"Κόμμα = Ομάς ανθρώπων, ειδότων ν' αναγιγνώσκωσι και ν' αρθογραφώσιν εχόντων χείρας και πόδας υγιείς, αλλά μισούντων πάσαν εργασίαν, οίτινες ενούμενοι υπο ένα οιονδήποτε αρχηγόν, ζητούσι ν' αναβιβάσωσιν αυτόν δια παντός μέσου εις την έδραν πρωθυπουργού, ίνα παρέχη αυτοίς τα μέσα να ζώσι χωρίς να σκάπτωσι"
Εμμανουήλ Ροΐδης , Έλληνας πεζογράφος και κριτικός (1836-1904)


ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΚΒΑΝΤΙΚΟ-ΣΑΜΑΝΙΚΑ ΑΠΟΧΑΥΝΩΜΕΝΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Το μηχάνημα του Θεού

 

Του ΤΑΚΗ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΥ 

Στον «Βίο του Περικλέους» ο Πλούταρχος περιγράφει τον θάνατο του μεγάλου ανδρός από τον λοιμό που χτύπησε την Αθήνα. Στα τελευταία του, λέει, ο Περικλής είχε αφεθεί στα χέρια των γυναικών που τον είχαν γεμίσει με φυλαχτά και χαϊμαλιά, ελπίζοντας ότι έτσι θα τον σώσουν από το κακό.

Αδικος θάνατος, σημειώνει ο συγγραφέας, για έναν άνθρωπο που έζησε πιστεύοντας στη δύναμη του νου.

Ο Πλούταρχος προφανώς δεν ήταν φεμινιστής, αφού αποδίδει την ευθύνη για την πίστη στη μαγεία στις γυναίκες του οίκου του. Δεν θυμάμαι αν αναφέρει κάτι για την Ασπασία. Φαίνεται πάντως ότι ακόμη κι αν δεν συμμετείχε στις «τελετές εξορκισμού», δεν έκανε τίποτε για να τις εμποδίσει. Ισως κι αυτή λύγισε μπροστά στον θάνατο και παρέδωσε το πνεύμα της, μεταφορικά, σε δυνάμεις οι οποίες πίστευε πως θα αποδειχθούν ανώτερες από την αμείλικτη πραγματικότητα.

Θα μου πείτε πως αυτού του τύπου η παράνοια δεν διαφέρει από τον τρόπο με τον οποίον ακόμη και η χριστιανική θρησκεία αντιμετωπίζει το αναπόφευκτο.

Και όμως διαφέρει. Δεν υπόσχεται ότι θα καταργήσει τον θάνατο. Τον αποδέχεται ως απαραίτητο στάδιο για να κερδίσει η ψυχή την αιώνια ζωή μέσω της αγαθότητός της. Αυτό τουλάχιστον λέει στην εξόδιο ακολουθία.

Ο άνθρωπος δεν μπορεί να ζήσει χωρίς κάποια αίσθηση της μεταφυσικής. Και όταν υποχωρεί το θρησκευτικό αίσθημα, όπως στον δικό μας κόσμο, αναζητεί διάφορα υποκατάστατα προσαρμοσμένα στην υποτιθέμενη κυριαρχία του ορθού λόγου.

Γι’ αυτό πολλοί αντιμετωπίζουν τους γιατρούς σαν να είναι θεοί. Για καλό και για κακό, αφού, αν κάτι δεν πάει καλά, θεωρούν αυτούς υπεύθυνους, λες και δεν υπάρχουν ανίατες ασθένειες.

Γι’ αυτό θεωρείται μεγάλο επίτευγμα η παράταση της ζωής και η μακροβιότητα. Και γι’ αυτό η «ευεξία» και η «νεότητα» έχουν αντικαταστήσει την πίστη.

Ειδικά αν δεν απαιτούν κόπο για να τις αποκτήσεις, αλλαγή στον τρόπο ζωής, όπως υποστήριζαν οι φιλόσοφοι της αρχαιότητας, αλλά φτάνει ένα μηχάνημα το οποίο κυκλοφορεί στην αγορά ως πολυτελές αυτοκίνητο. Και μάλιστα ένα μηχάνημα που κοστίζει ακριβά, άρα θυμίζει ότι η ευεξία της νεότητας δεν είναι για όλους. Αφορά μόνον όσους έχουν τον τρόπο τους. Και όσοι κατέχουν το μηχάνημα του θεού μπορούν να εκμεταλλευθούν είτε την απελπισία, όπως στην περίπτωση Μαζωνάκη, είτε τη ματαιοδοξία, όπως όλων αυτών που προστρέχουν στους απατεώνες για να αγοράσουν λίγη ακόμη από τη χαμένη ευεξία της νεότητας.

Σίγουρα η υπόθεση Μαζωνάκη αναδεικνύει για μία ακόμη φορά ότι το Δημόσιο και οι μηχανισμοί του, όπως ο ΙΣΑ στην περίπτωση, είναι ανίκανοι να προστατεύσουν τους πολίτες.

Ομως …

 

κανένας ελεγκτικός μηχανισμός δεν μπορεί να μας προστατεύσει από την ελαφρότητα της ματαιοδοξίας μας. Κυρίως δε από τη μόνη πίστη πως σκοπός της ζωής είναι η παράτασή της με οποιοδήποτε κόστος.

Οι απατεώνες απλώς εκμεταλλεύονται μια πίστη που αποτελεί θεμέλιο της ιατρικής στον σημερινό κόσμο.

Δεν υπάρχουν σχόλια: