Τέσσερα χρόνια αφότου οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, και πιο συγκεκριμένα οι 13 αποικίες της αμερικανικής ηπείρου, κέρδισαν την ανεξαρτησία τους από τη Μεγάλη Βρετανία, στις 25 Μαΐου του 1787, αντιπρόσωποι των 12 από τις 13 αρχικές πολιτείες, ανάμεσά τους ο Τζορτζ Ουάσιγκτον, ο Τζέιμς Μάντισον και ο Μπέντζαμιν Φράνκλιν, συνήλθαν στη Φιλαδέλφεια προκειμένου να συντάξουν ένα νέο αμερικανικό Σύνταγμα.
Τα Αρθρα της Συνομοσπονδίας, που είχαν επικυρωθεί αρκετούς μήνες πριν από την παράδοση των Βρετανών στο Γιόρκταουν, το 1781, προέβλεπαν μία χαλαρή συνομοσπονδία, με τις πολιτείες κυρίαρχες σχεδόν σε όλα τα ζητήματα - και ήταν πια σαφές πως αν δεν τροποποιούνταν, ή δεν αντικαθίσταντο, η Ενωση σύντομα θα διαλυόταν.
Οι συζητήσεις στη Συνταγματική Συνέλευση, στο κτίριο που είναι πλέον γνωστό ως Αίθουσα της Ανεξαρτησίας, εκεί όπου είχε συνταχθεί νωρίτερα η Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας, εκεί όπου είχαν υπογραφεί τα Άρθρα της Συνομοσπονδίας, διήρκεσαν συνολικά τρεις μήνες.
Το χρονικό αυτό διάστημα, η σύζυγος του πρώην (1775-1776) και μετέπειτα (1789-1990) Δημάρχου της Φιλαδέλφεια, Ελίζαμπεθ Ουίλινγκ Πάουελ, χρησιμοποιούσε την κομψή κατοικία της ως ένα πολιτικό σαλόνι, φιλοξενώντας δείπνα και συγκεντρώσεις, προσφέροντας χώρο για κουβέντα και ζύμωση σε εκείνους που κινούσαν τα νήματα της πολιτικής, και τις συζύγους τους.
Η Πάουελ ανήκε, άλλωστε, σε μία από τις πλουσιότερες και ισχυρότερες οικογένειες της Φιλαδέλφειας. Πέραν του συζύγου της, του Σάμουελ Πάουελ, ως Δήμαρχοι της πόλης είχαν υπηρετήσει επίσης ο πατέρας της, ο παππούς της από την πλευρά της μητέρας της, ο θείος της και ο αδελφός της. Η εποχή ήταν, βέβαια, απολύτως ανδροκρατούμενη, παρ' όλα αυτά, η πολιτική οξυδέρκειά της ήταν ευρέως αναγνωρισμένη. Οπως είχε παρατηρήσει ένας γάλλος ευγενής, «αντίθετα με τα αμερικανικά έθιμα, η κυρία Πάουελ παίζει τον ηγετικό ρόλο στην οικογένεια» και «αυτό που την κάνει να ξεχωρίζει είναι η αγάπη της για τη συζήτηση» καθώς και «το πνεύμα και οι γνώσεις της».
Οι μήνες σε κάθε περίπτωση πέρασαν και, στις 17 Σεπτεμβρίου του 1787, στο πέρας της Συνταγματικής Συνέλευσης της Φιλαδέλφειας, το Σύνταγμα των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής υπογράφηκε από 38 αντιπροσώπους των πολιτειών, σε σύνολο 41 παρόντων.
Εκείνη τη μέρα, ή ενδεχομένως κάποια από τις αμέσως προηγούμενες, στη διάρκεια μιας συνάντησης στο σπίτι της, η Ελίζαμπεθ Ουίλινγκ Πάουελ ρώτησε έναν από τους ιδρυτές πατέρες ποιο ήταν το αποτέλεσμα των διαβουλεύσεών τους: «Λοιπόν, τι έχουμε, δημοκρατία ή μοναρχία;».
Και ο 80χρονος Μπέντζαμιν Φράνκλιν τής απάντησε: «Δημοκρατία, αν μπορείτε να τη διατηρήσετε».
Η ρήση αυτή έμελλε να περάσει στην αμερικανική ιστορία - αν και με τα χρόνια, ο ρόλος της Πάουελ ξεχάστηκε, η περιγραφή της σκηνής άλλαξε, τοποθετήθηκε στα σκαλιά έξω από την Αίθουσα της Ανεξαρτησίας, με το συγκεντρωμένο πλήθος να περιμένει ανυπόμονα το αποτέλεσμα της Συνταγματικής Συνέλευσης και κάποιον ανώνυμο να ρωτά σχετικά τον Μπέντζαμιν Φράνκλιν. Αλλά αυτά είναι δευτερεύοντα, υποσημειώσεις. Εκείνο το «Δημοκρατία, αν μπορείτε να τη διατηρήσετε» έχει σημασία, μια φράση που έχει έρθει στον νου πολλών τα τελευταία χρόνια, τους τελευταίους μήνες, τις τελευταίες ημέρες, στις ΗΠΑ.
Τη θύμισε...
η Δημοκρατική πρόεδρος της Βουλής, η Νάνσι Πελόζι, ανακοινώνοντας τον περασμένο Σεπτέμβριο την έναρξη της διαδικασίας παραπομπής του Ντόναλντ Τραμπ σε δίκη με το ερώτημα της καθαίρεσης, για το διαβόητο πια σκάνδαλο της Ουκρανίας. Κι επειδή η Δημοκρατία είναι εξ ορισμού δικομματική, ήταν επίσης ο τίτλος που επέλεξε ο συντηρητικός δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου, Νιλ Γκόρσατς, για το βιβλίο που κυκλοφόρησε, τον ίδιο μήνα.
Πιο πρόσφατα ακόμα, το μεσημέρι της Τετάρτης (τοπική ώρα) η φράση αυτή ακούστηκε τουλάχιστον τρεις φορές εντός της αμερικανικής Γερουσίας, από την Εϊμι Κλόμπουσαρ, τη Δημοκρατική γερουσιαστή της Μινεσότα, πρώην διεκδικήτρια του Δημοκρατικού χρίσματος και υψηλόβαθμο μέλος (οσονούπω πρόεδρο) της Επιτροπής Κανονισμών της Γερουσίας.
Η συνεδρίαση του Κογκρέσου για την επικύρωση της εκλογικής νίκης του Τζο Μπάιντεν βρισκόταν ακόμα στην αρχή της, γερουσιαστές και βουλευτές είχαν κυρώσει το αποτέλεσμα στην Αλαμπάμα, συνολικά οκτώ Ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές και 61 Ρεπουμπλικανοί βουλευτές όμως είχαν αντιταχθεί στην κύρωση του αποτελέσματος στην Αριζόνα, η κοινή συνεδρίαση των δύο σωμάτων είχε διακοπεί ώστε να συνεδριάσουν χωριστά, η Κλόμπουσαρ καλούσε τους συναδέλφους της να γίνουν «coup fighters», «μαχητές κατά του πραξικοπήματος», οι δημοσιογράφοι των «New York Times» που σχολίαζαν «ζωντανά» τα τεκταινόμενα είχαν ακόμα αντοχές για πλάκα, για συγκρίσεις με τους «Foo Fighters», το γνωστό ροκ συγκρότημα, που «κυκλοφορεί σύντομα νέο άλμπουμ». Αλλά ο ψεκασμένος όχλος του Τραμπ συγκρουόταν ήδη με την αστυνομία έξω από το Καπιτώλιο, μέσα σε μερικά λεπτά κάθε διάθεση για χιούμορ εξαφανίστηκε, οι σκηνές του χάους, της βίας και του παραλογισμού που μεταδίδονταν ζωντανά σε ολόκληρο τον κόσμο, μ' όλα τα φαρσικά τους στοιχεία, έφερναν δάκρυα στα μάτια, κι αυτή η φράση αντηχούσε, ξανά και ξανά, μέσα στο μυαλό μου: «Δημοκρατία, αν μπορείτε να τη διατηρήσετε». «Δημοκρατία, αν μπορείτε να τη διατηρήσετε». «Δημοκρατία, αν μπορείτε...»
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου