Γράφει ο Αλέξανδρος Σκούρας
Πριν από λίγες εβδομάδες, περισσότεροι από 6.000 άνθρωποι από την πολιτική, την ακαδημαϊκή κοινότητα, τον πολιτισμό και τη δημόσια ζωή υπέγραψαν ανοιχτή επιστολή που απορρίπτει κατηγορηματικά τον ισχυρισμό ότι το Ισραήλ διέπραξε γενοκτονία στη Γάζα. Ανάμεσά τους ο Μπόρις Τζόνσον, ο Στίβεν Πίνκερ, ο Νάιαλ Φέργκιουσον, η Ντέμπορα Λίπσταντ, ο Μπένι Μόρις και ο Ίργουιν Κότλερ.
Η επιστολή δεν ισχυρίζεται ότι ο πόλεμος δεν είχε τεράστιο ανθρώπινο κόστος ούτε ότι κάθε ισραηλινή απόφαση ήταν σωστή. Υποστηρίζει όμως ότι άλλο ο πόλεμος, ακόμη και ένας καταστροφικός πόλεμος, και άλλο η γενοκτονία. Θυμίζει τις πρωτοφανείς συνθήκες αστικού πολέμου, το τεράστιο δίκτυο σηράγγων της Χαμάς, τους ομήρους, τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου και κυρίως τη σημασία της πρόθεσης στον νομικό ορισμό της γενοκτονίας. Η βασική της ένσταση είναι ότι όλα αυτά εξαφανίστηκαν σταδιακά από το κάδρο, μέχρι που η κατηγορία μετατράπηκε σε αυτονόητη περιγραφή.
Στην Ελλάδα η επιστολή πέρασε μάλλον απαρατήρητη.
Αξίζει εδώ μια εξαίρεση: η Athens Voice την κάλυψε στις 10 Σεπτεμβρίου, παρουσιάζοντας μάλιστα καθαρά το βασικό επιχείρημα των υπογραφόντων για τον νομικό ορισμό της γενοκτονίας.
Δεν εντόπισα αντίστοιχη εκτενή παρουσίασή της στα μεγαλύτερα ελληνικά μέσα.
Αυτό από μόνο του δεν αποδεικνύει προκατάληψη. Είναι όμως δύσκολο να μην παρατηρήσει κανείς την ασυμμετρία. Οι κατηγορίες εναντίον του Ισραήλ ταξιδεύουν εξαιρετικά εύκολα. Η σοβαρή αντίκρουσή τους πολύ λιγότερο.
Στην επίμαχη κατηγορία κατά του Ισραήλ οι συγγραφείς εντοπίζουν ένα γνώριμο τέχνασμα ενός τμήματος της σύγχρονης Αριστεράς: πρώτα ξεχειλώνουμε τον ορισμό και μετά χρησιμοποιούμε τον καινούργιο ορισμό για να αποδείξουμε αυτό που θέλαμε εξαρχής.
Η πολιτική επιστήμη έχει όνομα γι’ αυτό. Ο Giovanni Sartori το αποκαλούσε «conceptual stretching», τη διεύρυνση δηλαδή μιας έννοιας μέχρι να χάσει τα χαρακτηριστικά που της έδιναν συγκεκριμένο νόημα.
Το βλέπουμε συχνά στον ακτιβιστικό λόγο της Woke κουλτούρας.
«Φασισμός» μπορεί να γίνει σχεδόν κάθε δεξιά πολιτική.
«Βία» μπορεί να γίνει μια προσβλητική άποψη.
«Αποικιοκρατία» μπορεί να αποκοπεί από το ιστορικό της περιεχόμενο.
«Απαρτχάιντ» μπορεί να μεταφερθεί σε διαφορετικά νομικά και ιστορικά πλαίσια.
Η λέξη αποκτά πρώτα τεράστια ηθική δύναμη και μετά διευρύνεται ο ορισμός της ώστε να χωρέσει τον πολιτικό αντίπαλο.
Με τη «γενοκτονία» όμως …
παίζουμε με μία από τις βαρύτερες έννοιες που διαθέτει ο ανθρώπινος πολιτισμός.
Και στην περίπτωση του Ισραήλ αυτή η πρακτική συναντά κάτι ακόμη πιο ανησυχητικό. Ο αντισημιτισμός ασφαλώς δεν αποτελεί αποκλειστικότητα της Αριστεράς και η κριτική στο Ισραήλ δεν είναι αυτομάτως αντισημιτική. Υπάρχει όμως πραγματικό και καταγεγραμμένο πρόβλημα σε τμήματα της ευρωπαϊκής Αριστεράς, όπου ο αντισιωνισμός συναντά παλαιότερα αντισημιτικά στερεότυπα, συλλογικές κατηγορίες κατά των Εβραίων και δαιμονοποίηση του Ισραήλ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει ότι ο σύγχρονος αντισημιτισμός εμφανίζεται μεταξύ άλλων και σε αριστερά εξτρεμιστικά περιβάλλοντα, ενώ στη Βρετανία η αρμόδια ανεξάρτητη αρχή είχε διαπιστώσει παράνομες πράξεις παρενόχλησης και διακρίσεων στο Εργατικό Κόμμα.
Και υπάρχει ένα τελευταίο, απλό γεγονός. Το Διεθνές Δικαστήριο δεν έχει αποφανθεί ότι το Ισραήλ διέπραξε γενοκτονία. Η υπόθεση συνεχίζεται και νέες γραπτές διαδικασίες έχουν οριστεί μέχρι το 2029.
Κι όμως, σε σημαντικό μέρος του δημόσιου λόγου, η απόφαση έχει ήδη εκδοθεί.
Αυτή η στήλη δεν θα ακολουθήσει αυτή τη μέθοδο. Το Ισραήλ πρέπει να κρίνεται για όσα πράγματι έκανε. Όχι για έναν ορισμό που ξεχειλώθηκε μέχρι να χωρέσει το συμπέρασμα που κάποιοι είχαν αποφασίσει από πριν.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου