ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΗΛΙΘΙΟΙ - ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Το αποσχιστικό κίνημα του Τέξας και η έξαρση της αμερικανικής τρέλας

 

Σχόλιο της ΣΩΤΗΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ για τη διεκδίκηση για απόσχιση του Τέξας από τις ΗΠΑ και τα αιτήματα των Τεξανών αυτονομιστών

Η διεκδίκηση για απόσχιση του Τέξας από τις ΗΠΑ δεν είναι καινούργια. Όμως το ότι η ιδέα ανακινείται πρέπει να θεωρηθεί σημείο των καιρών· ο τραμπισμός έχει φέρει στην επιφάνεια και έχει νομιμοποιήσει όλες τις αμερικανικές τρέλες: οράματα με εξωγήινους, συνωμοσίες, θρησκευτικές φαντασιώσεις (με ή χωρίς walking dead), αλλόκοτες αιρέσεις και, προπάντων, ασέβεια στους θεσμούς. Έτσι, ζωντανεύει το όνειρο της ανεξαρτησίας του Τέξας, μιας φαντασιακής πολιτείας χωρίς φόρους, όριο ταχύτητας και διόδια· χωρίς αριστερούς liberals, χωρίς περιορισμούς στην οπλοφορία και στην οπλοχρησία. Επιστροφή στην Άπω Δύση.

Τι ζητούν οι Τεξανοί αυτονομιστές;

Να αποχωρήσει το Τέξας από τις ΗΠΑ, να αποκτήσει δικό του νόμισμα, χρηματιστήριο και αποθετήριο χρυσού, να ελέγχει πλήρως τη μεταναστευτική πολιτική, να αναπτύξει  ποδόσφαιρο παγκόσμιας κλάσης και να πει bye bye σε όλες τις ρυθμιστικές αρχές. Σύμφωνα με το σχέδιο, οι Τεξανοί θα ζουν από την κτηνοτροφία και το πετρέλαιο, παραμερίζοντας τις προτροπές για μικρότερη κατανάλωση κρέατος και καταργώντας τις υποδομές πράσινης ενέργειας. Πιστεύουν ότι ανακηρύσσοντας την ανεξαρτησία, θα γίνουν πλουσιότεροι, ότι το ΑΕΠ στο Τέξας θα διπλασιαστεί μέσα σε 5-7 χρόνια. Dream on.

Τον περασμένο μήνα, στο Γουάκο, οι αυτονομιστές έκαναν «συνέδριο» για να προβάλλουν το λεγόμενο «Τexit». To Γουάκο τούς ταιριάζει: είναι η πόλη που το 1993 έγινε γνωστή σε ολόκληρο τον κόσμο από την πολύνεκρη «πολιορκία του Γουάκο» κατά την οποία οι «Davidians» της Προτεσταντικής «Αντβεντιστικής Εκκλησίας της Έβδομης Ημέρας» βρήκαν τον θάνατο σε αντιπαράθεση με το FBI. Κάτι τέτοια μόνο στο Lone Star State συμβαίνουν. Αλλά, αν και ο «τελευταίος προφήτης» David Koresh και οι οπαδοί του ήταν μια περιθωριακή αίρεση, οι αυτονομιστές φαίνεται να κινούνται προς το mainstream — όσο mainstream μπορεί να είναι το Τέξας. Εν πάση περιπτώσει, με κίνητρο την ψηφοθηρία, ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Bob Hall παρευρέθη στο συνεδριακό Κέντρο του Γουάκο, όπου συνεχάρη λίγο αμήχανα το Εθνικιστικό Κίνημα του Τέξας το οποίο έχει συγκεντρώσει περίπου τις μισές από τις 100.000 απαιτούμενες υπογραφές ώστε να διεξαχθεί, αρχικά, ένα μη δεσμευτικό δημοψήφισμα. Για να γίνει το δημοψήφισμα και να εισαχθεί το αίτημα απόσχισης του Τέξας στο προκριματικό ψηφοδέλτιο των Ρεπουμπλικανών, οι οπαδοί του Texit πρέπει να συγκεντρώσουν μέχρι απόψε πάνω από 50.000 υπογραφές.

Δεν το βλέπω.

Όπως είπα, το κίνημα για την ανεξαρτησία Τέξας δεν είναι καινούργιο. Στη δεκαετία του 1990, μια ομάδα που ονομαζόταν Δημοκρατία του Τέξας ισχυριζόταν ότι το «κράτος» δεν έγινε ποτέ νόμιμα δεκτό στις Ηνωμένες Πολιτείες και, ως εκ τούτου, στο τεξανό έθνος έπρεπε να καταλυθεί. Στη συνέχεια, οι αυτονομιστές διασπάστηκαν και μερικοί εξ αυτών απέκτησαν τρομοκρατική φυσιογνωμία: το 1997, ο Richard McLaren συνέλαβε δύο ομήρους στο Δυτικό Τέξας με αποτέλεσμα πιστολίδι με την αστυνομία — ο τύπος βρίσκεται ακόμα σε μια φυλακή κοντά στο Αμαρίλλο. Aπό το 2005, τη σκυτάλη έχει πάρει ο Daniel Miller με σκοπό να εφαρμόσει πιο ειρηνικές μεθόδους. Όπως είπε στο συνέδριο στο Γουάκο, το Τέξας πρέπει να απελευθερωθεί από την ασφυξία της ομοσπονδιακής κυβέρνησης και της παγκοσμιοποίησης.  

Γιατί; 

Διότι όλοι οι Τεξανοί μοιράζονται τα ίδια χαρακτηριστικά: έχουν ξεχωριστή κουλτούρα από τους υπόλοιπους Αμερικανούς, καθώς και ξεχωριστή ιστορία που συνδέεται με το μέγεθος της πολιτείας και τη γεωγραφική της θέση δίπλα στο Μεξικό. Το σίγουρο είναι ότι οι Τεξανοί έχουν τα δικά τους συνθήματα που ακούγονται αφιλόξενα και τοπικιστικά —Don’t Mess With Texas, Love it or Leave it, Proud to be country— ενώ εκφράζονται εντελώς ακομπλεξάριστα σχετικά με το χρήμα και την επιδίωξή του.

Aν και οι συνταγματολόγοι επιμένουν ότι η απόσχιση είναι προφανώς παράνομη κι ότι επιπλέον θα ήταν οικονομικά καταστροφική τόσο για τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και για το ίδιο το Τέξας, ο Miller διαφωνεί υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχει συνταγματική απαγόρευση της απόσχισης και ότι η δικαστική υπόθεση μετά τον Εμφύλιο Πόλεμο την οποία επικαλούνται συχνά οι ειδικοί —η Texas v. White— παραμένει ασαφής. Ο Walter Buenger, καθηγητής ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Όστιν και επικεφαλής της Texas State Historical Association, λέει ότι οι σημερινοί υποστηρικτές του κινήματος εξωραΐζουν τη σύντομη περίοδο (εννέα χρόνια: από το 1836 έως το 1845) όπου το Τέξας ήταν ανεξάρτητο: τότε, δεν του επιτρεπόταν η προσχώρηση στις Ηνωμένες Πολιτείες επειδή υποστήριζε τη δουλεία. (Είχε αποφασιστεί να μην επεκταθεί ο θεσμός της δουλείας προς τα δυτικά.) Στην πραγματικότητα, τα εννέα εκείνα χρόνια έγινε της τρελής: οι Τεξανοί δεν ήξεραν να μοιράσουν δυο γαϊδουριών άχυρα. Όταν συνειδητοποίησαν ότι οι φόροι ήταν απαραίτητοι, δεν μπορούσαν να τους εισπράξουν· απεδείχθησαν ανίκανοι να υπερασπιστούν τον εαυτό τους και να εφαρμόσουν ορθολογική εξωτερική πολιτική. Η ανεξαρτησία κατέληξε σε φιάσκο.

Πάντως, το κίνημα κερδίζει έδαφος εν μέσω της αυξανόμενης πολιτικής πόλωσης και της δυσπιστίας στους αμερικανικούς θεσμούς. Η σελίδα του Εθνικιστικού Κινήματος του Τέξας στο Facebook έχει αυτή τη στιγμή 210.000 followers και πολλά τοπικά στελέχη του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος του Τέξας φλερτάρουν με τις ιδέες των αυτονομιστών. Mιλάμε για τη δεξιά της δεξιάς· για ομάδες όπως το True Texas Project, που διατηρεί στενούς δεσμούς με δισεκατομμυριούχους του πετρελαίου του Δυτικού Τέξας, η οποία, σε μια έκρηξη μεταφυσικής, πιστεύει ότι η ανεξαρτησία της πολιτείας είναι μέρος ενός θεϊκού σχεδίου για τη διάσωση της τοπικής κουλτούρας.

Στο μεταξύ, με το Texit δεν εννοούν όλοι το ίδιο πράγμα. 

Μερικοί αρκούνται στη νομοθετική και διοικητική αυτονομία —κάτι που ήδη έχουν στο πλαίσιο της ομοσπονδίας— ενώ άλλοι πιέζουν στην κατεύθυνση της πλήρους αποχώρησης από τις ΗΠΑ. 

Μερικοί Τεξανοί πολιτικοί τραβάνε τα μαλλιά τους· όσοι τραβάνε τα μαλλιά τους πιάνονται στα χέρια με τους Τexiters· ο ένας κατηγορεί τον άλλον για στασιαστική προδοσία· οι μηνύσεις συσσωρεύονται μαζί με τις αμοιβές των δικηγόρων. Το κρυπτονόμισμα «Τέξας Token» γνωρίζει επιτυχία· οι Τεξανοί συσπειρώνονται μπροστά στη «σοβαρή απειλή του σοσιαλισμού» και στα «πρακτορεία τριών γραμμάτων»: το FBI, τη ΝSA και το ATF (Bureau of Alcohol, Tobacco, Firearms and Explosives). Αλλά, ο μεγαλύτερος εχθρός τους είναι τα περιβαλλοντικά μέτρα και ιδιαίτερα όσα σχετίζονται με τη χρήση των ΙΧ. Προστίθενται κι άλλα παράπονα: η αντίδραση στην αφαίρεση βιβλίων από τις δημόσιες βιβλιοθήκες· η, κατά τη γνώμη τους, «μανία» με τους εμβολιασμούς· οι, κατά τις γνώμη τους, «διώξεις» των ελευθεριακών από το καθεστώς. Σημειώνω εδώ, ότι αν διώκονται Τεξανοί libertarians είναι επειδή εμπλέκονται σε διαδικτυακές μαύρες αγορές, όπως η Silk Road.

Ίσως είναι περιττό να προσθέσω ότι οι Τεξανοί αυτονομιστές επικροτούν την εισβολή της 6ης Ιανουαρίου το Καπιτώλιο και φρονούν ότι ο Ντόναλντ Τραμπ θα στηρίξει την υπόθεσή τους. Πλην όμως, ο Τραμπ δεν έχει γνώμη επί του θέματος· και σκασίλα του. Το κίνημα έχει βεβαίως φουντώσει εξαιτίας της διοίκησης Μπάιντεν η οποία εκλαμβάνεται ως σοσιαλιστική δικτατορία: αν επανεκλεγεί ο Ντόναλντ Τραμπ, ίσως οι Texiters αλλάξουν γνώμη. Έτσι κι αλλιώς, όπως φάνηκε κι από τις εργασίες του συνεδρίου, λίγοι έχουν κάποια αμυδρή ιδέα για το πώς θα έμοιαζε ένα τεξανό έθνος ή πώς θα λειτουργούσε και πώς θα αντιμετώπιζε τα πολλά δυσεπίλυτα οικονομικά, πολιτιστικά ή πολιτικά προβλήματα που θα προέκυπταν.  

Στην πολιτεία-μη κράτος του Τέξας, το «μη κράτος» θα επενέβαινε στην προσωπική ζωή απαγορεύοντας τις εκτρώσεις; 

Την ενδοοικογενειακή βία θα τη θεωρούσε ζήτημα που απαιτεί privacy; 

Πώς θα συνδυαζόταν το «μη κράτος» με τον αυταρχισμό που επιθυμούν οι Τεξανοί;

Αν και, όπως είπα, το όραμα περιλαμβάνει την αποδέσμευση από κανονισμούς και ομοσπονδιακές εντολές με σκοπό η τεράστια οικονομία του Τέξας, ιδιαίτερα οι τομείς του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, να ωθήσουν την πολιτεία σε μια ουτοπική κατάσταση ευημερίας, ειρήνης και σταθερότητας, υπάρχουν κάποιες ανατριχιαστικές λεπτομέρειες που δεν συζητιούνται καθόλου:

 

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΗΛΙΘΙΟΙ - ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Ρίσι Σούνακ, ο συριζαίος

 

Του ΜΑΝΟΥ ΒΟΥΛΑΡΙΝΟΥ

Εκατομμύρια άνθρωποι σε Ηνωμένο (προς το παρόν και μέχρι να χάσουν την υπομονή τους οι Σκωτσέζοι) Βασίλειο και Ελλάδα προσπαθούν να καταλάβουν τι είχε στο μυαλό του ο Ρίσι ο Σούνακ όταν ακύρωνε τη συνάντησή του με τον Έλληνα Πρωθυπουργό.  

Παρότι κάθε φορά η πιο ασφαλής απάντηση στην ερώτηση «τι είχε στο μυαλό του ο τάδε» είναι το «τίποτα», τα πράγματα για τον άνθρωπο που διαδέχτηκε τον Μπόρις τον Τζόνσον (η Λιζ η Τρας δεν πρόλαβε να αφήσει στίγμα παρά μόνο μερικά συντρίμμια) μάλλον είναι κάπως πιο σύνθετα και μάλιστα με έναν τρόπο που μόνον οι Έλληνες μπορούν να το καταλάβουν: ο Ρίσι ο Σούνακ δεν είναι χαζός, είναι συριζαίος. Κανονικός, γνήσιος, αρχετυπικός συριζαίος.

Αν αμφιβάλετε, αναρωτηθείτε: Ποιο είναι το βασικό χαρακτηριστικό ενός συριζαίου; 

Η δυσκολία κατανόησης της πραγματικότητας που μπορεί να οδηγήσει στην υστερική υποστήριξη μιας απελπιστικά μειοψηφικής άποψης.  

Τι χαρακτηρίζει τη στάση του Σούνακ;  

Δυσκολία κατανόησης της πραγματικότητας που τον οδήγησε σε υστερική υποστήριξη μιας μειοψηφικής άποψης. 

 Αν δεν φορούσε κοστούμια, δεν θα υπήρχε ούτε ένας Έλληνας που να μην καταλάβαινε ότι ο βρετανός πρωθυπουργός είναι συριζαίος (αν και μοιράζεται με τον ηγέτη της Τζάκρη το ίδιο πάθος για τα δύο νούμερα μικρότερα παντελόνια).

Μόνο ένα μικρό ποσοστό των Βρετανών (γύρω στο 20% και λιγότερο δείχνουν οι δημοσκοπήσεις των τελευταίων ετών) πιστεύουν ότι τα Γλυπτά του Παρθενώνα πρέπει να παραμείνουν στο Βρετανικό Μουσείο και είμαι βέβαιος ότι ακόμα και γι’ αυτούς το θέμα δεν είναι πολύ ψηλά στην ατζέντα των θεμάτων που τους απασχολούν. Παρ’ όλα αυτά ο πρωθυπουργός τούς δημιούργησε ένα σοβαρό διπλωματικό επεισόδιο ακριβώς γι’ αυτό το θέμα ή, για να είμαι πιο ακριβής, μόνο και μόνο επειδή ο Έλληνας πρωθυπουργός έκανε ό,τι κάνουν όλοι οι Έλληνες πρωθυπουργοί με αυτό το θέμα: το έθεσε. 

Ομολογουμένως ο Μητσοτάκης το έκανε με επιχειρήματα που δύσκολα μπορεί κανείς να αποκρούσει αλλά, και πάλι, η συμπεριφορά του Σούνακ ήταν ακραία και περισσότερο από ηγέτη μεγάλης χώρας έμοιαζε με μικρού παιδιού που, επειδή δεν μπορεί να βρει επιχειρήματα να στηρίξει τις απαιτήσεις του, πέφτει κάτω και χτυπιέται. Ή με συριζαίου που εφορμά εναντίον της πραγματικότητας πιστεύοντας ότι μπορεί να τη νικήσει.

Το αποτέλεσμα ήταν ατελείωτη καζούρα από τους συμπατριώτες του, γκάλοπ που αποκάλυπταν ότι μόλις το 11% των συμπατριωτών του θεωρούν σωστή τη στάση του και ανέλπιστη διαφήμιση του ελληνικού αιτήματος σε ολόκληρο τον κόσμο. Προσπαθώντας με συριζαϊκό πείσμα να συγκρουστεί με την πραγματικότητα, ο Σούνακ έπαθε ό,τι παθαίνει όποιος το επιχειρεί: έγινε το χαλί που πάνω του η πραγματικότητα σκούπισε τα πόδια της.

Ως γνήσιος συριζαίος όμως...

 

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΗΛΙΘΙΟΙ - ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Η πολιτική απρέπεια και τα κίνητρά της

 

Toυ ΓΙΩΡΓΟΥ ΜΑΛΟΥΧΟΥ

Ακούγοντας το… κεραμιδοειδές συμβάν του Λονδίνου, την ακύρωση στο παρά πέντε της συνάντησης Σούνακ – Μητσοτάκη από την πλευρά του οικοδεσπότη πρωθυπουργού της Μεγάλης Βρετανίας, η αυτόματη πρώτη αντίδραση ήταν «δεν μπορεί, δεν άκουσα καλά, δεν είναι δυνατόν».

Ομως ήταν. Αυτό είχε συμβεί. Ο άνθρωπος που βρίσκεται αυτή τη στιγμή επικεφαλής της κυβέρνησης στο Λονδίνο προέβη σε ένα πρωτοφανές ατόπημα που, ακόμα χειρότερο, αποτελεί ταυτόχρονα και μία θηριώδη ανοησία.

Είναι κανείς πραγματικά να αναρωτιέται πώς είναι δυνατόν ένας τέτοιος αξιοθρήνητος πολιτικός να βρίσκεται σε αυτή τη θέση, από την οποία έχουν περάσει πολιτικοί κολοσσοί.

Ομως ακόμα και όταν οι ένοικοι του αριθμού 10 της Ντάουνινγκ Στριτ ήταν πιο συνηθισμένοι πολιτικοί, κάτι τέτοιο πώς θα μπορούσε να συμβεί;

Ο άνθρωπος λειτούργησε με πολιτική λογική επιπέδου υποσαχάριας Αφρικής, αν μπορεί να το πει κανείς αυτό πια σήμερα και δεν είναι ήδη ξεπερασμένο.

Ηταν τόσο εξωπραγματικά τραγική αυτή του η απόφαση, που είναι αμφίβολο αν θα άξιζε και να αντιδράσει κανείς: είναι θλιβερός. Πραγματικά για να τον λυπάσαι.

Η γενική εκτίμηση είναι ότι προσπαθεί να συσπειρώσει τους συντηρητικούς ενόψει την προδιαγεγραμμένης βαριάς εκλογικής του ήττας.

Αν πραγματικά φαντάζεται ότι κάτι σαν αυτό θα τον βοηθήσει σε αυτή την κατεύθυνση, καλύτερα θα ήταν να παραιτηθεί μόνος του το συντομότερο, καθώς μάλλον θα βρεθεί μπροστά σε συντριβή ιστορικών διαστάσεων.

Είναι επίσης πιθανό να ενοχλήθηκε από την καλή συνάντηση που είχε ο Μητσοτάκης με τον αντίπαλό του, τον ηγέτη των Εργατικών, ο οποίος αναμένεται και να τον συντρίψει στις επερχόμενες εκλογές.

Με δεδομένο το πόσο εξωπραγματικό ήταν αυτό που έκανε για πολιτισμένη χώρα, δεν είναι απίθανο να βρίσκεται και εκεί το βαθύτερο κίνητρό του.

Ο Μητσοτάκης πάντως χειρίστηκε καλά την κεραμίδα που του ήρθε από το πουθενά, παρά το γεγονός ότι πιθανώς και εκείνος θα είχε το ίδιο αντανακλαστικό: όταν θα το άκουσε μάλλον θα ρώτησε κάτι του τύπου «τι είπες, γιατί μάλλον παράκουσα».

Ομως, πέρα από το κάζο που κυβερνά στο Λονδίνο, υπάρχει κάτι σε αυτή τη γελοιότητα Σούνακ που προδίδει ότι η κυβέρνηση δεν είχε χειριστεί καλά το ίδιο το ζήτημα.

Εδώ και πολύ καιρό διαχέεται ένα κλίμα αισιοδοξίας σχετικά με την εξέλιξη του ζητήματος των Γλυπτών.

Δεν δίνονται λεπτομέρειες, δεν λέγεται τίποτα επίσημα, όμως είναι ξεκάθαρο ότι ανά τακτά διαστήματα διοχετεύεται μία αίσθηση της μορφής «είμαστε κοντά» ή «πάει να γίνει».

Η αθλιότητα Σούνακ, αν ξεχάσει κανείς προς στιγμή αυτή την ίδια, έχει λοιπόν και μία αποκαλυπτική άλλη διάσταση: καθιστά απολύτως σαφές ότι η υπόθεση των Γλυπτών βρίσκεται ακόμα στο σημείο μηδέν, χωρίς την ελάχιστη πρόοδο να έχει σημειωθεί.

Γιατί όσο κι αν ο άνθρωπος αυτός είναι θλιβερός και δεν κάνει όχι για να είναι πρωθυπουργός της Βρετανίας αλλά ούτε για να γυαλίζει σόλες, αν υπήρχε ίχνος προσέγγισης στον ορίζοντα, αυτό που συνέβη δεν θα μπορούσε να συμβεί.

Η πράξη του συνιστά μία έμμεση μορφή απόδειξης ότι δεν υπάρχει τίποτα. Και ότι όλο το υποτιθέμενο θετικό κλίμα που κατά καιρούς διαμορφώνεται ουδεμία σχέση έχει με την πραγματικότητα. Πρόκειται για καθαρή πλάνη.

Πάντως, σε προσωπικό επίπεδο, τον Μητσοτάκη αυτή η υπόθεση λογικά δεν τον βλάπτει: είναι μία μορφή ηρωοποίησης το να αντιμετωπίζεται με τέτοιο άθλιο τρόπο επειδή προσπαθεί να φέρει τα γλυπτά στην Ελλάδα. Ούτε την Ελλάδα βλάπτει.

Για το ίδιο το ζήτημα των Γλυπτών, απλώς δείχνει την πραγματικότητα που εμείς τη διαβάζουμε όπως μας αρέσει: οι Βρετανοί, ακόμα τουλάχιστον, δεν κάνουν σοβαρά συζήτηση επί του θέματος.

Το «θύμα» αυτής της πρωτοφανούς αθλιότητας είναι...

 

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΗΛΙΘΙΟΙ - ΔΙΕΘΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Η απρέπεια ως ίδιον των ανεπαρκών

Γράφει ο ΞΕΝΟΡΩΝ ΜΠΡΟΥΝΤΖΑΚΗΣ

 Η πολιτική είναι μια απολύτως κυνική υπόθεση η οποία οφείλει να ασκείται με καλούς τρόπους, τουλάχιστον στις ευρωπαϊκές χώρες, ακόμα και σε αυτές που από μεγαλομανία απομακρύνθηκαν από την Ευρώπη. 

Η Αγγλία έχει μια βαθύτατη παράδοση ευγένειας ήδη από το 1200 κι έπειτα. Ο τρόπος, λοιπόν, έχει βαρύνουσα σημασία καθώς εκφράζει την ποιότητα του πολιτισμού κάθε χώρας. Αλλιώς, μιλά και συμπεριφέρεται ένας φύλαρχος, για παράδειγμα, κι αλλιώς ένας Βρετανός πρωθυπουργός. Μεταξύ τους υπάρχει χαώδης διαφορά ως προς την κουλτούρα της ευγένειας. Είναι αποκλειστικά θέμα πολιτισμικό το από ποια παράδοση προέρχεσαι και από εκεί πηγάζει η ταυτότητα  του καθενός.

Η συμπεριφορά είναι ταυτοτική υπόθεση και αυτό έρχεται στην επιφάνεια σε πείσμα της επέλασης «της πολυπολιτισμικής συμπερίληψης». Το ότι ένας Ινδός είναι πρωθυπουργός της Αγγλίας και ένας μουσουλμάνος είναι δήμαρχος του Λονδίνου, δεν σημαίνει ότι εντάσσονται στην κουλτούρα της ευγένειας όπως αυτή καλλιεργείται ήδη στην Αγγλία εδώ και αρκετούς αιώνες ή ότι ταυτίζονται με την παράδοση του Λόρδου Βύρωνα, του Πέρσυ και της Μαίρυ Σέλλεϋ – και δεν μπορούν καθώς οι παραδόσεις τους παραπέμπουν σε άλλες αξίες, σε άλλους τρόπους, σε άλλες μνήμες.

Είναι αδιαμφισβήτητο το γεγονός ότι, τα κλασικά κείμενα των αρχαίων Ελλήνων και Λατίνων συγγραφέων, επηρέασαν όσο τίποτε άλλο την εξέλιξη του δυτικού πολιτισμού εν γένει. Πράγματα γνωστά στην αγγλική παράδοση, καθώς οι εκδόσεις της Οξφόρδης, τα γνωστά Oxford Classical Texts  με τον γενικό τίτλο Oxonii e typographeo clarendoniano από τις oxford university press, χρησιμοποιούνται σχεδόν σε όλα τα πανεπιστήμια του κόσμου, λόγω της εξαιρετικής ποιότητας και ακρίβειας των κειμένων που περιέχουν. Ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός θα λέγαμε καταυγάζει μέσα από αυτά τα κείμενα. Οι δε κοινωνίες που αναλαμβάνουν ένα τόσο σημαντικό πνευματικό έργο διαδίδοντάς το σε ολόκληρη την οικούμενη, πριν από όλα γνωρίζουν να συμπεριφέρονται κατά τα δυτικά ήθη κα ιδίως δε στο επίπεδο των διπλωματικών σχέσεων.

Δεν είναι δυνατόν με μια τέτοια κολοσσιαία παράδοση, να μην γνωρίζουν στη Μεγάλη Βρετανία ότι ο Έλγιν υπήρξε ένας αγύρτης ο οποίος διέπραξε τη μεγαλύτερη αισθητική πολιτισμική βαρβαρότητα στην ιστορία του πολιτισμού. Η επαναφορά των γλυπτών του Παρθενώνα θα έπρεπε να γίνει με πρωτοβουλία της Μεγάλης Βρετανίας – αυτή η συμπεριφορά θα τιμούσε την σπουδαία, το δίχως άλλο, αυτή χώρα!

Η απρεπής συμπεριφορά κακομαθημένων, εν πολλοίς ανεπαρκών και γελοίων ηγετών είναι το αποτέλεσμα μιας γενικευμένης περιόδου παρακμής. Είναι απογοητευτικό εν τέλει, μια πραγματική ηγέτιδα δύναμη σαν την Μεγάλη Βρετανία, να συμπεριφέρεται έτσι.

Άλλο το σύνδρομο της μεγάλης αυτοκρατορίας, άλλο η βρετανική ξινίλα και υπεροψία, το φλέγμα και η αλαζονεία – και άλλο η απρέπεια.  

Η τελευταία δεν αξίζει σε μια μεγάλη χώρα όπως η Βρετανία, δεν αξίζει στην ιστορία της χώρας που αντιστάθηκε μόνη της τα δυο πρώτα χρόνια της ναζιστικής επέλασης και αγωνίστηκε όσο καμιά άλλη για την απελευθέρωση της Ευρώπης από το ναζισμό και τον κομμουνιστικό ολοκληρωτισμό. 

Αυτή η μεγάλη χώρα ...

 

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΗΛΙΘΙΟΙ - ΔΙΕΘΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Ευχαριστούμε κ. Σούνακ

Toυ ΤΑΚΗ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΥ

Αν υποθέσουµε ότι η συνάντηση δεν είχε ματαιωθεί ποιο θα ήταν το θέμα σήμερα; 

Οι δύο άνδρες συζήτησαν για την Ουκρανία, τη Γάζα, το μεταναστευτικό και λοιπά θέματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος. Ο κ. Μητσοτάκης έθεσε στον κ. Σούνακ το ζήτημα της επανένωσης των γλυπτών του Φειδία με τον Παρθενώνα και εκείνος του εξέθεσε για μια ακόμη φορά τις θέσεις της κυβέρνησής του. Του είπε, εν ολίγοις, πως αυτό είναι θέμα του Βρετανικού Μουσείου υπενθυμίζοντάς του πως η νομοθεσία της χώρας του απαγορεύει την εξαγωγή καλλιτεχνικών θησαυρών. Αυτός θα ήταν ο απολογισμός της συνάντησης στα μέσα ελληνικού ενδιαφέροντος. Αμφιβάλλω αν ο απόηχός της θα είχε φτάσει ώς τις βρετανικές εφημερίδες ή το BBC.  

Ευτυχώς όμως ο κ. Σούνακ ανέλαβε την πρωτοβουλία να την αναβαθμίσει. Και η συνάντηση που δεν έγινε μετετράπη σε ένα οιονεί διπλωματικό επεισόδιο μεταξύ δύο συμμάχων χωρών. Ο Bρετανός πρωθυπουργός δεν δέχθηκε να συζητήσει με τον Ελληνα ομόλογό του το επίδικο ζήτημα των καλλιτεχνικών θησαυρών που απέσπασε βιαίως από το μνημείο ο λόρδος Eλγιν.  

Φοβήθηκε μήπως ο Μητσοτάκης του έκανε καμιά δύσκολη ερώτηση στην οποία δεν θα μπορούσε να απαντήσει; Oπως για παράδειγμα πότε άρχισε και πότε τελείωσε η οικοδόμηση του Παρθενώνα; Ή μήπως κάτι χειρότερο, απαγωγή, εγκλεισμός στα υπόγεια της Ντάουνινγκ Στριτ ώσπου να αναγκασθεί να ομολογήσει ότι τα γλυπτά ανήκουν στην Ελλάδα;  

Τα υπόλοιπα περί αλαζονείας τα ακούω βερεσέ. Ο κ. Σούνακ φοβήθηκε τη συζήτηση για το θέμα. Ο φόβος κρύβει αδυναμία και ίσως κάποια ενοχή.  

Αν όμως ο πρωθυπουργός της μεγάλης χώρας φοβάται να συζητήσει το θέμα των γλυπτών τότε πώς στέκεται απέναντι στα άλλα, τα πιο σημαντικά ζητήματα;

Ο κ. Σούνακ έκανε ένα μεγάλο δώρο και στον κ. Μητσοτάκη και στην Ελλάδα. Αν το είχε σχεδιάσει η ελληνική πλευρά δεν θα μπορούσε να το έχει σχεδιάσει καλύτερα. Η υπόθεση της επανένωσης των γλυπτών του Φειδία με τον Παρθενώνα έπειτα από χρόνια παραμονής της στα αρχεία της ρουτίνας ξαναβγήκε στο προσκήνιο. Και μάλιστα με συνθήκες ευνοϊκότερες παρά ποτέ. Και ο αρχηγός των Εργατικών και κατά πάσα πιθανότητα ο μέλλων πρωθυπουργός, σερ Κιρ Στάρμερ και ο διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου έχουν δηλώσει ότι συζητούν τον δανεισμό των έργων στο Μουσείο της Ακρόπολης. 

 Αν προχωρήσει η υπόθεση η ελληνική πλευρά θα πρέπει να εντοπίσει την προσοχή της στους όρους του δανεισμού και να παραμερίσει το θέμα της ιδιοκτησίας που μόνον σε αδιέξοδα οδηγεί.  

Πάντως όπως και να ‘ναι οφείλουμε ένα μεγάλο ευχαριστώ στον κ. Σούνακ.  

Προτείνω μάλιστα...

 

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΗΛΙΘΙΟΙ - ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Ο κλόουν Τζόνσον, ο παπατζής Φάραντζ κι ο «κακομαθημένος» Σούνακ

 

Toυ Μάνου Βουλαρίνου

σούνακ (ο) 1. αυτός που είναι ιδιαιτέρως ανώριμος, αυτός που κάνει σαν παιδί «σταμάτα να είσαι σούνακ και δώσε πίσω το σουβλάκι που πήρες από τον Γιώργο» 2. αυτός που φοβάται εύκολα, φοβιτσιάρης «ο Νίκος είναι τόσο σούνακ που ακόμα και τώρα που έκλεισε τα σαράντα δεν μπορεί να κοιμηθεί χωρίς τον αρκούδο του και αναμμένο το φως» 3. αυτός που τα χάνει, πανικόβλητος «όταν η ομάδα έμεινε πίσω στο σκορ οι παίκτες ήταν τόσο σούνακ που δεν μπορούσαν να αλλάξουν σωστά ούτε δυο πάσες»

Δεν πρέπει να έχει κανείς μεγάλες απαιτήσεις από το πολιτικό προσωπικό μιας χώρας η οποία παρασύρθηκε σε (οδυνηρή όπως ήταν αναμενόμενο και πια αποδεικνύεται) έξοδο από την ΕΕ από παπατζήδες τύπου Φάραντζ και κυβερνήθηκε από έναν κλόουν σαν τον Μπόρις τον Τζόνσον. Συνεπώς τα παιδιαρίσματα του πρωθυπουργού Σούνακ δεν πρέπει να εκπλήσσουν κανέναν καθώς είναι απολύτως ταιριαστά με την κατάντια του Συντηρητικού κόμματος (το οποίο έχει το μεγαλύτερο μερίδιο της ευθύνης και για την κατάντια του Ηνωμένου Βασιλείου). 

Πανικόβλητος από την επερχόμενη, τσιπρικών διαστάσεων, εκλογική συντριβή (τα γκάλοπ δίνουν διαφορές από 16%-21%) ο από σπόντα πρωθυπουργός έκανε σαν κακομαθημένο παιδάκι που του παίρνουν το παιχνίδι του λίγο πριν το καταστρέψει εντελώς, προσφέροντας στον Ελληνα πρωθυπουργό την ευκαιρία να απολαύσει μια σπάνια στιγμή διακομματικής στήριξης και αποδεικνύοντας πως τελικά δεν είναι μόνο οι Ελληνες πολιτικοί αρχηγοί του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ που δουλεύουν για τον Μητσοτάκη.

Εκτός από τον Ελληνα πρωθυπουργό, η ανόητη αντίδραση Σούνακ ωφέλησε και το αίτημα για επιστροφή των Γλυπτών φέρνοντάς το στο επίκεντρο της βρετανικής πολιτικής σκηνής, παρότι είναι ένα ζήτημα το οποίο η Ντάουνινγκ Στριτ πολύ θα ήθελε να μη θιχτεί. Και να σκεφτείτε ότι αυτός ο νυν πρωθυπουργός θεωρείται από τους πιο σοβαρούς πολιτικούς.

Μιλώντας για διακομματική στήριξη να πούμε βέβαια ότι η πρώτη αντίδραση του ηγέτη της Τζάκρη στα όσα είπε για τα Γλυπτά του Παρθενώνα στη συνέντευξή του στο BBC ήταν...

 

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΗΛΙΘΙΟΙ - ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: «What a bizarre piece of culture war theatre»

Του ΜΙΧΑΛΗ ΤΣΙΝΤΣΙΝΗ

Στη διεθνή πολιτική, όταν σε πνίγει το δίκιο, το αποτέλεσμα είναι να καταλήγεις εσύ πνιγμένος – μαζί με το δίκιο.  

Η Ελλάδα το έχει πάθει αυτό στο παρελθόν. Εξήγε την ηθική της αγανάκτηση, για τις ιστορικές αδικίες που έχει υποστεί, χωρίς να μπαίνει στον κόπο να εξηγήσει και να πείσει τους συνομιλητές της για τις θέσεις της. Συνέβη ώς ένα βαθμό και με τα Γλυπτά, η διεκδίκηση των οποίων επί πολλά χρόνια είχε αφεθεί στη συγκίνηση και την ιερά οργή, χωρίς να έχει απασχολήσει την Αθήνα η κατάστρωση μιας ρεαλιστικής διεξόδου.

Αυτή τη φορά όμως δεν είναι η μεσογειακή Ελλάδα που αντέδρασε παρορμητικά, αφήνοντας το φρόνημα να καταπιεί τη διαπραγματευτική λογική των διακρατικών σχέσεων.  

Αυτή τη φορά την έκπληξη έκανε ο Βρετανός πρωθυπουργός, με μια πρωτοφανή αγαρμποσύνη, που δεν μπορεί να ερμηνευθεί παρά ως χειρονομία ψηφοθηρικού εντυπωσιασμού.

Αν ο Ρίσι Σούνακ ήθελε να «στραμπουλήξει» τον Ελληνα ομόλογό του, θα το έκανε αποτελεσματικότερα συναντώντας τον. Τι νόημα είχε να εκπροσωπεί τη χώρα του «κρατώντας μούτρα»; Ποια είναι η διπλωματική λογική τού να εμφανίζεται ο ηγέτης μιας μεγάλης χώρας απλώς «προσβεβλημένος»;  

Αυτή η υπεραντίδραση –εκτός από πολιτικό εμπόριο συναισθήματος– δείχνει και τον βαθμό της ανασφάλειας για την ολοένα και λιγότερο υπερασπίσιμη αποικιοκρατική κατοχή των κλοπιμαίων.

Δείχνει ίσως και την προσωπική ενόχληση του Σούνακ όχι τόσο για τις δημόσιες δηλώσεις Μητσοτάκη στο BBC, αλλά και για τις διαρροές που είχαν προηγηθεί ότι η Αθήνα σκεφτόταν να περιμένει τις βρετανικές εκλογές και την αλλαγή σκυτάλης στο Λονδίνο, προτού κλείσει μια συμφωνία για τα Γλυπτά. Ο Σούνακ μπορεί να πήρε το μήνυμα ότι ο συνομιλητής του προτιμούσε να το προσπεράσει, ποντάροντας στην εκλογική του ήττα.

Το αποτέλεσμα περιγράφεται μάλλον πιστά από τον καγχασμό μιας ανώνυμης βρετανικής πηγής του BBC: «What a bizarre piece of culture war theatre». Τουλάχιστον bizarre ήταν και οι αντιδράσεις των εγχώριων γλυπτομάχων, που έσπευσαν να καταγγείλουν εθνική ταπείνωση και αποτυχημένο (sic) «γλείψιμο».

Πέρα από το δίκαιο και το άδικο, το ερώτημα είναι...

 

ΠΡΟΣΩΠΑ - ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Χένρι Κίσινγκερ: I am ze smartest man in ze world

Μικρή ανάλυση ενός αμερικανικού φαινομένου, που έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 100 ετών

Tης ΣΩΤΗΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ

O Χένρι Κίσινγκερ (γεννημένος στις 27 Μαΐου 1923) συνδυάζει σατανική ιδιοφυΐα -για όποιον πιστεύει στις σατανικές ιδιοφυΐες- και celebrity· υψηλή πολιτική, εύλογες κατηγορίες για πολιτικά εγκλήματα και glamour. 

Το 1979, όταν εμφανίστηκε στο Today’s Show του Dick Cavett, o Cavett τον παρουσίασε ως έναν από τους τρεις πιο διάσημους ανθρώπους που είχε προσκαλέσει στην εκπομπή του: οι άλλοι δύο ήταν ο Μπομπ Χόουπ και ο Moχάμετ Άλι. O Κίσινγκερ είχε ήδη εμφανιστεί στην τηλεόραση 112 φορές και το χάρισμά του ήταν αναμφισβήτητο: διέθετε χιούμορ, εκείνο το είδος της αυτοπεποίθησης που επιτρέπει αυτοσαρκαστικές αποχρώσεις και ευφράδεια με μια μάλλον χαριτωμένη ελαφρά γερμανική προφορά. I am ze smartest man in ze world.  

Φαινόταν άνθρωπος με αξιοσημείωτη ικανότητα ανάλυσης καταστάσεων και χαρακτήρων που σεβόταν τους ιδεολογικούς του εχθρούς - ιδιαίτερα τους Κινέζους με τους οποίους όπως μάθαμε αργότερα είχε επιχειρηματικές συναλλαγές - και με το ταλέντο να βγαίνει αδιάβροχος από τις μεγάλες μπόρες. Αν και δυσκολεύομαι να πιστέψω ότι δεν είχε ιδέα για την υπόθεση Γουοτεργκέιτ που κατέληξε στην παραίτηση του Nίξον, η πτώση του Tricky Dick δεν τον παρέσυρε.

Ο Κίσινγκερ με τον Μάο Τσετούνγκ. Στο βάθος ο Πρόεδρος Τζέραλντ Φορντ © 12/Universal Images Group via Getty Images

Τούτου λεχθέντος, η διάρρηξη των γραφείων της Επιτροπής του Δημοκρατικού Κόμματος και οι υποκλοπές δεν ήταν ούτε το σοβαρότερο έγκλημα που διεπράχθη επί προεδρίας Nίξον, ούτε το σπουδαιότερο ορόσημο εκείνης της τετραετίας. Aλλά, όπως συνήθως, η αμερικανική ιστορική αφήγηση διογκώνει μερικά κεφάλαια και συρρικνώνει άλλα ανεξαρτήτως της σπουδαιότητάς τους, συχνά με μια λογική αντιπερισπασμού και αποπροσανατολισμού. Έτσι κι αλλιώς, ο Κίσινγκερ έγινε ένας αμφιλεγόμενος διπλωμάτης που ταυτίστηκε με τον «αμερικανικό αιώνα» συνδυάζοντας διπλωματία πόκερ ή σκακιού με βρόμικους πολέμους, Realpolitik και το cool στιλ του American way. Αν και δεν ήταν μόνος στη χάραξη της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, ήταν εκείνος που παρέμεινε αξέχαστος.

Ο Χένρι Κίσινγκερ το 1973 © Dirck Halstead/Getty Images

O Χένρι Κίσινγκερ έβλεπε το σκάκι ως μεταφορά για το πεδίο του Ψυχρού Πολέμου. Συμπτωματικά, στο παγκόσμιο πρωτάθλημα του 1972 ο Αμερικανός νίκησε τον Σοβιετικό Μπαρίς Σπάσκι: οι Ρώσοι τον πήραν κατάκαρδα - ήταν πρωταθλητές επί 24 συνεχή χρόνια- και ο Κίσινγκερ το πήρε σαν σημάδι νίκης στον Ψυχρό Πόλεμο. Εξάλλου, είχε συμβάλει στο να πεισθεί ο Μπόμπι Φίσερ, το Χρυσό Αγόρι, να παίξει με τον Σπάσκι, και να παραιτηθεί από τις απαιτήσεις του για περισσότερα χρήματα και τηλεοπτικά δικαιώματα. Ο Κίσινιγκερ τηλεφώνησε στον Φίσερ για να τον ψήσει ενώ φιλοξενούσε στο σπίτι του στην Καλιφόρνια τον Σοβιετικό πρέσβη Aνατόλι Νταμπρίνιν και τη γυναίκα του: το σχήμα μού φαίνεται χαρακτηριστικό της διπλωματίας του. Συνδυάζοντας αυτή τη διπλωματία με την κοσμική ζωή τύπου τζετ σετ και προβάλλοντας το προφίλ του αποφοίτου πανεπιστημίων γοήτρου που απολαμβάνει την έκθεσή του στα μέσα ενημέρωσης έγινε η μεγαλύτερη πολιτική διασημότητα μετά τους Kένεντι. Και καθώς οργάνωνε μια σειρά παράνομες ή εγκληματικές επιχειρήσεις, το κοινό τον θαύμαζε για την πνευματώδη παρουσία του στα πάρτι και για την επιτυχία που είχε στις γυναίκες.

Ο Χένρι Κίσινγκερ με τον Ρίτσαρντ Νίξον © History/Universal Images Group via Getty Images

Κυκλοφορούν πολλές βιογραφίες του Κίσινγκερ και η εξωτερική πολιτική που άσκησε έχει καταγραφεί. Αυτό που παραμένει εντυπωσιακό είναι το πώς στις ΗΠΑ, περισσότερο και νωρίτερα από αλλού, η διασημότητα μεταφραζόταν σε ισχύ με αποτέλεσμα μια εγκληματική εξωτερική πολιτική να περνάει ως μεγάλο σουξέ.  

Αλλά βεβαίως δεν λείπουν οι αφηγήσεις που επικρίνουν τον smartest man in ze world: στη «Δίκη του Χένρι Κίσινγκερ» ο Κρίστοφερ Χίτσενς τον κατηγορεί για εγκλήματα πολέμου, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και για αδικήματα του κοινού, εθιμικού και διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της συνωμοσίας για διάπραξη φόνου, της απαγωγής και των βασανιστηρίων. Ο Χίτσενς παρουσιάζει την εμπλοκή του στο Βιετνάμ, στο Μπαγκλαντές, στη Χιλή, στην Κύπρο και στο Ανατολικό Τιμόρ με μορφή εισαγγελικού εγγράφου: οι κατηγορίες του θα μπορούσαν να σταθούν ενώπιον διεθνούς δικαστηρίου σαν εκείνο της Νυρεμβέργης. Αναφέρω αυτό το βιβλίο επειδή θεωρώ τεκμηριωμένες τις καταγγελίες του Χίτσενς - απλώς, δεν έχω χώρο να τις αναλύσω σε ένα άρθρο.

Με τον ΓΓ της ΕΣΣΔ Λεονίντ Μπρέζνιεφ το 1974 © Bernard CHARLON/Gamma-Rapho via Getty Images

Αν όμως δούμε το ζήτημα από τη σκοπιά της κριτικής στην ευρύτερη αμερικανική κοινωνία, όπως έγραφε ο Fred Branfman, συγγραφέας πολλών βιβλίων και άρθρων για τον πόλεμο στην Ινδοκίνα, «μόνο ένα έθνος σε βαθιά πνευματική και ψυχική αναταραχή θα μπορούσε να τιμά έναν άνθρωπο με τόσο αίμα στα χέρια του όσο ο Κίσινγκερ».  

Πράγματι, ο Κίσινγκερ εξέρχεται ένδοξος από την πολιτική και τη ζωή, έχοντας, μεταξύ άλλων, τιμηθεί το 1973 με το Νόμπελ Ειρήνης, από κοινού με τον Lê Đức Thọ (ο οποίος αρνήθηκε το βραβείο) για τις διαπραγματεύσεις της κατάπαυσης του πυρός στο Βιετνάμ. Τότε, δύο μέλη της επιτροπής είχαν παραιτηθεί σε ένδειξη διαμαρτυρίας, ενώ ο ίδιος ο Κίσινγκερ εμφανίστηκε αμφίθυμος, πρόσφερε το χρηματικό έπαθλο σε φιλανθρωπικά ιδρύματα, δεν παρευρέθηκε στην τελετή απονομής κι αργότερα εκδήλωσε την επιθυμία να επιστρέψει το βραβείο.

Με τον Βιετναμέζο Le Duc Tho © public domain

Ποιος ήταν λοιπόν αυτός ο άνθρωπος που σφράγισε την εξωτερική πολιτική όχι μόνο από επίσημες θέσεις αλλά σε όλη τη διάρκεια της μακράς ζωής του ως γκουρού των διεθνών σχέσεων;  

Ο Κίσινγκερ, ως επαγγελματίας της Realpolitik, πρωτοστάτησε στην πολιτική της ύφεσης με τη Σοβιετική Ένωση, εγκαινίασε τις διπλωματικές και εμπορικές σχέσεις με τη Λαϊκή Κίνα, συμμετείχε ως διαμεσολαβητής σε αυτό που έγινε γνωστό ως Shuttle diplomacy στη Μέση Ανατολή για τον τερματισμό του πολέμου του Γιομ Κιπούρ και το 1973 διαπραγματεύτηκε τις Ειρηνευτικές Συμφωνίες του Παρισιού τερματίζοντας την αμερικανική εμπλοκή στον πόλεμο του Βιετνάμ. Παραλλήλως, ήταν ο εμπνευστής της εμπλοκής των ΗΠΑ στο στρατιωτικό πραξικόπημα της Χιλής, έδωσε το πράσινο φως στο πλαίσιο της Επιχείρησης Κόνδορας στη στρατιωτική χούντα της Αργεντινής για τον λεγόμενο βρόμικο πόλεμο και στήριξε το Πακιστάν στη σύγκρουση με το Μπαγκλαντές παρά τη γενοκτονική τακτική των Πακιστανών. 

Αυτή τη σειρά των αποφάσεων χαρακτήριζε η έννοια της «νομιμότητας» την οποία δεν ταύτιζε με τη δικαιοσύνη: κατά τη γνώμη του,«νόμιμη» είναι μια διεθνής τάξη αποδεκτή από όλες τις μεγάλες δυνάμεις, ενώ μια διεθνής τάξη μη αποδεκτή από μία ή περισσότερες μεγάλες δυνάμεις είναι «επαναστατική», τουτέστιν επικίνδυνη.

Με τη Μάντελεϊν Όλμπραϊτ, μία από τις πιο διακεκριμμένες διαδόχους του © TIM SLOAN/EPA

Τα ζητήματα κοινής γνώμης και ηθικής έρχονται σε δεύτερη μοίρα: αν και η απόφαση για το τέλος του πολέμου στο Βιετνάμ επηρεάστηκε από την πίεση της αμερικανικής κοινής γνώμης, ο Κίσινγκερ - ιδιαίτερα στο δίδυμό του με τον Νίξον - είχε τέτοια τάση για μυστικές επιχειρήσεις ώστε, εκ των πραγμάτων, η κοινή γνώμη δεν έπαιζε ρόλο. Σ’ αυτό, ο Κίσινγκερ και ο Νίξον δεν διέφεραν από Ανατόλι Νταμπρίνιν, τον Σοβιετικό πρεσβευτή στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο οποίος υπηρέτησε στην Ουάσιγκτον από το 1962 μέχρι το 1986 ασκώντας προσωπική, μυστική εξωτερική πολιτική για λογαριασμό της ΕΣΣΔ.

Με την Άνγκελα Μέρκελ © GERO BRELOER/POOL/EP

Ο κόσμος του Κίσινγκερ δεν είναι ο κόσμος του σήμερα, αλλά οι αποφάσεις του έχουν συμβάλει στο να δημιουργηθεί το σημερινό διαφορετικό τοπίο. Από τον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ, την απάντηση των Αράβων στον πόλεμο των Έξι Ημερών, συνέβησαν πολλά: η εξάλειψη του αραβικού σοσιαλισμού, ο εμφύλιος στον Λίβανο, οι συμφωνίες του Καμπ Ντέιβιντ το 1978, η ισλαμική επανάσταση στο Ιράν το 1979, η ισραηλινή εισβολή στον Λίβανο το 1982, οι εχθροπραξίες μεταξύ Ιράν και Ιράκ, ο πόλεμος του Κόλπου, η 9/11, η εισβολή στο Αφγανιστάν και στο Ιράκ, οι εξεγέρσεις που ονομάστηκαν, κατά λάθος, Αραβική Άνοιξη. Ο κόσμος του Κίσινγκερ δεν υπάρχει πια, αλλά τα σημερινά σημεία ανάφλεξης έχουν τις ρίζες τους στον Ψυχρό Πόλεμο και ο Ψυχρός Πόλεμος έχει τη σφραγίδα του Κίσινγκερ.  

Το φιλοσοφικό σφάλμα του Κίσινγκερ ήταν ότι...

 

ΠΡΟΣΩΠΑ - ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Ο Henry Kissinger δεν ανήκε ποτέ εκεί που ήθελε να είναι

The Economist

 Στις αρχές Ιουνίου του 1970, αμέσως μετά την εισβολή της Αμερικής στην Καμπότζη, ο Henry Kissinger επισκέφτηκε κρυφά τον Brian McDonnell, έναν 27χρονο ειρηνιστή που είχε δει στο Lafayette Park απέναντι από τον Λευκό Οίκο. Ήταν μια από τις πολλές προσπάθειές του εκείνη τη χρονιά να πείσει τους νεότερους επικριτές του ότι πρέπει να δώσουν μια ευκαιρία στον πόλεμο εκείνης της περιόδου.

Όπως και με πολλούς άλλους, απέτυχε με τον Brian, αλλά παρέμειναν σε επαφή. Ενώ ο Richard Nixon βυθιζόταν βαθειά στη Δυτική Πτέρυγα, ο σύμβουλός του για την εθνική ασφάλεια και ο μακρυμάλλης ακτιβιστής συναντιόντουσαν από καιρό σε καιρό για να μιλήσουν για τον πόλεμο και τη φιλοσοφία του Kant, προσπαθώντας, είχε γράψει ο Kissinger, «να δημιουργήσουν τουλάχιστον μια προσωρινή γέφυρα πέρα από την αμοιβαία ακατανοησία».

Ο ίδιος δεν έχασε ποτέ την πεποίθηση ότι θα μπορούσε να κερδίζει τους επικριτές του.  

Είχε ξεκινήσει ως παρίας, μεγαλώνοντας στην προπολεμική Γερμανία ανάμεσα σε ανθρώπους που τον περιφρονούσαν και τον απέρριπταν επειδή ήταν Εβραίος. Οι Ναζί απέλυσαν τον πατέρα του από το δημόσιο γυμνάσιο στο Fürth, κοντά στη Νυρεμβέργη. Η μητέρα του ήταν η πρώτη που κατάλαβε ότι το «κράτος του Χίτλερ» δεν είχε μέλλον για τα παιδιά της.

Το 1938, ο 15χρονος Heinz κατέφυγε στην Αμερική με την οικογένειά του. Ποτέ δεν άλλαξε την προφορά. η φωνή του, σαν χαλίκι σε γυάλα χρυσόψαρου, πρόσθετε βαθιά στη σοβαρότητά του. Αλλά ο μικρότερος αδελφός του Walter έμαθε να μιλάει σαν κανονικός Αμερικανός, ισχυριζόμενος αργότερα ότι είναι «ο Kissinger που ακούει».

Ακόμη και οι επικριτές του παραδέχτηκαν ότι ο Henry διέθετε λαμπρό μυαλό. Η προπτυχιακή του διατριβή ήταν τόσο πλούσια, εκτεινέομενη σε 383 σελίδες, που υποτίθεται ότι οδήγησε το Χάρβαρντ να εισαγάγει τον «κανόνα Kissinger», περιορίζοντας τους φοιτητές σε λιγότερο από το μισό αυτής της έκτασης σελίδων. Το διδακτορικό του εξέταζε πώς η διπλωματία διατήρησε τη σταθερότητα στην Ευρώπη για το καλύτερο μέρος ενός αιώνα μετά την ήττα του Ναπολέοντα. Όταν μπήκε στην κυβέρνηση του Nixon 15 χρόνια αργότερα, οι γνώσεις που είχε αποκτήσει από τη μελέτη του Castlereagh και του Metternich θα τον βοηθούσαν να αντιμετωπίσει τις ταραχώδεις φιλοδοξίες των Ηνωμένων Πολιτειών και της Σοβιετικής Ένωσης.

Το στυλ του ήταν να εργάζεται έξω από τον επίσημο μηχανισμό του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και της εξωτερικής υπηρεσίας, για τις οποίες πίστευε ότι είχαν αφαιρέσει το σθένος και τη δημιουργικότητά της αμερικανικής διπλωματίας. Τα «πίσω κανάλια» με τους Ρώσους, τους Κινέζους και σχεδόν όλους τους άλλους ταίριαζαν στο γούστο του Nixon. Και ταίριαζαν στη δική του λαχτάρα να είναι στο επίκεντρο της δράσης, τραβώντας τα νήματα.

Φυσικά, η εξαπάτηση έπαιξε χρήσιμο και κρίσιμο ρόλο, τόσο σε μεγάλα όσο και σε μικρά ζητήματα.

Όταν η ομάδα του γκρίνιαζε ότι δεν είχαν διάφορα προνόμια σίτισης στον Λευκό Οίκο, τους άφηνε να πιστέψουν ότι για όλα έφταιγε ο αρχηγός του προσωπικού. Στην πραγματικότητα, ήταν δική του ιδέα. Δεν ήθελε οι άνθρωποί του να σφυρηλατούν δεσμούς κατά τη διάρκεια του γεύματος με χρήσιμες επαφές εκτός του Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας.  

Ο ίδιος ήταν πολύ έξυπνος έτσι ώστε να λέει πιστευτά ψέματα και έτσι παρέσερνε τους ανθρώπους. Ο Shimon Peres, ο Ισραηλινός ομόλογος του, τον αποκάλεσε με θαυμασμό «ο πιο δόλιος άνθρωπος που έχω γνωρίσει ποτέ».

Πολλοί βοηθοί μπορεί να είχαν εγκαταλείψει την υπηρεσία του, αλλά αρκετοί έμειναν πιστοί γιατί στα πιο σημαντικά ζητήματα της ημέρας όχι μόνο διείσδυε, αλλά και τους άφηνε να πουν τη γνώμη τους. Και πουθενά δεν αντιμετώπισε περισσότερα ερωτήματα από την αναδιάταξη της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής εν μέσω των ερειπίων του πολέμου του Βιετνάμ.

Μέχρι το 1972, η Αμερική ήταν ευάλωτη: Ταπεινωμένη στο εξωτερικό και διχασμένη στο εσωτερικό. Η απάντησή του ήταν να εκμεταλλευτεί τον αυξανόμενο ανταγωνισμό μεταξύ της Σοβιετικής Ένωσης και της Κίνας για να δημιουργήσει μια νέα ισορροπία στην οποία η καθεμία έκανε την Αμερική να ενισχύσει τη θέση της.

Αργότερα, ταξίδεψε μεταξύ Αιγύπτου και Ισραήλ για να αντικαταστήσει τη Σοβιετική Ένωση με την Αμερική στη Μέση Ανατολή. Ήταν ένα κομμάτι κρατικής τέχνης αντάξιο των ηρώων του του 19ου αιώνα. Είχε ξαναβάλει την Αμερική στη θέση του οδηγού ακριβώς όταν όλα ήταν αντίθετα.

Τι όμως ευχαριστίες πήρε;

Οι αμφισβητίες και οι διανοούμενοι είπαν ότι είχε θυσιάσει τις αρχές της Αμερικής και πάνω από ένα εκατομμύριο ζωές. Είχε πολεμήσει στο Βιετνάμ και πήγε τον πόλεμο στην Καμπότζη και το Λάος για χάρη της αμερικανικής «αξιοπιστίας». Είχε ευλογήσει μια πακιστανική γενοκτονία σε αυτό που έγινε Μπαγκλαντές, επειδή το Πακιστάν τον βοηθούσε με την Κίνα. Είχε σχεδιάσει πραξικοπήματα και δολοφονίες στη Χιλή και μια εξέγερση στην Αγκόλα, γιατί πίστευε ότι οι χώρες θα έπεφταν σαν ντόμινο στις σοβιετικές συνωμοσίες. Όταν κέρδισε το βραβείο Νόμπελ ειρήνης το 1973, ο Christopher Hitchens, ένας Βρετανός δημοσιογράφος, είπε ότι έπρεπε να είχε δικαστεί για εγκλήματα πολέμου –και η κατηγορία παρέμεινε.

Παρηγορήθηκε ότι αυτή ήταν η μειοψηφική άποψη. 

Τα περιοδικά και οι τηλεοπτικοί οικοδεσπότες γέλαγαν με τα αστεία του και τον χαρακτήριζαν ως τον «μυστικό πράκτορα του Nixon» και τον «σούπερ γραμματέα». Πήρε τον κόπο να φωτογραφηθεί με όμορφες γυναίκες. Αν κάποιος ανήκε στο πάνθεον των δυνάμεων της Ουάσιγκτον, ήταν το αγόρι από το Fürth.

Καθώς μεγάλωσε, όμως, οι επικριτές του έγιναν πιο δυνατοί. Ήταν αρκετά κακό που η αριστερά τον καταδίκασε ως ανήθικο, αλλά η αποκαλούμενη Reaganite Δεξιά τον αντιμετώπισε σαν, με τις μεθοδεύσεις και τους ελιγμούς του, να είχε καταπατήσει τις αμερικανικές αρετές της ελευθερίας και της ανθεκτικότητας κάτω από μια αντιαμερικανική, απαλλαγμένη από αξίες Realpolitik.  

Κανείς τους δεν κατάλαβε ότι ο πρωταρχικός του στόχος ήταν να αποφύγει με οποιοδήποτε κόστος έναν παγκόσμιο πόλεμο σαν αυτόν που τον είχε διώξει από τη Γερμανία.

Έτσι αυτή η έκρηξη της διπλωματίας το 1969-77 ήταν η μόνη περίοδος κατά την οποία υπηρέτησε στην αμερικανική κυβέρνηση.  

Δεν έμεινε κανένας μηχανισμός εξωτερικής πολιτικής του Kissinger όταν έφυγε. Συνέχισε να κάνει μια περιουσία ως ιδέα όλων για έναν ηλικιωμένο πολιτικό. Στην Κίνα έγινε σούπερ σταρ. Στα τέλη της δεκαετίας του ’90 συνεργάστηκε σε βιβλία σχετικά με τις ιδιότητες της ηγεσίας και τους κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης, που ανησυχούσε ότι θα ήταν το τέλος του Διαφωτισμού.

Ήταν σαν να έβλεπε τώρα τον εαυτό του ως τον σοφό φύλακα του ανθρώπινου πολιτισμού. Αλλά...

 

ΔΙΕΘΝΗ ΚΑΘΑΡΜΑΤΑ - ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Ενας νέος κόσμος ξημερώνει

Του ΑΛΕΞΗ ΠΑΠΑΧΕΛΑ

Μια παράξενη, μεγάλη και εντελώς ετερόκλητη «συμμαχία» αμφισβητεί την ηγεμονία της Δύσης και το παγκόσμιο σύστημα που δημιουργήθηκε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. 

Κίνα, Ρωσία, Ιράν, Ινδία, Τουρκία, κάποια κράτη της Λατινικής Αμερικής είναι μερικές από τις πολύ σημαντικές χώρες που συμμετέχουν στη συμμαχία του «Παγκόσμιου Νότου». Οι ηγέτες τους μιλούν ανοιχτά και δεν κρύβουν τη βούλησή τους να διαλύσουν τους κανόνες που επέβαλαν οι Αμερικανοί και οι σύμμαχοί τους μετά τον πόλεμο. Ορισμένοι, όπως ο Πούτιν, το κάνουν στην πράξη.

Ο κόσμος έχει χωριστεί στα δύο.  

Εμείς εδώ στη Δύση δεν το καταλαβαίνουμε πολλές φορές. Αντλούμε την πληροφόρησή μας από τον αγγλοσαξονικό, κυρίως, Τύπο και συνεχίζουμε να σκεπτόμαστε με τα «καλούπια» της μεταπολεμικής εποχής. Μιλώντας ωστόσο με ηγέτες όπως ο Μόντι ή ακαδημαϊκούς και δημοσιογράφους της άλλης πλευράς, συνειδητοποιείς πόσο διαφορετικά βλέπουν εκείνοι τον κόσμο. Γεγονός που εξηγεί, για παράδειγμα, ότι η συναίνεση που συναντά κανείς στη Δύση για τη στήριξη της Ουκρανίας δεν βρίσκει σύμφωνο ένα τεράστιο ποσοστό του παγκόσμιου πληθυσμού.

Η εποχή μας, όμως, δεν έχει σχέση με τον Ψυχρό Πόλεμο. Η αντιδυτική συμμαχία δεν έχει μια κοινή ιδεολογία, την οποία προσπαθεί να εξαγάγει και να επιβάλει. Ούτε έχει απαραιτήτως κοινούς στόχους και συμφέροντα. Γι’ αυτό και απειλεί τη Δύση, αλλά σε καμία περίπτωση δεν προσφέρει ένα άλλο μοντέλο διακυβέρνησης ή αξιών. Αυτές οι χώρες αμφισβητούν τη δυτική δημοκρατία, τις φιλελεύθερες αξίες και θέλουν να καταστρέψουν το σύστημα που τους επέβαλε η Δύση για περίπου 60 χρόνια. Αυτός είναι ο κοινός στόχος που τους συνδέει, όπως και η διάθεσή τους να φωνάξουν στους Αμερικανούς: «Δεν είστε πια το μόνο αφεντικό, τέλειωσε αυτή η εποχή!».  

Η Ευρώπη είναι κομμάτι του παγκόσμιου σκηνικού, αλλά κανείς δεν την λαμβάνει πολύ στα σοβαρά από γεωπολιτικής απόψεως, αφού δεν μπορεί να απεξαρτηθεί από τις ΗΠΑ και αρνείται να ενηλικιωθεί.

Ολο αυτό το άναρχο σκηνικό δεν προσφέρεται για ασφαλείς προβλέψεις. Εχει όλα τα στοιχεία και τις ενδείξεις που συνηγορούν υπέρ μιας μεγάλης κρίσης, από αυτές που μας επιφυλάσσει η Ιστορία κάθε 50-60 χρόνια.  

Θα είναι ένας γενικευμένος πόλεμος, μια βαθιά οικονομική κρίση, η απότομη κατάρρευση της παγκοσμιοποίησης, η αμφισβήτηση της δημοκρατίας μέσα στην ίδια τη Δύση;  

Μάγοι δεν υπάρχουν στην εποχή μας και οι γεωπολιτικοί γκουρού του Τwitter είναι απελπιστικά επιφανειακοί.

Για εμάς που μεγαλώσαμε στην εποχή της δυτικής ηγεμονίας είναι δύσκολο να σκεφτούμε πώς θα αλλάξει ο κόσμος. Ξέρουμε σίγουρα ότι προτιμάμε να ζούμε σε μια κοινωνία με δυτικές αξίες, όσες ανισότητες και δυσλειτουργίες και αν κρύβουν. Μπροστά μας, όμως...

 

Δυτικής πολιτικώς ορθά λοβοτομημένης ισλαμο-αριτερόπληκτης κοινωνίας κωμωδία

 

 

 

 

 

 

Η Χαμάς θεώρησε δύο Παλαιστίνιους που δεν συμφωνούσαν με τα εγκλήματά της πράκτορες του Ισραήλ. Τους κρέμασε σε δημόσια θέα και οι φιλήσυχοι πολίτες της Λωρίδας της Γάζας πήγαν να παρακολουθήσουν το θέαμα με τα κινητά τους (πού τα φορτίζουν αφού είναι κομμένο το ρεύμα;) https://t.co/40YFY5GRaB

— Θάνος Τζήμερος (@ThanosTzimeros) November 25, 2023

 

Σαν σήμερα (1/12/ΧΧΧΧ)

 

1644: Η Πορτογαλία επανακτά την ανεξαρτησία της από την Ισπανία, ύστερα από κατοχή 60 ετών.

1818: Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης μυείται στη Φιλική Εταιρεία.

1891: Ο Τζέιμς Νάισμιθ δημιουργεί ένα νέο παιχνίδι και το ονομάζει μπάσκετ-μπολ.

1955: Στην πόλη Μοντγκόμερι της Αλαμπάμα,  η Ρόζα Παρκς αρνείται να σηκωθεί από το κάθισμά της σε λεωφορείο για να καθίσει ένας λευκός και συλλαμβάνεται.

1792: Γεννιέται ο Αλέξανδρος Υψηλάντης,  αρχηγός της Φιλικής Εταιρείας.

1935: Γεννιέται ο Γούντι Άλεν, καλλιτεχνικό ψευδώνυμο του Άλεν Στιούαρτ Κένινγκσμπεργκ, αμερικανός ηθοποιός, σκηνοθέτης, συγγραφέας και μουσικός.

1866: Πεθαίνει ο Σερ Τζορτζ Έβερεστ, ουαλός στρατιωτικός, μηχανικός και τοπογράφος. Δούλεψε πολλά χρόνια στην Ινδία, ανέπτυξε μεθόδους μέτρησης και προς τιμήν του η ψηλότερη κορυφή των Ιμαλαΐων φέρει το όνομά του.

1973: Πεθαίνει ο Νταβίντ Μπεν Γκουριόν, ιδρυτής του κράτους του Ισραήλ και πρώτος πρωθυπουργός της χώρας από το 1948 έως το 1953. 

2014: Φεύγει από τη ζωή σε ηλικία 76 ετών ο Δημήτρης Τριχόπουλος, ένας από τους σημαντικότερους γιατρούς και ακαδημαϊκούς της χώρας μας.

 

2018: Πεθαίνει σε ηλικία 94 ετών ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Τζορτζ Μπους