ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΔΥΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΟΚΗΦΗΝΑΡΟΠΛΗΚΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Η προφητεία ενός Οθωμανού


 

Toυ ΚΩΣΤΑ ΣΤΟΥΠΑ 

Ο Αχμέτ Βασίφ Εφέντι έφτασε στην Ισπανία το καλοκαίρι του 1787 ως ο πρώτος πρεσβευτής του Σουλτάνου. Ήρθε να κλείσει συμμαχία και έφυγε γράφοντας κυρίως για τελετές, πρωτόκολλα και δώρα. Δεν χρειαζόταν να γράψει περισσότερα.

Τέσσερα χρόνια πριν φτάσει, ο Κάρολος Γ΄ είχε εκδώσει βασιλικό διάταγμα για να πείσει τους υπηκόους του ότι ο σιδεράς, ο ράφτης και ο τσαγκάρης ασκούν έντιμα επαγγέλματα και δεν ατιμάζουν την οικογένειά τους. Όταν ένα κράτος χρειάζεται νόμο για να πει ότι η δουλειά δεν είναι ντροπή, η διάγνωση έχει ήδη γραφτεί.

Η Ισπανία του 1787 κυβερνούσε ακόμη από το Μεξικό ως τις Φιλιππίνες. Το ασήμι της Αμερικής την μία μέρα έμπαινε στο Κάδιθ και την άλλη έβγαινε για τα εργαστήρια της Αγγλίας και της Ολλανδίας. Η γη ήταν «κλειδωμένη» σε ευγενείς και μοναστήρια που δεν την καλλιεργούσαν. Η αστική τάξη ήταν τόσο αδύναμη που δεν μπορούσε να σηκώσει ούτε τη δική της σημαία. Πλούτος χωρίς παραγωγή ίσον πληθωρισμός με στέμμα. Όπως σήμερα, πλούτος χάρη στα προγράμματα ποσοτικής χαλάρωσης ίσον πληθωρισμός χωρίς στέμμα. 

Αυτό που ο Βασίφ δεν πρόλαβε να δει είναι η συνέχεια. Και η συνέχεια είναι το ενδιαφέρον.

Η Ισπανία δεν κατέρρευσε σε μια νύχτα στη ναυμαχία του Τραφάλγκαρ. Σπαρταρούσε για έναν αιώνα. Πραξικοπήματα στρατηγών σχεδόν κάθε δεκαετία. Καρλιστές που ήθελαν πίσω τον Θεό, τον βασιλιά και τα παλιά προνόμια. Ριζοσπάστες που ήθελαν να γκρεμίσουν τα πάντα. Τρεις καρλιστικοί πόλεμοι τον 19ο αιώνα και ένας εμφύλιος, ο χειρότερος, τον 20ό. Ο καθένας υποσχόταν σωτηρία. Κανένας δεν έφτιαξε ένα εργοστάσιο.

Αυτό ακριβώς βλέπουμε σήμερα στη Δύση.

Η κοινωνία που ζει από ενοίκια, δανεικά και τυπωμένο χρήμα δεν χρειάζεται να διαβάσει τον Σπέγγλερ για να καταλάβει ότι κάτι πάει στραβά. Το νιώθει στο στομάχι.

Όταν ο μισθός δεν φτάνει για ενοίκιο. Όταν το εργοστάσιο της πόλης έγινε πάρκινγκ ή all day bar. Όταν το παιδί σπουδάζει δέκα χρόνια κάτι άχρηστο, τελικά για να σερβίρει φρέντο σε τουρίστες. Δεν ξέρει να το εξηγήσει. Ξέρει μόνο ότι το πλοίο μπάζει νερά.


Και κάνει αυτό που κάνει κάθε οργανισμός που φοβάται. Σπασμωδικές κινήσεις.

Η ακροδεξιά πουλά νοσταλγία. Πίσω στο έθνος, στα σύνορα, στη δεκαετία του ‘60.

Οι σημερινοί Καρλιστές. Δεν εξηγούν ποιος θα δουλέψει στη βιομηχανία, αφού τα παιδιά των ψηφοφόρων τους δεν πατάνε το πόδι τους σε εργοστάσιο.

Η ακροαριστερά πουλά αναδιανομή. Να μοιραστεί ο πλούτος, να φορολογηθούν οι πλούσιοι, να κρατικοποιηθεί ό,τι κινείται. Δεν εξηγούν τι ακριβώς θα μοιραστεί, όταν ο πλούτος παράγεται πλέον στη Σενζέν και όχι το Παρίσι ή τη Στουτγκάρδη.

Η μία πλευρά θέλει να κλειδώσει την πόρτα.

Η άλλη θέλει να μοιράσει τα έπιπλα.

Καμία δεν προτείνει να χτίσουμε σπίτι.

Τα λένε «αντισυστημικά».

Λάθος. Είναι τα πιο συστημικά κόμματα που υπάρχουν. Υπόσχονται και τα δύο ότι η κατανάλωση χωρίς παραγωγή μπορεί να συνεχιστεί, αρκεί να αλλάξει ο διαχειριστής. Το ασήμι θα συνεχίσει να έρχεται, απλώς θα πηγαίνει σε άλλες τσέπες.

Σήμερα το ασήμι της Λ. Αμερικής είναι οι τιμές των μετοχών και των ακινήτων.

Και η Ελλάδα;

Πρωτοπόροι. Δοκιμάσαμε τη συνταγή του χρέους πριν γίνει μόδα στην Ευρώπη. Το 2015 ψηφίσαμε ριζοσπάστες και κλείσαμε τις τράπεζες. Στη Βουλή κάθονταν  κλόουν κάθε απόχρωσης. Το εργοστάσιο δεν το χτίσαμε ποτέ. Το νοικιάσαμε σε Airbnb.

Οι επιστολές του Βασίφ με τα συμπτώματα της παρακμής και τη διάγνωσή του δεν βοήθησαν τον Σουλτάνο η αυτοκρατορία του οποίου παρουσίαζε  τα ίδια συμπτώματα.

Τριάντα τέσσερα χρόνια μετά την πρεσβεία του, η Ελλάδα ξεσηκωνόταν.

Διακόσια χρόνια αργότερα…

 

 κρατάμε κι εμείς κλειστές σακούλες με ξένο χρυσάφι, ευρωπαϊκά κονδύλια, τουριστικά έσοδα, δανεικά, και ψάχνουμε σωτήρες στα άκρα.

 

Κανείς δεν μπορεί να πει ότι δεν προειδοποιηθήκαμε. Μπορούμε μόνο να πούμε ότι ψηφίσαμε όπως θέλαμε. Κατά βούληση και ελευθερία.

 

* Οι Καρλιστικοί Πόλεμοι ήταν τρεις εμφύλιες συγκρούσεις στην Ισπανία, τις περιόδους 1833–1840, 1846–1849 και 1872–1876. Αφορμή αποτέλεσε η διαδοχή του Φερδινάνδου Ζ΄: ο αδελφός του, Δον Κάρλος, αμφισβήτησε το δικαίωμα της κόρης του, Ισαβέλλας Β΄, στον θρόνο. Πίσω από τη δυναστική διαμάχη συγκρούονταν δύο αντιλήψεις. Οι Καρλιστές υπερασπίζονταν την παραδοσιακή μοναρχία, την Καθολική Εκκλησία και τα τοπικά προνόμια. Οι φιλελεύθεροι υποστήριζαν συνταγματικές μεταρρυθμίσεις και συγκεντρωτικό κράτος. Οι Καρλιστές ηττήθηκαν, αλλά το κίνημα επέζησε, διατηρώντας ισχυρά ερείσματα στη Ναβάρα και στη Χώρα των Βάσκων. Αργότερα, οπαδοί του πολέμησαν στο πλευρό του Φράνκο, στον Ισπανικό Εμφύλιο, συνεχίζοντας την αντίθεσή τους προς την αριστερά και τον αντικληρικαλισμό.

στις

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου