«Εν αρχή / ήν ο Λόγος, / φως / εκ φωτός, / που ταξιδεύοντας στο άπειρο / διάλεξε αμετάκλητα το Αιγαίο /και από τον κόρφο του / στέλνει ακένωτο το μήνυμα / της άρρητης ζωής / στο Σύμπαν / μέσ’ από ένα κοχύλι μισάνοιχτο, / ίδιο ο Λόγος / που από τα χείλη του / η Αλήθεια ξεπηδάει / και ανοίγεται στην Πλάση, / μεταλαβιά / ίζημα των Αχράντων Μυστηρίων. / Φως / των καιρών ανέσπερο / θάλλει στα κύματα του Αιγαίου, / εκεί όπου κίνησε η μεγάλη εκστρατεία / για να λευτερωθούν απ’ τα δεσμά / η Γνώση και η Σοφία». (Λόγος, από την ποιητική συλλογή «Σταλακτίτες σε τέσσερις στροφές» του Προκοπίου Παυλόπουλου, εκδόσεις Gutenberg).
Καταλαβαίνω ότι είναι βαρύ να ξεκινάς έτσι το Σάββατο – σκεφτείτε όμως κι εμένα που διάβασα και τα 163 ποιήματα του βιβλίου. (Σε δόσεις, εννοείται, αν και δεν έχω πρόβλημα πίεσης…)
Πάντως, ήταν απαραίτητο να το υποστείτε και εσείς, ώστε να έχετε μια ιδέα για τι μιλάμε. Να γίνει σαφές, κατ’ αρχάς, ότι οι «Σταλακτίτες», αντίθετα προς τις προσδοκίες ενός μέρους του κοινού, δεν είναι «party book».
Δεν προσφέρεται, δηλαδή, ως ανάγνωσμα για να σπάσουμε πλάκα με τους φίλους μας, όταν αράζουμε στο σαλόνι μετά το δείπνο. Είναι κάτι πολύ χειρότερο: είναι η ειλικρινής καταγραφή της ποιητικής φωνής του κ. Παυλόπουλου.
Η ανάγνωση του έργου είναι μια καταβύθιση στον εσωτερικό κόσμο του κ. Παυλόπουλου, ο οποίος είναι όπως τον φαντάζεσθε: βαρύς, βυθισμένος στη μεταφυσική αγωνία της σωτηρίας, τυλιγμένος σε μια αύρα μυστικισμού.
Με κυρίαρχο στην ποίησή του το αίσθημα μιας ναρκισσιστικής μελαγχολίας, που σε κουράζει γιατί αντιλαμβάνεσαι ότι για τον ποιητή η μιζέρια είναι αυτοσκοπός, επειδή υποτίθεται ότι αυτή είναι η ενδεδειγμένη διάθεση του «σοβαρού διανοούμενου».
Το δεύτερο πρόβλημα που θα συναντήσει ο τολμηρός εξερευνητής στον κόσμο του κ. Παυλόπουλου είναι η αίσθηση της πλησμονής από την υπερβολή του στόμφου. Ιδού ένα παράδειγμα: «Το αδίστακτο κοράκι του πόνου / κάθε που νυχτώνει / έρχεται και τρώει με βουλιμία / τα σπλάχνα της παλιάς ελπίδας / την ανυπόμονη καρδιά της προσδοκίας». Μπουκώνεις. Οχι άλλο κάρβουνο!
Η ποίηση του κ. Παυλόπουλου μοιάζει με τη μαγειρική που προσπαθεί να πετύχει τη νοστιμιά με την υπερβολή στην ποσότητα των υλικών της συνταγής. Μαγειρεύει με περισσότερο βούτυρο, με πιο πολύ αλάτι, βάζει μέσα ό,τι μυρωδικά βρίσκει στο ντουλάπι (ακόμη και αν η ημερομηνία λήξης έχει περάσει…), πιστεύοντας ότι η ποσότητα θα καλύψει την απουσία τέχνης. «Η ποσότητα είναι μιας μορφής ποιότητα», έλεγε ο Στάλιν, αναφερόμενος στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, και είχε δίκιο. Ο κ. Παυλόπουλος νομίζει ότι το ίδιο ισχύει και με την τέχνη.
Συνολικά, το πρόβλημα δεν είναι ότι ο ποιητής δεν έχει ικανότητες· είναι μάλλον ότι δεν έχει ταλέντο.
Πάντως, αυτό που έχει να δώσει στον αναγνώστη της ποίησής του είναι…
ο αποπνικτικός κόσμος του.
Σε κάποιους που του μοιάζουν μπορεί να αρέσει.
Για τους άλλους, προσφέρει μια περιήγηση στο είδος της ποίησης που θα μπορούσε να γράψει ένας μητροπολίτης. Υπό την προϋπόθεση, πάντα, ότι ο αναγνώστης αντέχει «το χωράφι του απόρθητου έρωτα / όπως το έχει οργώσει βαθιά / το αλέτρι του άδολου πόθου». Βοήθειά μας…
ΤΑ ΨΕΥΔΩΝΥΜΑ
Σχετικά με τα ποιήματα που δημοσίευσε με ψευδώνυμο ο κ. Παυλόπουλος, η αλήθεια είναι πιο περίπλοκη από όσο τη φαντάζεσθε.
Από φοιτητής ο κ. Παυλόπουλος σύχναζε στα στέκια των ποιητών, στου Λουμίδη και στο Brazilian – τους ποιητές πρόλαβε να δει αυτός, για να παραφράσω τον στίχο του Σαββόπουλου. Οπως ήταν παιδί σεβαστικό, πρόθυμο και διαβασμένο, έτσι ο νεαρός Προκόπιος γνωρίστηκε μαζί τους και κέρδισε την εκτίμησή τους. Οταν λοιπόν ο Ελύτης ξαφνικά έχασε την έμπνευσή του, περί τα μέσα της δεκαετίας του 1980, μετά τη συλλογή «Μικρός ναυτίλος», ο νεαρός Προκόπιος πήρε το θάρρος να αρχίσει να του στέλνει τα ποιήματά του.
Τότε λοιπόν σημειώνεται η δυναμική επιστροφή του Ελύτη, με τα έργα «Ιουλίου Λόγος» και, το κορυφαίο του, «Τα ελεγεία της Οξώπετρας»!
Δεν λέω ότι ο ποιητής μας δικαιούται μερίδιο στο Νομπέλ του Ελύτη, γιατί του απονεμήθηκε το 1979. Ομως η φιλολογία μας περιμένει τον γενναίο ερευνητή, που θα χαρτογραφήσει το ποιητικό χρέος του Ελύτη στον Παυλόπουλο.
Περιττεύει πια, όπως παρατηρείτε, ο τίτλος του κυρίου για τον πρώην Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Εχει περάσει στη χορεία των ποιητών. Παλαμάς, Σικελιανός και άλλοι έχουν σηκωθεί όρθιοι και τον υποδέχονται χειροκροτώντας. Μόνο τον Καβάφη δεν διακρίνω ανάμεσά τους, μάλλον επειδή στα σοβαρά υπήρξε πάντα επιμελέστατος…
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου