάθε βήμα μασκαρευόταν (πιθανώς και αθέλητα) ως προσωρινό έκτακτο μέτρο, ή συσχετιζόταν με την πατριωτική πίστη και πραγματικούς κοινωνικούς σκοπούς. Ολες αυτές οι κρίσεις και όλες αυτές οι μεταρρυθμίσεις (και οι αληθινές μεταρρυθμίσεις) κρατούσαν τους ανθρώπους απασχολημένους και δεν μπορούσαν να δουν την αργή υπόγεια κίνηση, τη συνολική διαδικασία...».

Παρά την πρόσφατη άνοδο του λαϊκισμού και την αύξηση των απολυταρχικών καθεστώτων ο Cass R. Sunstein παραμένει αισιόδοξος, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τις ΗΠΑ. Το «αμερικανικό σύνταγμα έχει τις αναγκαίες ασφαλιστικές δικλίδες», γράφει. Εκτός αυτού, υπάρχει η εμπειρική ανάλυση του καθηγητή Daniel Treisman που δείχνει ότι υπάρχουν μικρές πιθανότητες να καταρρεύσουν οι δημοκρατίες, όταν παραμένουν πλούσιες και έχουν ισχυρή φιλελεύθερη παράδοση.

Ψευδαισθήσεις

Ομως η φωνή του Μίλτον Μάγερ από το παρελθόν άλλα λέει: 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Η εποχή της Ταυτότητας

Από τον  Δημήτρη Παπαγεωργίου

«Η παγκοσμιοποίηση έχει ξεκάθαρα αφήσει πολλούς ανθρώπους πίσω. Υπάρχει μεγαλύτερη αυτοματοποίηση, μεγαλύτερη ανισότητα, αλλά νομίζω ότι, εάν κοιτάξεις τις λεπτομέρειες των ψηφοφοριών, τόσο στις ΗΠΑ με τον Τραμπ όσο και στο Η.Β. με το Brexit, ένας μεγάλος αριθμός ανθρώπων, που δεν υφίστατο τα χειρότερα από αυτές τις δυναμικές, παρ’ όλ’ υτά ψήφισε για τον Τραμπ και το Brexit. Και εάν κοιτάξεις τους αριθμούς των κατοίκων στη Βρετανία που έχουν γεννηθεί στο εξωτερικό στην τελευταία δεκαετία η αύξηση είναι εντυπωσιακή. Θα ήμουν πολύ ξαφνιασμένος εάν ποτέ μπορούσες να έχεις αυτόν τον βαθμό κοινωνικής αλλαγής, χωρίς να δημιουργηθεί κάποια αντίδραση».

Τα παραπάνω λόγια ανήκουν στον Φράνσις Φουκουγιάμα, τον άνθρωπο που είχε προφητεύσει το «Τέλος της Ιστορίας» με το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, και που έβαζε στοίχημα ότι η φιλελεύθερη δημοκρατία (με την έννοια όχι του οικονομικού φιλελευθερισμού αλλά του αμερικανικού όρου «liberal», που περιγράφει τον αριστερό κοινωνικό φιλελευθερισμό) θα κυριαρχήσει επί κάθε άλλης δυναμικής στον κόσμο.

Απ’ ό,τι φαίνεται, όμως, το τέλος της Ιστορίας δεν ήλθε. Κι έτσι το νέο βιβλίο του Φράνσις Φουκουγιάμα ονομάζεται «Ταυτότητα». 

Διόλου τυχαία. Δεν έχω διαβάσει το βιβλίο του κ. Φουκουγιάμα, αλλά η επιλογή των τίτλων του είναι σαφές ότι είναι μια προσπάθεια να είναι «στο πνεύμα της εποχής». Και έχω την εντύπωση ότι το πετυχαίνει. Γιατί η εποχή της Ταυτότητας φαίνεται να ανατέλλει. Ποτέ μου όμως δεν περίμενα ότι σε κάποιο σημείο της ζωής μου θα άκουγα τον ίδιο τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών να αυτοπροσδιορίζεται ως εθνικιστής. Κι όμως έγινε.

Και φαντάζομαι πως όσο σοκ ήταν για μένα θα ήταν πολλαπλάσιο για όλους αυτούς οι οποίοι σκέπτονταν ότι είχαν προσδιορίσει τη ροή της ανθρώπινης Ιστορίας. Οσο σοκ ήταν για μένα να ακούω τον πρόεδρο των ΗΠΑ να δηλώνει εθνικιστής, πολλαπλάσιο σοκ θα ήταν για όλους αυτούς που προσπαθούν να επιβάλουν την παγκοσμιοποίηση ως «τελειωμένη υπόθεση». Πολλαπλάσιο και γι’ αυτούς που, προσκολλημένοι στις αριστερίστικες ιδεοληψίες, θέλουν να καταργήσουν τα σύνορα, να επιβάλουν την αντικατάσταση των πληθυσμών ευρωπαϊκής καταγωγής από μετανάστες. Πολλαπλάσιο και γι’ αυτούς που θεώρησαν ότι, αλώνοντας τα πανεπιστήμια, μπορούσαν να μας μετατρέψουν όλους σε άβουλα όντα, όργανα στις προσπάθειές τους για μετασχηματισμό της κοινωνίας.

Και όσο μεγαλύτερο το σοκ γι’ αυτούς τόσο σημαντικότερη η νίκη για την απέναντι πλευρά. Για όσους αγωνίζονται υπέρ της ταυτότητάς τους, υπέρ του έθνους τους, υπέρ μιας συγκεκριμένης, συντηρητικής αντίληψης της πραγματικότητας.

Και είναι τόσο σημαντική, διότι...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Η κρίση της Δύσης: Η σύγκρουση των πολιτισμών

Γράφει ο Ανδρέας Μήλιος
Διδάκτορας του πανεπιστημίου της Φρανκφούρτης, οικονομολόγος.


Με την κατάρρευση του τελευταίου κοσμικού Θεού, του κομμουνισμού, το 1989, οι περισσότεροι μίλησαν για νίκη της δυτικής φιλελεύθερης δημοκρατίας και επικράτηση του κράτους δικαίου. Οι περισσότεροι περίμεναν ότι το τέλος του ψυχρού πολέμου θα άνοιγε ένα νέο κεφάλαιο στην παγκόσμια σκηνή, χωρίς ιδεολογικές συγκρούσεις, αφού η μία από τις δύο κυρίαρχες ιδεολογίες είχε αυτοκαταργηθεί.  

Ο Francis Fukuyama στο βιβλίο του "Το τέλος της ιστορίας" μίλησε για τέλος του πολέμου των ιδεών και πρόβλεψε ότι η δυτική φιλελεύθερη δημοκρατία θα επικρατήσει σε παγκόσμιο επίπεδο και θα αποτελέσει "το τελικό σχέδιο της ανθρώπινης μορφής διακυβέρνησης". 

Την προσδοκία αυτή, ενός κόσμου μονο-ιδεολογικού και αρμονικού, την ενστερνίσθηκαν οι περισσότεροι διανοούμενοι και πολιτικοί την τελευταία δεκαετία του 20ου αιώνα.

 

Ωστόσο, οι αυταπάτες της αρμονικής παγκόσμιας κατάστασης άνθισαν την ίδια δεκαετία στη βαλκανική χερσόνησο και θέριεψαν λίγα χρόνια αργότερα στο Ιράκ, στη Β. Αφρική και τελευταία στη Μ. Ανατολή.

 

Με πρόφαση την εξουδετέρωση της ρωσικής επιρροής στα Βαλκάνια, οι χαρτογιακάδες της Ουάσιγκτον σχεδίασαν και οι πολέμαρχοι του ΝΑΤΟ υλοποίησαν τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, μιας πολιτισμικά και θρησκευτικά ανομοιογενούς χώρας, που όμως ο λαός της είχε βρει τις απαιτούμενες ισορροπίες και ζούσε μονιασμένα για μισό περίπου αιώνα.

 

Είναι απορίας άξιο, πως οι διαμορφωτές της εξωτερικής πολιτικής των Η.Π.Α. και της Ε.Ε. δεν αντιλήφθηκαν ότι, με τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας και την απροκάλυπτη στήριξη της Βοσνίας και του Κοσσυφοπεδίου, άνοιγαν μια χαίνουσα πληγή στο υπογάστριο της Ευρώπης και δημιουργούσαν ένα μόνιμο πεδίο συγκρούσεων μεταξύ κοινοτήτων με αντιθετικές πολιτισμικές ταυτότητες, το οποίο θα μπορούσε  να εξελιχθεί σε  ισλαμικό θύλακα και ορμητήριο του ισλαμικού φονταμενταλισμού εναντίον της ευρωπαϊκής Χριστιανοσύνης, καθολικής, προτεσταντικής  και  ορθόδοξης.

 

Η.Π.Α. και Ε.Ε. αγνόησαν πλήρως τις βασικές αρχές της κοινωνικής ανθρωπολογίας, η οποία διδάσκει ότι οι πολιτισμικές ταυτότητες διαμορφώνουν τα πρότυπα της συνοχής, της διάσπασης και της σύγκρουσης, όπως εύστοχα έχει επισημάνει ο καθηγητής του Χάρβαρντ και σύμβουλος  του Λευκού Οίκου Σάμουελ Χάντινγκτον. Επιδεικνύοντας ανεξήγητη παιδική αφέλεια, αδιαφόρησαν παντελώς για τον θεμελιώδη ρόλο που οι μεγάλες θρησκείες παίζουν στη διαμόρφωση των πολιτισμικών ταυτοτήτων και στην πρόκληση διαπολιτισμικών συγκρούσεων.

 

Το υπεροπτικό έλλειμμα της εξωτερικής πολιτικής των Η.Π.Α., το οποίο στο παρελθόν είχε δώσει επανειλημμένα διαπιστευτήρια αποτυχίας στο Βιετνάμ, στο Ιράν, στο Ιράκ, στο Αφγανιστάν και αλλού, κατέγραψε άλλη μια ηχηρή ήττα στη Βοσνία, καθώς, αμέσως μετά τη λήξη του πολέμου, τα μουσουλμανικά κράτη της Αραβικής Χερσονήσου, το Ιράν και η Τουρκία έσπευσαν να επενδύσουν δισεκατομμύρια στο πολιτισμικά συγγενές και ομόθρησκο νεοπαγές κράτος, στους τομείς της εκπαίδευσης, της ανέγερσης λατρευτικών χώρων, της αγοράς ακινήτων, της διατροφής και του τουρισμού, στοχεύοντας στον έλεγχο της οικονομίας του. Στερνή μου γνώση να σ΄ είχα πρώτα!


Και ενώ η υποστήριξη των μουσουλμανικών κοινοτήτων της Γιουγκοσλαβίας είχε μερικώς αληθοφανή εξήγηση, παντελώς παράλογες ήταν οι αποφάσεις των Η.Π.Α. να διαλύσουν το Ιράκ και τη Λιβύη∙ διότι αφενός οι λόγοι για τους οποίους προκρίθηκε η καταστροφή τους ουδέποτε αποδείχθηκαν αληθινοί, αφετέρου διότι οι συνέπειες για τις Η.Π.Α. και ιδίως για την Ε.Ε. ήταν ανυπολόγιστες. Με τους πολέμους αυτούς ο ισλαμικός κόσμος ένοιωσε να απειλείται από τη Δύση και αντέδρασε εκδικητικά με τρομοκρατικές ενέργειες στο έδαφός της, προκαλώντας χιλιάδες αθώα θύματα και αίσθημα ανασφάλειας στον πληθυσμό. Ο αντιδυτικισμός φούντωσε σε όλο τον ισλαμικό κόσμο και ο δυτικός πολιτισμός αναδείχθηκε σε νούμερο ένα εχθρός  του φονταμενταλιστικού ισλαμισμού. Η πολιτική της ατελέσφορης πυγμής οδήγησε στην έξαψη του ισλαμικού πάθους για το Δυτικό πολιτισμό  και στη σύγκρουση του ισλαμικού με τον Δυτικό πολιτισμό. 
 

Οι ακραίοι ισλαμιστές επέλεξαν τη Συρία για έδρα της εξτρεμιστικής οντότητας που ήθελαν να δημιουργήσουν, επειδή δεν διέθετε πολιτισμική και θρησκευτική συνοχή και επειδή συνορεύει με το κατεστραμμένο Ιράκ, από το έδαφος του οποίου θα διακινούνταν χωρίς εμπόδια οπλισμός. 

Ο μακροχρόνιος πόλεμος κατά των Τζιχαντιστών και οι συγκρούσεις του εθνικού στρατού της Συρίας με τις διάφορες ομάδες ανταρτών κατέστρεψαν ολοσχερώς τη Συρία και προκάλεσαν μια τεραστίων διαστάσεων προσφυγική κρίση, που όπως αποδείχθηκε, προκάλεσε σοβαρούς τριγμούς στο οικοδόμημα της Ε.Ε. Τα εκατομμύρια μουσουλμάνων προσφύγων από τη Μ. Ανατολή και την Αφρική (μετά την κατάρρευση του αναχώματος που λέγεται Λιβύη), τα οποία κατέκλυσαν την Ευρώπη, προκάλεσαν σοβαρές ανησυχίες στο Χριστιανικό πληθυσμό της τελευταίας, οι οποίες εκδηλώθηκαν με ύψωση φραχτών και άρνηση υποδοχής προσφύγων. Στην εναντίωση πρωτοστάτησαν αρχικά όλες οι χώρες του πρώην "υπαρκτού σοσιαλισμού" και ακολούθησε τελευταία και η Ιταλία.

 

Η σημαντικότερη, όμως, συνέπεια των άστοχων κινήσεων της εξωτερικής πολιτικής των Η.Π.Α., στις οποίες συνέδραμαν ασθμαίνοντας Αγγλία και Γαλλία, ήταν ότι...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Κίτρινα γιλέκα και το παλτό της Μπριζίτ Μακρόν

Της ΣΩΤΗΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ

 

Αν και η πρώτη διαδήλωση έγινε στις 17 Νοεμβρίου, η κατάσταση επιδεινώθηκε από την ημέρα που ο δημοσιογράφος Γιαν Μουάξ κατήγγειλε στην τηλεόραση ότι, στην τελετή της 100ής επετείου από το τέλος του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, η Μπριζίτ Μακρόν φορούσε παλτό Louis Vuitton αξίας 3.600 ευρώ. 

O φθόνος έφθειρε τη Γαλλική Επανάσταση και οδήγησε στην τρομοκρατία: φέρουμε ακόμα το βάρος αυτής της ιστορίας.

 

Ωστόσο, η αφορμή για το κίνημα των κίτρινων γιλέκων (το κίτρινο γιλέκο είναι ενδυματολογικό σύμβολο του κώδικα οδικής κυκλοφορίας) ήταν η αύξηση του φόρου των καυσίμων, άρα της τιμής τους· η αρχική κινητοποίηση μέσω υπογραφών περιελάμβανε επίσης τη διαμαρτυρία για τη μείωση του ορίου ταχύτητας στα 80 χιλιόμετρα. (Μια υπερβολή του κράτους - προστατευτική μητέρα). Στη συνέχεια, οι διεκδικήσεις επεκτάθηκαν στην αγοραστική δύναμη των μεσαίων και λαϊκών τάξεων, ιδιαίτερα της επαρχίας, και εξελίχθηκαν σε αντιπαράθεση με την πρωτεύουσα και τις ελίτ που παίρνουν τις αποφάσεις στο αστραφτερό Παρίσι. Εξού και οι διαδηλώσεις στα Ηλύσια Πεδία και όχι στην πιο λαϊκή πλατεία της Δημοκρατίας. Αν και το κίνημα οργανώθηκε μέσω των ηλεκτρονικών δικτύων, δύο εβδομάδες μετά τη γέννησή του είχε κερδίσει τη στήριξη του Κόμματος της Μαρίν Λεπέν, των Ανυπότακτων του Ζαν-Λυκ Μελανσόν, της δεξιάς και των μικρότερων πατριωτικών κομμάτων. Μόνο το κόμμα του Μακρόν και οι σοσιαλιστές κρατούν κάποια απόσταση, ενώ, σύμφωνα με δημοσκόπηση, μόνο το 31% των Γάλλων είναι εναντίον του.       


Πράγματι, στη Γαλλία, εξαιτίας των φόρων, η τιμή των καυσίμων είναι υψηλή· αλλά στην Ισπανία και στο Λουξεμβούργο είναι υψηλότερη. Υποτίθεται ότι το στοίχημα είναι περιβαλλοντικό: αποθαρρύνεται η χρήση βενζινοκίνητων και πετρελαιοκίνητων αυτοκινήτων· για τη θέρμανση δεν τίθεται ζήτημα, δεν υπάρχει πια θέρμανση με πετρέλαιο στη Γαλλία. Η κυβέρνηση Μακρόν ανακοίνωσε λοιπόν αύξηση του φόρου που καταλήγει σε 5% αύξηση της απλής βενζίνης και 3% της σούπερ, με στόχο, όπως προσπάθησε να εξηγήσει αλλά απέτυχε, την «ενεργειακή μετάβαση», τη σταδιακή εγκατάλειψη των πετρελαιοειδών. Ήταν ένα πολύ μικρό βήμα στην επιθυμητή κατεύθυνση. 

Όμως, οι Γάλλοι έχουν σοβαρά παράπονα σχετικά με τη φορολογία: πιστεύουν 

1) ότι το κράτος είναι σπάταλο και ότι τρέφει μεγαλύτερο αριθμό δημοσίων υπαλλήλων από εκείνον που είναι απαραίτητος 

2) ότι, αν και υπάρχει φαινομενικά δίκαιη κλιμακωτή φορολόγηση, οι πολύ μεγάλες επιχειρήσεις βρίσκουν νόμιμους τρόπους φοροαποφυγής με αποτέλεσμα να μην αναλαμβάνουν τα βάρη που τους αντιστοιχούν 

3) ότι «οι πλούσιοι», όσοι φοράνε παλτό 3.600 ευρώ, δεν πρέπει μόνο να φορολογούνται·πρέπει να τιμωρούνται.
 

Σ' αυτά προστίθεται η ιδέα ότι «το Παρίσι» δεν αντιλαμβάνεται τις διαφορετικές ανάγκες, τον διαφορετικό τρόπο ζωής της ενδοχώρας: για παράδειγμα, στο Παρίσι το ιδιωτικό αυτοκίνητο είναι περιττό· είναι όμως απαραίτητο όταν το σχολείο των παιδιών βρίσκεται σε απόσταση δέκα χιλιομέτρων και το σούπερ-μάρκετ επίσης. Και μολονότι οι τιμές των ακινήτων εκτός Παρισιού είναι πολύ χαμηλότερες, η αγοραστική δύναμη έχει μειωθεί κατά 1,2% από το 2008: κυρίως εξαιτίας των φόρων που έχουν επιβληθεί στα τσιγάρα και στο οινόπνευμα. Εδώ μπαίνει μια υποσημείωση: σύμφωνα με τo ΙNSEE, αυτή η μείωση του 1,2% κρύβει μια αύξηση κατά 450 ευρώ ετησίως για τους πιο χαμηλόμισθους. Θέλω να πω ότι, ενώ προσδοκάμε διαρκή βελτίωση του επιπέδου ζωής, παρατηρείται ελαφρά επιδείνωση κυρίως για τη μεσαία τάξη. Όσοι αρέσκονται να προβλέπουν με βάση ποικίλους δείκτες υποστηρίζουν ότι στο τέλος του 2019 η μείωση αυτή θα μηδενιστεί.

 

Αλλά προς το παρόν βρισκόμαστε ακόμα στο 2018. Εκτός από το οικονομικό πρόβλημα –ας πούμε, χοντρικά, ότι το 20% των Γάλλων δεν έχουν περιθώριο αποταμίευσης– αυτό που κινητοποιεί τα κίτρινα γιλέκα είναι η απαξίωση της πολιτικής· η αψηφισιά του πολιτικού συστήματος. Δεν είναι μόνο ότι συμμετέχουν όλο και λιγότερο στις γενικές εκλογές· είναι ότι τρέφουν αισθήματα μίσους και αποστροφής για τους κυβερνώντες: όπως οι πιο φανατικοί της Γαλλικής Επανάστασης. Εδώ μπαίνει δεύτερη υποσημείωση: ένα ποσοστό των διαδηλωτών είναι «μοναρχικοί»... Αυτή η απολιτικοποίηση απομακρύνει τα συνδικάτα –τους «επαγγελματίες συνδικαλιστές»– και ανοίγεται προς εγκληματικές ομάδες λούμπεν προλεταριάτου και περιθωρίου. Εννοείται ότι όποιος επαγγελματίας πολιτικός μπορεί να εκμεταλλευτεί αυτή την στάση –ένα μείγμα grassroots εθνικισμού, επαρχιωτισμού (υπό την έννοια της απόρριψης της παγκοσμιοποίησης και του «αστικού» τρόπου ζωής), μαξιμαλισμού και συνωμοσιολογίας– την εκμεταλλεύεται: η ακροδεξιά με την ακροαριστερά διαδηλώνουν στο ίδιο πεζοδρόμιο. Συρρέουν αναρχικοί και ισλαμιστές κουκουλοφόροι οι οποίοι πρωτοστάτησαν σε λεηλασίες, καταστροφές και πράξεις βανδαλισμού, χωρίς ωστόσο να τους εναντιωθούν οι αγωνιστές με τα κίτρινα γιλέκα.

 

Έχει δίκιο το κίνημα; 

Και ναι και όχι, αν και φρόντισε να χάσει όσο δίκιο είχε σχετικά με τη φορολογία και την αποδοτικότητά της. Το πρόβλημα σε όλες τις σοσιαλδημοκρατικές χώρες είναι πως οι πολίτες χρειάζονται τις παροχές των κράτους προνοίας αλλά συγχρόνως υποπτεύονται, ευλόγως, ότι η διαχείριση των φόρων δεν είναι σωστή και δίκαιη. Σ' αυτό τα κίτρινα γιλέκα έχουν δίκιο.  

Επίσης, έχουν δίκιο στο ότι ο Μακρόν δεν ξέρει καλά τον λαό που κυβερνά· μοιάζει να ζει σε ένα δικό του κόσμο.  

Τέλος, έχουν δίκιο στο ότι η τοπική αυτοδιοίκηση χρειάζεται οικονομική ενίσχυση προκειμένου να αναβαθμίζεται διαρκώς η ζωή των πολιτών ακόμα και στις πιο απομακρυσμένες περιοχές. Αλλά η οικονομική ενίσχυση των δήμων σημαίνει φορολόγηση· όμως η ιδέα της υπερφορολόγησης των εργοδοτών είναι υπερβολικά επικίνδυνη για τη δημιουργία θέσεων εργασίας που είναι ο βασικός στόχος – εξάλλου, μπορεί να προκαλέσει απο-επενδυτικό κλίμα και αναχωρήσεις επιχειρήσεων.  

Εκεί που το κίνημα των κίτρινων γιλέκων έχει άδικο είναι...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Η δεκαετία του 30 ως σενάριο καταστροφής

Του ΔΗΜΟΣΘΕΝΗ ΔΑΒΒΕΤΑ

Δεν υπάρχει συζήτηση ή άρθρο των αυτοπροσδιοριζομενων ως «προοδευτικών» που να μην κάνει αναφορά στη δεκαετία του 30. Αυτά, κατά τους ίδιους, είναι έτοιμα να επιστρέψουν σήμερα ως σενάριο καταστροφής.

Στην πραγματικότητα η επίκληση αυτής της, κατά τα άλλα μαύρης πραγματικά ιστορικής μνήμης, χρησιμοποιείται για να αντιμετωπιστεί το κύμα του “λαϊκισμού”. Εν μέρει όμως και του φασισμού ή ακόμη και του αυταρχικού εθνικισμού που απλώνεται παντού σύμφωνα με τους «προοδευτικούς» κατηγόρους του.

Κι όμως η εποχή μας διαφέρει τόσο από αυτήν του ’30. Αυτή η στρατηγική της δαιμονοποίησης στρέφεται εναντίον όσων αρνούνται να υποταχθούν στην ορθοδοξία της διαφορετικότητας. Την οποία θέλει με το έτσι θέλω να επιβάλλει ο σκληρός πυρήνας του πολιτικά ορθόν.

Από το Brexit, ως κάθε βήμα του ευρωσκεπτικισμού ή το επεισόδιο του Aquarius, η ρητορική της δεκαετίας του 30 επιστρέφει. Επιδιώκει στρατηγικά να ενοχοποιήσει κάθε αντιπολιτευτική δράση στο σεβάσμιο παγκόσμιο οικονομικό κέντρο πολιτικών αποφάσεων. Κραυγάζει μόνιμα για απειλή της Δημοκρατίας. Ακόμη και αν υπήρχε μια βάση στις φωνές, η επαγρύπνιση ενός ήρεμου και σώφρονα πολιτικού λόγου, δεν επιτυγχάνεται με μια κιτς αντιμετώπιση ενός σοβαρού ιστορικά ζητήματος. 

Η εμμονική χρήση της δεκαετίας του 30 από μια τάση της αριστεράς χρησιμοποιείται για να της δώσει το «ηθικό πλεονέκτημα» που η ίδια εδώ και πολύ καιρό έχει χάσει. Μάχεται δηλαδή ως η δύναμη του Καλού εναντίον του Κακού (sic). Αυτοανακηρύσσεται, προφανώς αυθαιρέτως, αυτή η συγκεκριμένη Αριστερά, ως ο υποστηρικτής και διώκτης του υπ’ αριθμόν 1 εχθρού της ανθρωπότητας – του λαϊκισμού! Και θέλει να τον εξαφανίσει ιστορικά και πολιτικά. Ο λαϊκισμός κατά αυτούς ξυπνά το ναζιστικό τέρας στον άνθρωπο που ενυπάρχει φυσικά μέσα του. Και βέβαια έτσι επιδιώκουν να χειροκροτηθούν ως οι κληρονομικοί υπερασπιστες του αντιναζισμού. Τα αξιοθαύμαστα παιδιά του!!!

Κι όμως όλοι αυτοί που ανδρείως αντιτάχθηκαν στον βάρβαρο ναζισμό δεν ήταν τα καλομαθημένα πλουσιόπαιδα που προέρχονται από έναν αυτισμό του Μάη του ’68. Ούτε ζούσαν με τα λεφτά του μπαμπά αγνοώντας τι θα πει εργασία σκληρή.

Ολοι αυτοί που υποστηρίζουν μια μαζική κι ανεξέλεγκτη μετανάστευση. Αυτοί που χρησιμοποιούν την ρητορική απειλή των χρόνων του ’30 και παίρνουν τις επιχορηγήσεις των ΜΚΟ. Όλοι αυτοί θέλουν να καπηλευτούν την αντιφασιστική μνήμη και δράση του 20ου αιώνα. Να επιβάλλουν την εθνομηδενιστική αντιπατριωτική δήθεν προοδευτική τους ιδεολογία για να εμποδίσουν πολλές δίκαιες αντιδράσεις κι αιτήματα των λαών. Θέλουν να αποφύγουν τον έλεγχο στις παράνομες «αριστερές» σπατάλες τους.

Ίσως θα έπρεπε κάποτε...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Οι νέες κοινωνικές ιεραρχήσεις

Του ΝΙΚΟΥ ΒΑΤΟΠΟΥΛΟΥ

 

Υπάρχει η αίσθηση ότι όσο και αν αγωνιστεί κανείς να κρατηθεί από σταθερές και αναγνωρισμένες αξίες, ο αγώνας είναι άνισος. Ο κόσμος αλλάζει και όσα βλέπουμε είναι οι κινήσεις προς μια νέα ιεράρχηση.

 

Την περασμένη Πέμπτη είδα μια μικρή ομάδα μαθητών να έχει κλείσει την οδό Πανεπιστημίου. Παρατηρώντας τους εφήβους δεν ήμουν βέβαιος αν έβλεπα μια εικόνα από κάτι που πεθαίνει ή μια εικόνα από κάτι που πάει να γεννηθεί. Σε κάθε περίπτωση, με άφησε με μια παγερή εντύπωση.

 

Ολοένα και πιο συχνά παρατηρώ τα αποτελέσματα των κλυδωνισμών στην κοινωνία. Υπάρχει αντανάκλαση και στο εκλογικό σώμα, στις κοινωνικές επιλογές, στη δημόσια συμπεριφορά, στη μοναχική πορεία. Αυτό όμως που φαίνεται ολοένα και πιο ζωηρά είναι η προϊούσα αντικατάσταση της ώς πρόσφατα σθεναρής και κυρίαρχης μεσαίας τάξης. Οσο οι μεσοαστοί προλεταριοποιούνται (και όχι μόνο οικονομικά αλλά σταδιακά και μέσα από μια σωματοποιημένη σχεδόν συμπεριφορά υποστολής και αναδίπλωσης) τόσο θα απελευθερώνεται χώρος για νέες κοινωνικές συσπειρώσεις. Πρωτίστως, θα έδειχνε κανείς τις νέες «ελίτ» που θα συνδέσουν την ευημερία τους με τους πολιτικούς συσχετισμούς που θα κυριαρχήσουν, αλλά αυτή τη φορά αφού ολοκληρωθούν οι κύκλοι εσωτερικής αναδιανομής μέσα στην κοινωνία. Αυτό, όμως, που συχνότερα διαφεύγει είναι η ανάδυση μιας νέας πνευματικής ελίτ, η οποία είναι και θα παραμείνει αντίθετη στο ρεύμα της μαζικής, εξουθενωτικής και βάρβαρης ομογενοποίησης που γεννά ο τεχνολογικός πολιτισμός.

 

Οσο προχωράει ο λεγόμενος εκδημοκρατισμός των μαζών, τόσο θα διευρύνονται τα νέα χάσματα. Η κόπωση και η απέχθεια που γεννούν η βιομηχανία των ψευδών ειδήσεων, ο λαϊκισμός και ο εθνικισμός, η δημόσια αναγνώριση της βλακείας ως ισότιμου συστατικού των κοινωνιών, όπως και οι ιαχές των λούμπεν και ημιμαθών όσο και ημιπαραφρόνων «δημοκρατών», συμβάλλουν διαρκώς στις νέες κοινωνικές ιεραρχήσεις.

 

Η μεσαία τάξη, όπως την κατανοούσαμε το 1950, το 1980 και το 2000, αποσυντίθεται και η συρρίκνωσή της απελευθερώνει χώρο. Επελαύνουν οι μεγάλες μάζες ευτυχείς στην ομογενοποιημένη ισοπέδωση, αλλά...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Τα Γιλέκα των Γάλλων

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ

Του ΡΟΒΗΡΟΥ ΜΑΝΘΟΥΛΗ / Ηuffingtonpost
Σκηνοθετη

 

Τι συμβαίνει στη Γαλλία; Ποιοι φορούν γιλέκο και γιατί; Τα ίδια με ρωτάει και ο φίλος μου ο Σπυρίδων. Ακούστε.

 

Είναι η μόνη φορά στην ιστορία των μη επαγγελματικών συλλαλητηρίων που ξέρεις τι κοινωνικό σόι είναι αυτοί που φωνάζουν. 

 

 

Αυτοί που φορούν γιλέκα στη Γαλλία είναι αυτοί που έχουν αυτοκίνητο! Τους υποχρεώνει η Τροχαία. Για την περίπτωση βλάβης. Ποιοι είναι αυτοί που έχουν αυτοκίνητο;  

 

 

Σχεδόν οι ίδιοι που έχουν ή είχαν και στην Ελλάδα πριν μερικά χρόνια.  

 

 

Και οι μεν και οι δε φτωχαίνουν σήμερα. Αν ζεις σε πόλη το ποιο φτηνό σου μέσο κατέληξε να είναι το ταξί. Το αυτοκίνητό σου σήμερα αγαπητή μικρομεσαία τάξη είναι βάρος οικονομικό, είτε είσαι άνεργη, είτε είσαι συνταξιούχα, είτε μισθωτή. Η γαλλική μικρομεσαία τάξη υπερφορτώνεται σήμερα με πρόσθετο φόρο. Στα καύσιμα έστω. (Περιέργως και ο φόρος λέγονταντάξις στην αρχαία μας γλώσσα, ακόμα και το ταξί στην σημερινή!).

 

Τα ”γιλέκα” στη Γαλλία τα κατάφερναν μέχρι σήμερα, παρ όλη την ακρίβεια. Ξαφνικά ο Μακρόν ασυλλόγιστα τους βάζει ένα πρόσθετο φόρο, όχι μεγάλο αλλά είναι η σταγόνα που κάνει να ξεχειλίσει το βάζο. Θα έχετε ακούσει ότι η Γαλλία είναι η μόνη από τις δυτικές χώρες στην οποία γίνονται κάθε τόσο επαναστάσεις ή τουλάχιστον εξεγέρσεις. Το 1936 είχαμε την απεργία που έφερε το Λαϊκό Μέτωπο, τρεις δεκαετίας μόνο αργότερα είχαμε τον Μάη του 68. Στην Γαλλική Επανάσταση είχαμε του Αβράκωτους σήμερα έχουμε τους ντυμένους! Με γιλέκα. Τα γιλέκα που έγιναν σημαίες.  

 

 

Το δυστύχημα είναι ότι οι κλασικοί κουκουλοφόροι φόρεσαν κι αυτοί γιλέκα! Γα να χωθούν στο «γιλέκειο» πλήθος και να σπάνε βιτρίνες μπροστά στα μάτια των αστυνομικών! Τα γνήσια γιλέκα νομίζουν ότι τα καλέσματα στο facebook τους ζητάνε περισσότερη δράση και σπάνε τζάμια κι′ αυτά! Πώς φτάσαμε σ′ αυτήν την αναρχία;

 

Η κάθε νέα κυβέρνηση κληρονομεί ότι της έχει αφήσει η προηγούμενη. Τα καλά και τα κακά. Και νομίζει ότι θα τα καταφέρει καλύτερα μόνο που δεν την αφήνουν τα κακά της προηγούμενης. Ώσπου να τα διορθώσει, θα πέσει και θα αντικατασταθεί. Αυτό γίνεται πιο φανερό από την (καινούρια) κρίση και ύστερα. Στην Ελλάδα τα κακά ήταν χειρότερα και η δυσωδία μεγαλύτερη, στη Γαλλία ο κόσμος είχε δει καλύτερες μέρες παλαιότερα. (Όπως και στην Ελλάδα άλλωστε).

 

Τα κακά άρχισαν από τον Σαρκοζί, συνεχίστηκαν από τον Ολάντ και τώρα από τον Μακρόν. Ο οποίος θεωρούσε τον εαυτό του σπουδαίο, κάτι σαν την θεία δίκη. Οι Γάλλοι τον ονομάζουν ειρωνικά Ζούπιτερ, δηλαδή … Δία! Και αποδείχτηκε νούλα. Στις προεδρικές εκλογές το είχαν μυριστεί και έκαναν μια συγκλονιστική αποχή. Και είχαν δίκιο. Ο Μακρόν είναι ένας φρέσκος-φρέσκος τεχνοκράτης την γλώσσα του οποίου κανείς δεν την καταλαβαίνει. Οπότε δεν πείθει. Από τη στιγμή που αυξάνει τους φόρους, ίσως όχι τους έμμεσους αλλά τους άμεσους, από τη στιγμή που κατέβασε την φορολογία των πολύ πλουσίων αμέσως μόλις ήρθε, οι Γάλλοι τον μυρίστηκαν ότι είναι εκπρόσωπος της ολιγαρχίας και του λένε να παρατηθεί!
 

Τα γιλέκα αυτά είναι μα εξέγερση.Όχι των εργατών (οι οποίοι κερδίζουν ίσως περισσότερα από τα γιλέκα). Τα γιλέκα είναι μια χαμηλή μεσαία τάξη. Αυτή είναι που υποφέρει. Ο εργάτες είναι οι ξένοι μετανάστες (περί τα 10 εκατομμύρια) οι χωρίς αυτοκίνητο. Που παίρνουν το μετρό. Οι γηγενείς είναι η μικρομεσαία τάξη, αυτή που έκανε και την Γαλλική Επανάσταση. Αυτοί έχουν χάσει το παλαιότεροεπίπεδο ζωής. Έχουν (ακόμα) αυτοκίνητο και είναι αυτοί που καλούνται να πληρώσουν τον καινούριο φόρο στις βενζίνες και στα πετρέλαια. Αυτοί είναι οι άνεργοι (πολύ πάνω από 10% αν υπολογίσουμε και αυτούς που δεν πέρασαν στην ανεργία μετά από ένα πόστο). Αυτοί είναι οι συνταξιούχοι των οποίων η σύνταξη μειώνεται ενώ όλα τα άλλα αυξάνουν (ενοίκια, εισιτήρια, νερό, γκάζι, θέρμανση, φόροι, ιατρική περίθαλψη, κλπ). Το κόστος ζωής σ′ αυτήν την κατηγορία πολιτών έχει γίνει αβάστακτο. Τώρα που υπάρχει το ιντερνέτ και το facebook (που δεν υπήρχαν παλιά) εκατομμύρια πολίτες συζητάνε, συνεννοούνται και ξεσηκώνονται. Δεν χρειάζονται πολιτικούς. Το πώς λειτουργεί το κράτος το ξέρουν απέξω και ανακατωτά και απαιτούν άνοδο του βιοτικού τους επιπέδου.

 

Τα γιλέκα είναι το μεγάλο μυστήριο πίσω από μια τάξη που όταν γίνονται πολιτικές συγκρούσεις στους δρόμους αυτή συνήθως κάθεται στο σπίτι της. Μια τάξη που δεν έχει καμιά εμπειρία πολιτικών αγώνων και θέλει να βγει από την αφάνεια, να μιλάνε και γι′ αυτήν τα Μέσα Ενημέρωσης. Να δίνει κι′ αυτή συνεντεύξεις! Τα κανάλια είναι γεμάτα από γιλέκα και γιλεκάκια. Που κατεβαίνουν σήμερα στους δρόμους, αλλά ενώ όλοι οι άλλοι περιορίζονται στην Πλατεία της Βαστίλης αυτά θέλουν να παρελάσουν στα Ηλύσια Πεδία! Γιατί αυτά είναι η Γαλλία.  

 

 

Παλαιότερα η πλειοψηφία παντού ήταν οι προλετάριοι και οι αγρότες. Σήμερα η πλειοψηφία παντού είναι οι μικρομεσαίοι. Μια τάξη που γεννήθηκε στην Αναγέννηση, όταν οι αγρότες έγιναν υπάλληλοι. Μια τάξη που ήταν πάντα οι υπάκουοι πολίτες. Ε, λοιπόν σήμερα θα βγουν από τα σπίτια τους, χωρίς αρχηγό, χωρίς πρόγραμμα, χωρίς να γνωρίζονται μεταξύ τους! Οι αρχαίοι θα τους ονόμαζαν όχλο. Αλλά οι πολιτικές συμβάσεις θα τους αναγκάσουν να οργανωθούν! Για να μπορεί να τους ελέγχει ο κρατικός μηχανισμός.

 

Δεν νομίζω ότι η κυβέρνηση έχει μεγάλα οικονομικά περιθώρια για να βρει ικανοποιητικές λύσεις στα αιτήματα αυτής της τάξης. Στο μεταξύ όλα τα γκάλοπ δείχνουν τους Γάλλους να υποστηρίζουν τα γιλέκα (80%!) χώρια που πολλοί βουλευτές του Μακρόν αρχίζουν να βάζουν νερά. Δεν βλέπω λύση γιατί από τη μια μεριά έχεις μια κυβέρνηση που δεν ξέρει από… δημαγωγία, για να καθησυχάσει (να κοροϊδέψει αν θέλετε!) τα πλήθη και από την άλλη έναν κόσμο που είναι ασυνήθιστος στις διεκδικήσεις και κάνει σπασμωδικές ενέργειες.

 

Λυπάμαι που θα το πω, αλλά...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Γαλλία 2018: Ανάμεσα στην εξέγερση και το Διευθυντήριο

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΗ παρουσίαση της κατάστασης στη Γαλλία...

Του ΒΑΓΓΕΛΗ ΣΑΡΑΚΙΝΟΥ

    Εικόνες από τη «Γαλλική Επανάσταση» έφεραν στην σκέψη πολλών οι σκηνές από την χθεσινή εξέγερση στο Παρίσι, όταν οι πλέον κοσμοπολίτικες συνοικίες της γαλλικής πρωτεύουσας ένιωσαν την οσμή των δακρυγόνων και των φλεγόμενων οδοφραγμάτων. Πρωταγωνιστές δεν ήταν βέβαια οι «ξεβράκωτοι» («Sans culottes») επαναστάτες του 1789, αλλά τα «κίτρινα γιλέκα» του 2018.

 

Στο περιθώριο της τρίτης πανεθνικής κινητοποίησης του νεότευκτου κινήματος που διαμαρτύρεται για την αύξηση της φορολογίας στα καύσιμα και το κόστος διαβίωσης, ξέσπασαν βίαια επεισόδια. Περισσότερα από 130 άτομα τραυματίστηκαν σε αυτά, ανάμεσά τους αστυνομικοί, ενώ η αστυνομία έκανε εκατοντάδες συλλήψεις.

 

Τα επεισόδια ξεκίνησαν από το πρωί, όταν διαδηλωτές επιχείρησαν να σπάσουν το μπλόκο της αστυνομίας και να περάσουν στα Ηλύσια Πεδία (Champs-Élysées), όπου είχε απαγορευθεί η κίνηση οχημάτων και οι πεζοί διέρχονταν μόνον μετά από έλεγχο.  

Γρήγορα ωστόσο επεκτάθηκαν σε γειτονικές λεωφόρους, ενώ στόχος μερίδας διαδηλωτών έγιναν ακόμη και σύμβολα του γαλλικού έθνους, όπως η Αψίδα του Θριάμβου, αλλά και καταστήματα της Chanel και του Dior.

 

Δύο ιστορικά πολυκαταστήματα στο κέντρο του Παρισιού, η Γκαλερί Λαφαγιέτ και το Πρεντάν, έκλεισαν τις πόρτες τους λόγω της βίας που επικρατούσε στους δρόμους. Την ίδια ώρα, οι διαδηλωτές που συγκρούονταν με τις ειδικές δυνάμεις της αστυνομίας, ζητούσαν για άλλη μία φορά την παραίτηση του Μακρόν.

 

Δεν είναι βέβαια η πρώτη φορά που οι Γάλλοι βγαίνουν στους δρόμους από την ημέρα που ο πρόεδρος τους αποκάλυψε το «όραμά» του για την Ευρώπη και φυσικά για την Γαλλία. Αυτό το περίφημο όραμα, για το οποίο η Μέρκελ του απάντησε μετά από έναν χρόνο και όχι συνολικά.

 

Ο Μακρόν δεσμεύτηκε στην Μέρκελ να προωθήσει μεταρρυθμίσεις στην Γαλλία, προκειμένου η καγκελάριος να στηρίξει τις αλλαγές που ο ίδιος προτείνει για την Ευρωζώνη.  Έχει συνδέσει άλλωστε την προώθηση αυτών των αλλαγών με την επανεκλογή του στην γαλλική προεδρία. Οι μεταρρυθμίσεις που υποσχέθηκε όμως τον φέρνουν αντιμέτωπο με τον γαλλικό λαό. Αυτό συνέβη με την μεταρρύθμιση της εργασιακής νομοθεσίας, αλλά και με τις αλλαγές στο καθεστώς των γαλλικών σιδηροδρόμων. Οι Γάλλοι βγήκαν στους δρόμους και στις δύο περιπτώσεις, με απεργίες και κινητοποιήσεις. Το ίδιο κάνουν τώρα και τα «κίτρινα γιλέκα». Υπάρχει ωστόσο μια σημαντική διαφορά.

 

Στις δύο προηγούμενες περιπτώσεις οι κινητοποιήσεις στηρίχθηκαν από την γαλλική Αριστερά και κάποια συνδικάτα.

  Στην περίπτωση των κίτρινων γιλέκων έχουμε ένα ακηδεμόνευτο κίνημα, χωρίς αρχηγό και γραφειοκρατία, το οποίο προέκυψε από τα social media και μέσα σε ελάχιστο χρόνο κατάφερε να εξαπλωθεί σε ολόκληρη την χώρα και να ζητά την παραίτηση του Μακρόν. Ένα αίτημα που δεν θέτει επισήμως κανένας πολιτικός φορέας στην Γαλλία.
 

Τα κίτρινα γιλέκα
 

Το αυθόρμητο αυτό κίνημα έκανε ιδιαίτερα αισθητή την παρουσία του την 14η Νοεμβρίου (Μπρυμαίρ κατά το επαναστατικό ημερολόγιο του 1789), καθώς έμπαινε στην τελική ευθεία για την οργάνωση της πρώτης πανεθνικής κινητοποίησης.
 

Η κινητοποίηση αυτή έγινε το Σάββατο 17 Νοεμβρίου και η έκταση της εξέπληξε ακόμη και τους ίδιους τους συμμετέχοντες. Περίπου 300.000 πολίτες, σύμφωνα με την αστυνομία, βγήκαν στους δρόμους και κατάφεραν να μπλοκάρουν 2.000 οδικούς κόμβους σε όλη την επικράτεια, παρότι οι εκτιμήσεις του ίδιου του κινήματος ήταν για σημαντική παρουσία σε 700 σημεία.

 

Οι διαδηλώσεις συνεχίστηκαν και τις επόμενες ημέρες και στις συγκεντρώσεις εμφανίστηκε το σύνθημα «Μακρόν κλέφτη». 

Τότε έπεσε και η ιδέα ενός αποκλεισμού της γαλλικής πρωτεύουσας, στην δεύτερη πανεθνική κινητοποίηση της 24ης Νοεμβρίου. Αν και η συμμετοχή ήταν μικρότερη το δεύτερο Σαββατοκύριακο, λόγω και του ψύχους, στα Ηλύσια Πεδία σημειώθηκαν επεισόδια, ακολούθησαν νέες συλλήψεις και τραυματισμοί και ο Μακρόν εξέφρασε την ντροπή του για τους «ταραξίες» και τις ευχαριστίες του προς τις δυνάμεις επιβολής του νόμου.

 

Στόχος των διαδηλωτών ήταν να φτάσουν στην πλατεία Κονκόρντ, εκεί όπου ο επαναστατημένος λαός του 1789 τιμώρησε τους βασιλιάδες του. Εμποδίστηκαν όμως από την αστυνομία και την εκτεταμένη χρήση δακρυγόνων. Το σύνθημα «Μακρόν παραιτήσου» ακούστηκε, ωστόσο, λίγα μέτρα μακριά από το Προεδρικό Μέγαρο, ενώ ο Μακρόν παρομοιάστηκε ως Μαρία Αντουανέτα.
 

Έτοιμοι για όλα

 

Στην χθεσινή, τρίτη κατά σειρά, πανεθνική κινητοποίηση το κέντρο του Παρισιού μετατράπηκε σε πεδίο μάχης από τα εκτεταμένα επεισόδια ανάμεσα σε ομάδες διαδηλωτών και τις ειδικές δυνάμεις της αστυνομίας. Στις τρεις εβδομάδες των συνεχιζόμενων κινητοποιήσεων όμως, το κίνημα των Κίτρινων γιλέκων έχει μετεξελιχθεί.
 

Με την ρομαντική ορμή που διακατέχει όλα τα αυθόρμητα κινήματα, οι διαδηλωτές δεν εστιάζουν πλέον στο ζήτημα της αύξησης της τιμής των καυσίμων, αλλά αμφισβητούν συνολικά την οικονομική και φορολογική πολιτική του Μακρόν. Υποκαθιστούν όμως με αυτόν τον τρόπο την αντιπολίτευση, ιδιαίτερα τους σοσιαλιστές και την Αριστερά, η οποία ήταν έτσι κι αλλιώς αδύναμη για ουσιαστικές παρεμβάσεις από την προεκλογική ακόμη περίοδο. Έδειχνε άλλωστε να είχε υιοθετήσει την λογική «άσε τον Μακρόν να τα κάνει για να πέσει, μέχρι να αναρρώσουμε».

 

Τα «κίτρινα γιλέκα» άλλαξαν το σκηνικό, στέλνοντας πολιτικά μηνύματα όχι μόνο προς την γαλλική προεδρεία και την κυβέρνηση Φιλίπ, αλλά συνολικά στο πολιτικό προσωπικό της Γαλλίας. Συνδυάζοντας μάλιστα και το γεγονός ότι έπεσαν στο κενό όλες οι απόπειρες οικειοποίησης του κινήματος που έγιναν από διαφορετικές παρατάξεις, αυτό το χωρίς ξεκάθαρο πολιτικό προσανατολισμό κίνημα δείχνει να ξεπερνά την θεσμική αντιπολίτευση. Έτσι όμως γίνεται μια δυναμική απειλή για το σύνολο του γαλλικού πολιτικού συστήματος.

 

Ήδη στην κοινωνία υπάρχει ένα αντι-Μακρόν μπλοκ. Στους κόλπους του βέβαια, όσο οι σοσιαλιστές και η αριστερά απομονώνουν την Λεπέν, ουσιαστικά την κάνουν να προβάλλει ως η κυριότερη, αν όχι μοναδική, προοπτική ανατροπής της «μακρονίας», όπως αποκαλούν την διακυβέρνηση του Γάλλου προέδρου.

Θα φέρει το Διευθυντήριο τον νέο Βοναπάρτη;

 

Τα αιτήματα των διαδηλωτών είναι εδώ και πολλές ημέρες αντικείμενο του δημόσιου διαλόγου στην Γαλλία, με την αντιπολίτευση, συμπεριλαμβανομένης της Λεπέν, να ζητά από την κυβέρνηση να προχωρήσει σε κινήσεις αποδοχής τους.  

Η κυβέρνηση και ο Μακρόν ωστόσο κρατούν μία άκαμπτη στάση.

 

Μετά τα επεισόδια ο Γάλλος πρόεδρος δήλωσε ότι θα δέχεται πάντα τις διαμαρτυρίες, αλλά ποτέ την βία. Ο υπουργός Εσωτερικών και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος όμως άφησαν ανοιχτό το ενδεχόμενο να επιβληθεί κατάσταση έκτακτης ανάγκης για την αποφυγή νέων ταραχών. «Δεν έχω ταμπού» δήλωσε όταν ρωτήθηκε για ένα τέτοιο ενδεχόμενο, το βράδυ των επεισοδίων, ο υπουργός Εσωτερικών Κριστόφ Καστανέρ, χαρακτηρίζοντας τους διαδηλωτές ως «στασιαστές». Η υιοθέτηση μιας τέτοιας πολιτικής αντιμετώπισης όμως, εκ μέρους της κυβέρνησης και του προέδρου, δείχνει μια αποστασιοποίηση από τα τεκταινόμενα στην κοινωνία και επιβεβαιώνει, ότι δεν έχουν λάβει το πολιτικό μήνυμα των κινητοποιήσεων.

 

Ο ίδιος ο Μακρόν δίνει την εικόνα, όλο αυτό το διάστημα, πως δεν έχει συνειδητοποιήσει ότι...