Μέχρι και την επανεκλογή του Ομπάμα το 2012 οι ΗΠΑ πρόβαλαν σαν μια βαθιά διχασμένη χώρα, σαν δυο χώρες στη συσκευασία μιας:
-
Από τη μια μεριά, οι δύο παράκτιες περιοχές, η Ανατολική και Δυτική
Ακτή, με κύριο γνώρισμα την ανεκτικότητα, την πολυπολιτισμικότητα, την
ικανότητα προσαρμογής στο παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον.
- Από την
άλλη, οι Μεσοδυτικές Πολιτείες και ο Νότος, όπου κυριαρχούσε μια
αμυντική αναδίπλωση, μια επιστροφή στην ταυτότητα στην καλύτερη
περίπτωση μέσω του θρησκευτικού συντηρητισμού και στη χειρότερη μέσω
ακραίων αιρέσεων ο φονταμενταλισμός των οποίων δεν είχε να ζηλέψει σε
τίποτε τους Ταλιμπάν και τους Τζιχαντιστές.
Αυτό που έχει
καταδείξει η προεκλογική εκστρατεία του 2016 είναι ότι η διαίρεση δεν
είναι πλέον γεωγραφικά προσδιορισμένη και ότι υπάρχει πλέον ένα
πανεθνικό αντισυστημικό ρεύμα αμφισβήτησης της αξιοπιστίας της πολιτικής
σε συνθήκες παγκοσμιοποίησης.
Ενα ρεύμα με δεξιά και αριστερά
συνιστώσα, με την πρώτη να μην έχει καμιά ενοχή να στηρίξει έναν
υποψήφιο του στίγματος του Ντόναλντ Τραμπ και τη δεύτερη να κινείται
μεταξύ αποχής και τιμωρητικής ψήφου.
Οσο αυτό και να φαίνεται
αντιφατικό, η αποσυσπείρωση της εκλογικής βάσης του Ομπάμα στη διάρκεια
της οκταετούς θητείας του θα μας βοηθήσει να κατανοήσουμε καλύτερα το
φαινόμενο Τραμπ.
Η απώλεια του ελέγχου της Βουλής των Αντιπροσώπων
στις ενδιάμεσες εκλογές του 2010 και η απώλεια της Γερουσίας στις
ενδιάμεσες του 2014 δεν έγινε λόγω μετακίνησης του εκλογικού σώματος
προς τους Ρεπουμπλικάνους, αλλά κυρίως λόγω της αποσυσπείρωσης και της
προσχώρησης στο κόμμα της αποχής του σκληρού αριστερού πυρήνα της
εκλογικής βάσης, που το 2008 έφερε τον Ομπάμα στο Λευκό Οίκο.
Το
2008 ο Ομπάμα δεν βρήκε τη δυναμική της συσπείρωσης και της νίκης στην
αντιπαράθεσή του με τον Ρεπουμπλικάνο αντίπαλό του Γερουσιαστή Μακέιν,
αλλά στη σκληρή μάχη για το χρίσμα των Δημοκρατικών, που έδωσε με
αντίπαλο την Κλίντον.
Σήμερα, και ανεξαρτήτως του αποτελέσματος
που θα προκύψει το πρωί της Τετάρτης, δεν θα είχαμε φθάσει στο σκηνικό
ακραίας μέχρι την τελευταία στιγμή αβεβαιότητας αν υποψήφιος των
Δημοκρατικών ήταν ο Σάντερς ή κάποιος με παρεμφερές πολιτικό στίγμα,
έτσι ώστε να υπάρχει εναλλακτική αντισυστημική επιλογή.
Τούτων
λεχθέντων, όποιος και να είναι ο νικητής πολύ δύσκολα θα μπορέσει να
ελέγξει το αντισυστημικό ρεύμα και να σταθεροποιήσει σε έναν κοινό
παρονομαστή συναίνεσης την κοινωνία των ΗΠΑ:
- Οσο απρόβλεπτος και
αν είναι ο Τραμπ, η αντισυστημική του αξιοπιστία θα αμφισβητηθεί από
την πρώτη μέρα της ανάληψης των καθηκόντων του. Όπως η ηγεσία του
στρατοπέδου του Brexit την επόμενη μέρα δεν ήξερε πώς να διαχειρισθεί τη
νίκη της, έτσι και η μοιραία προσαρμογή του Τραμπ στα στενά όρια
διαχείρισης θα βαθύνει αντί να κατασιγάσει την αντισυστημική οργή.
-
Αν νικήτρια είναι η Κλίντον θα βρεθεί και αυτή σε εξίσου δύσκολη θέση
για δύο λόγους:
Δεύτερον, γιατί η
Χίλαρι στη συλλογική μνήμη των ψηφοφόρων παραπέμπει στην περίοδο
1992-2000 όταν συγκυβερνούσε με τον σύζυγο της Μπιλ σε μια άνευρη
κεντρώα γραμμή πλεύσης, που νομιμοποιούσε στην ουσία τις επιλογές της
οκταετίας Ρέιγκαν.
Κλίντον ή Τραμπ, όποιος και αν πάρει σήμερα
εισιτήριο για τον Λευκό Οίκο, η εκστρατεία του 2016 θα καταγραφεί σαν η
αρχή μιας σοβαρής κρίσης νομιμοποίησης του πολιτικού συστήματος των ΗΠΑ,
με σημείο αναφοράς ένα ετερόκλητο αντισυστημικό μέτωπο που ξέρει τι
απορρίπτει και όχι τι θέλει, καθώς διευρύνεται η πεποίθηση ότι πλέον ο
βασιλιάς είναι γυμνός, ότι δηλαδή η πολιτική ελίτ προσπαθεί με
επικοινωνιακή φαντασμαγορία και διαχείριση να αποκρύψει τη συρρίκνωση
της παρεμβατικής δυνατότητάς της.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου