ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Ο αμαρτωλός κόσμος των εγκυκλίων

Του Γιώργου Κράλογλου
 

Όταν και οι ίδιοι οι εκπρόσωποι των εφοριακών απορούν για την σημασία που έχουν οι εγκύκλιοι ερμηνείας της εκάστοτε φορολογικής νομοθεσίας είναι φυσικό να μιλάει και ο κάθε φορολογούμενος για «χοντρό παιχνίδι». Πολιτικό παιχνίδι τόσο στην εφαρμογή δήθεν «αθώων» νόμων αλλά με σκληρά μέτρα όσο και στην ακύρωση νόμων στην πράξη.

Εάν σήμερα κουβεντιάσεις με οποιονδήποτε εφοριακό για την νέα εικόνα της φορολογικής πολιτικής όπως αυτή προκύπτει από το νομοσχέδιο που βρίσκεται στην Βουλή η απάντηση δεν είναι ότι θα δούμε όταν ψηφιστεί. Αλλά θα δούμε όταν οι διατάξεις της νομοθεσίας θα ερμηνευθούν από τις εγκυκλίους που θα ακολουθήσουν . 

Και απορεί ο κάθε φορολογούμενος και ιδίως ο κάθε επιχειρηματίας που έχει πολύπλευρες «επαφές» με τον νόμο .

Είναι τόσο δύσκολο να βγει μια απλή κατανοητή νομοθεσία για τα φορολογικά ώστε ο πολίτης να μπορεί να αντιληφθεί υποχρεώσεις και δικαιώματα και να μην περιμένει από τον εφοριακό της περιοχής του να του εξηγήσει; 

Είναι μάλιστα αξιοσημείωτο ότι και η Ένωση Εφοριακών Υπαλλήλων (προς τιμή της) δέχεται ότι αυτη η ιστορία των εγκυκλίων που ακολουθούν την ερμηνεία των διατάξεων των νόμων είναι από υπερβολική έως απαράδεκτη για πολλούς λόγους. 

Είναι επίσης προς τιμή της ίδιας Ένωσης υπαλλήλων ότι συμφωνεί ακόμη και με την κατάργηση του αδικαιολόγητου τέρατος του Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων που η παρουσία του δεν προσφέρει απολύτως τίποτε ενώ η έλλειψή του θα είναι κίνητρο για χιλιάδες μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις .

Τους λόγους του δαιδάλου των εγκυκλίων που αποφεύγουν να ερμηνεύσουν οι εφοριακοί τους αναλύουν με εύστοχα σχόλια έμπειροι εκπρόσωποι παραγωγικών τάξεων και ανεξάρτητοι επιχειρηματίες.

Το πιθανότερο είναι (λένε) ότι η ερμηνευτική εγκύκλιος ενός φορολογικού νόμου συνδέεται με την ευρύτερη πολιτική προσπάθεια να ξεπεραστεί ο νόμος και να δοθούν λύσεις που εξυπηρετούν συγκεκριμένες κατηγορίες φορολογούμενων. Σημαίνει ακόμη εφαρμογή σκληρών μέτρων μέσω φαινομενικά ήπιων νόμων...

Άλλη εξήγηση είναι ότι με τον τρόπο αυτό δίδεται μια ευρύτερη κυριαρχία στον προϊστάμενο των Εφοριών να διαπραγματεύεται με τον φορολογούμενο και να διασφαλίζει έτσι τα συμφέροντα του δημοσίου.

Εάν είναι έτσι πρέπει μάλλον να έχουμε φθάσει στο τελευταίο σκαλοπάτι ανικανότητας και βλακείας και να μην το έχουμε πάρει χαμπάρι.

Γεγονός είναι πάντως ότι οι εγκύκλιοι ερμηνείας των φορολογικών διατάξεων είναι ένα «ξεχωριστό βασίλειο» μέσα στο οποίο μπορεί να συντηρηθεί η διαφθορά με τρόπο αισχρό και πρωτοφανή για τα διεθνή φορολογικά δεδομένα. 

Αλλά το ερώτημα παραμένει αναπάντητο . Γιατί όλα να μην σταματούν στην νομοθεσία; Γιατί να μην αρκούν οι διατάξεις του νόμου αν είναι συγκεκριμένες και χωρίς ανάγκη ειδικής ερμηνείας από νομικούς;.. 

Τα ίδια όμως συμβαίνουν δυστυχώς και στα εργασιακά:


Μάλιστα ένα από τα βασικά αιτήματα στο πλαίσιο της προσπάθειας «χαρτογράφησης» των αντικινήτρων που υπονομεύουν την ανάπτυξη είναι να σταματήσει η βιομηχανία των εγκυκλίων και στην εργατική νομοθεσία.

Λένε συγκεκριμένα οι ενδιαφερόμενοι.

Μόνο οι μεγάλες επιχειρήσεις που διαθέτουν νομικό τμήμα είναι σε θέση να παρακολουθήσουν τις εγκυκλίους που ερμηνεύουν τα εργατικά νομοθετήματα . Όλες οι άλλες επιχειρήσεις εκτός του ότι παραμένουν απληροφόρητες είναι και εκτεθειμένες στην επιβολή προστίμων σε περίπτωση που προσαρμόσουν τις νομικές υποχρεώσεις τους σε συγκεκριμένες προθεσμίες.

Οι επιχειρηματίες έχουν ζητήσει να δημιουργηθεί ειδικό πρόγραμμα στο διαδίκτυο που να περιλαμβάνει την ενημέρωση των επιχειρήσεων σε νόμους, διατάξεις και εγκυκλίους.

Αλλά πριν από αυτήν την πρόταση κάνουν την ευχή να βρεθεί ένας κοινός νους στις κυβερνήσεις που να απλουστεύει την διατύπωση των νομοθετημάτων σε βαθμό κατανόησης που να μην απαιτεί άλλες ερμηνείες. 

Η γενική άποψη πάντως είναι ότι με τον τρόπο αυτό συντηρείται ένας ολόκληρος κόσμος φοροτεχνικών, εργατολόγων, νομικών αλλά και μεσαζόντων καταφερτζήδων που αναλαμβάνουν να διεκπεραιώσουν υποθέσεις μέσα από τις παράπλευρες λειτουργίες της διαφθοράς. 


Η  τρίτη δεξαμενή άντλησης παραδειγμάτων διαφθοράς μέσω ερμηνευτικών εγκυκλίων είναι στην ρύθμιση δανείων, παλαιών υποχρεώσεων προς το δημόσιο, ασφαλιστικών υποχρεώσεων και χωροταξικών – πολεοδομικών υποθέσεων.

Και εδώ η νομοθεσία δεν είναι αρκετή αλλά επιδέχεται ερμηνείες που δεν περιορίζονται μόνο στις υπηρεσίες εφαρμογής της εργατικής ή της πολεοδομικής πολιτικής.

Απαιτούνται απόψεις τον νομικών υπηρεσιών των υπουργείων στην πρώτη περίπτωση. Και απόψεις παραλλήλων φορέων (Αρχαιολογία, Δασικές υπηρεσίες) στην δεύτερη. 

Εάν λοιπόν θέλουμε να μιλάμε για κίνητρα και καθαρούς κανόνες στο επιχειρηματικό παιχνίδι με ταυτόχρονη πάταξη της διαφθοράς ιδού η Ρόδος...

Μιας και δεν θέλει καμιά κυβέρνηση να εφαρμόσει μακροπρόθεσμη φορολογική και αναπτυξιακή πολιτική που είναι κίνητρο βάσης για επενδύσεις ας προχωρήσει τουλάχιστον με σαφήνεια στην πολιτική που θέλει να εφαρμόσει.

Και αυτό σημαίνει συγκεκριμένη και κατανοητή νομοθεσία στην φορολογία, στα εργατικά, τα ασφαλιστικά και τα πολεοδομικά μαζί με ό,τι λέγεται έκδοση αδειών ώστε να μην χρειάζεται δεύτερη μετάφραση από την εκτελεστική εξουσία με την χρήση εγκυκλίων.