"Αν είναι να πεθάνουμε, ας πεθάνουμε. Δεν υπάρχει λόγος να επιβιώνουμε διασωληνωμένοι. Λαοί χωρίς νεύρο πνευματικό και ανάλογο ηθικό ανάστημα, καταντούν αργά ή γρήγορα ιστορικά απόβλητα".
— Ελεύθερος Πολιορκημένος 🇬🇷 (@AleaJactaEst101) August 12, 2026
Καλό ταξίδι, Στέλιο. pic.twitter.com/O1rip8Lv6U
Πριν από δύο χρόνια, ο φίλος Στέλιος Ράμφος είχε γράψει στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ένα κείμενο όπου λίγο ώς πολύ συνέκρινε την υπόθεση των Τεμπών με την υπόθεση της Αντιγόνης.
Είχα προσπαθήσει να του απαντήσω με ένα δικό μου κείμενο, όπου υποστήριζα ότι στην τραγωδία το πρόβλημα είναι ότι το πολιτικό δίκαιο που υπερασπίζεται ο Κρέων είναι η προϋπόθεση για το ηθικό δίκαιο. Χωρίς οργανωμένη πολιτεία δεν υπάρχει δίκαιο, όχι μόνο πολιτικό αλλά ούτε και ηθικό. Το υποστηρίζει και ο Σωκράτης.
Μιλήσαμε στο τηλέφωνο –δεν είχε κινητό– και κανονίσαμε να συναντηθούμε για να συζητήσουμε το θέμα. Μου είπε ότι εκείνος προσπάθησε να αναδείξει το αίσθημα των συγγενών των νεκρών, ενώ εγώ έμενα στη θεσμική πλευρά της υπόθεσης.
Συναντηθήκαμε, συζητήσαμε για μιάμιση ώρα για διάφορα, κυρίως πολιτικά, και λίγο πριν χωρίσουμε του είπα: «Βρε Στέλιο, δεν μιλήσαμε για την Αντιγόνη».
Εκείνος χαμογέλασε και μου είπε: «Δεν πειράζει. Την άλλη φορά».
Η συζήτηση δεν έγινε ποτέ. Μείναμε ο καθένας με τις απόψεις του.
Το περιστατικό το αναφέρω για να καταλήξω σε αυτό που πιστεύω ότι είναι ο φιλόσοφος. Δεν προσπαθεί να πείσει τον άλλον για την αλήθεια των απόψεών του. Τις διατυπώνει και σου δίνει χώρο για να μπορέσεις να τις αντιληφθείς, είτε σε πείθουν είτε δεν σε πείθουν.
Δεν παριστάνει τον σοφό, ούτε επιδεικνύει τη σοφία του. Δεν είναι σοφός.
Είναι φίλος της σοφίας. Είναι ακριβώς το αντίθετο από τον καθηγητή του πανεπιστημίου, που προσπαθεί να διαμορφώσει τα μυαλά των μαθητών του με την αυθεντία του.
Ο Ράμφος δεν ήταν καθηγητής στο πανεπιστήμιο. Απ’ τα ελληνικά παράδοξα. Δεν το θέλησε ο ίδιος ή μήπως το πανεπιστήμιο δεν βρήκε χώρο για έναν διανοητή, που αντιστεκόταν στην ηγεμονία του μαρξισμού που κυριαρχούσε στην εκπαίδευση στα χρόνια της Μεταπολίτευσης;
Εξάλλου, έκανε ό,τι μπορούσε για να σκανδαλίσει την προοδευτική διανόηση του καιρού εκείνου.
Αν και έζησε τον Μάη του ’68 δεν υιοθέτησε τίποτε από την αποδομητική ορμή του.
Ο πρώην συντάκτης της Πανσπουδαστικής, ο επηρεασμένος από τον Καστοριάδη είχε καταλήξει ηγετική μορφή των νεο-ορθοδόξων μέσω των πατερικών κειμένων και της κλασικής παιδείας. Σύντομα κατάφερε να μεταμορφώσει τη σκέψη του σε μια αναζήτηση του σχίσματος ανάμεσα στην «ελληνίδα Ανατολή» και στη δυτική σκέψη.
Η πραγματική πρωτοτυπία του ήταν ότι ...
αυτό το «σχίσμα» το μετέτρεψε σε διανοητικό βίωμα και υπαρξιακή παράμετρο της σκέψης του. Η «παράδοση» ήταν το υλικό για τη συμμετοχή τής καθ’ ημάς Ανατολής στον σύγχρονο κόσμο, τον οποίο δεν αρνήθηκε ποτέ. O,τι σπανιότερο και ό,τι πολυτιμότερο για τον κόσμο μας. Η παραγωγή πρωτότυπης σκέψης και η σύγκρουση με τα αδιέξοδα της αυτοσυνειδησίας μας.
Ο Ράμφος ήταν φιλόσοφος με όλη τη σημασία της λέξης.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου