ΕΡΕΥΝΕΣ - ΥΓΕΙΑ: Μικρόβια αποτελούν το 90% του οργανισμού μας και στην ουσία είναι το «δεύτερο γονιδίωμά» μας

Αντιθέτως με τα όσα πιστεύουμε, λένε σήμερα οι επιστήμονες, μόνο το 10% του οργανισμού μας είναι... ανθρώπινο. Για κάθε κύτταρο του οργανισμού μας υπάρχουν περίπου δέκα μικρόβια που ζουν σε αυτό, μεταξύ των οποίων και κάποιοι παθογόνοι παράγοντες. Στην πραγματικότητα είμαστε φορείς ενός «δεύτερου γονιδιώματος» που αφορά τις γενετικές πληροφορίες όλων αυτών των μικροοργανισμών που ζουν μέσα μας.  

Ακόμα και αν δεν πρόκειται να τους δούμε ποτέ, θα νιώσουμε τη σημασία τους. Αλλωστε επηρεάζουν την υγεία μας περισσότερο και από αυτά τα γονίδια που έχουμε κληρονομήσει από τους γονείς μας.

Ομως η μεγάλη διαφορά ανάμεσα στα δύο έγκειται στο ότι τα γονίδια που κληρονομούμε είναι σταθερά και υπό φυσιολογικές συνθήκες αμετάβλητα, ενώ το «δεύτερο γονιδίωμά» μας μπορούμε να το αλλάξουμε ή ακόμα και να το καλλιεργήσουμε, να το κάνουμε πλουσιότερο. 

Ο Τζάστιν Σόνενμπεργκ, μικροβιολόγος από το πανεπιστήμιο Στάνφορντ, υποστηρίζει ότι πρέπει να θεωρούμε το ανθρώπινο σώμα ως ένα εξαιρετικά πολύπλοκο «σκεύος, κατασκευασμένο με στόχο την ανάπτυξη και τη διάδοση των μικροβίων που κατοικούν μέσα μας».  

Αυτή η καινοτόμος προσέγγιση έχει τεράστιες επιπτώσεις τόσο για τη δική μας υγεία, όσο βέβαια και γι’ αυτήν των μικροβίων που συμβιώνουν μαζί μας, αφού όπως αποδεικνύεται οι δύο είναι άρρηκτα συνδεδεμένες:

Οι διαταραχές του εσωτερικού οικοσυστήματος ή εξάλειψη ενός «καλού μικροβίου» μπορεί να προκαλέσει χίλια δεινά, να μας δημιουργήσει προδιάθεση για παχυσαρκία, χρόνια νοσήματα ή ακόμα και κάποιες λοιμώξεις. Αυτά τα «δικά μας μικρόβια» φαίνεται να είναι δάσκαλοι και εκπαιδευτές του ανοσοποιητικού μας συστήματος καθώς το μαθαίνουν να αναγνωρίζει τους φίλους από τους εχθρούς και να μην τρελαίνεται με κάθε αλλεργιογόνο.  

Πολλοί ερευνητές πιστεύουν ότι η αύξηση των αυτοάνοσων νόσων που παρατηρείται στη Δύση οφείλεται στη διατάραξη της αρχέγονης σχέσης μας με αυτούς τους λιλιπούτειους παλιόφιλους».

Και αυτό το προκαλούμε με πολλούς τρόπους. Λίγοι είναι οι μικροβιολόγοι που πιστεύουν, παραδείγματος χάρη, ότι οι διατροφικές μας συνήθειες δεν επηρεάζουν τον μικροβιακό πληθυσμό των εντέρων μας. Πολλοί ανησυχούν, αντιθέτως, ότι τα τρόφιμα που καταναλώνουμε, λόγω υψηλής κατεργασίας, είναι αποστειρωμένα. Η έλλειψη φυσικών ινών στη συνηθισμένη διατροφή έχει καταστροφικές συνέπειες για το σύνολο των μικροβίων που υπάρχουν στον ανθρώπινο οργανισμό.

Η αλήθεια είναι ότι τα βακτήρια που υπάρχουν στο σώμα, όσο και αυτά στο περιβάλλον, διαρκώς μειώνονται. Δεν μπορεί κανείς να αποκλείσει ότι το μεταβολικό σύνδρομο, πρόδρομος ασθενειών όπως τα καρδιαγγειακά, ο διαβήτης τύπου 2 και άλλα να οφείλονται σε φλεγμονή του εντέρου, η οποία προκαλείται εξαιτίας μιας τέτοιας διαταραχής.

Προφανώς, λοιπόν, καλό είναι να μειωθεί η κατανάλωση κατεργασμένων τροφίμων, η λήψη αντιβιοτικών να γίνεται με φειδώ και γενικότερα να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να διασώσουμε αυτόν τον «εσωτερικό μας θησαυρό».

Νew York Times-Kathimerini