ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΣΟΥΡΓΕΛΟΨΩΝΑΡΟΠΛΗΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Κλωτσιές α λα Στανισλάφσκι

 

Tου Γιώργου Σκαμπαρδώνη

Δεν ξέρουμε, τελικά, αν τα σκληρά σουτ διδάσκονται στις ακαδημίες ποδοσφαίρου ή περιέχονται στη μέθοδο Στανισλάφσκι ή Γκροτόφσκι - δεν θυμάμαι, έχει χρόνια που τους διάβασα. Και εάν όλα αυτά που ακούμε ισχύουν όντως, λες αυτός ή αυτή που δέχεται την κλωτσιά να μπαίνει στο πετσί του ρόλου καλύτερα και βαθύτερα

Ναι, σύμφωνα με μια εκδοχή της άποψης ότι αν δεν υποφέρεις, αν δεν έχεις βίωμα βίας, πώς θα αποδώσεις τη βία και στο σανίδι; Και αν δεν φας από κάποιον σκηνοθέτη το μπούλινγκ της αρκούδας, πώς θα υποδυθείς μετά σαιξπηρικούς ρόλους, πώς θα ανεβάσεις Αισχύλο, άδαρτος; Με τι προσόντα - χωρίς επαρκείς ψυχικές μελανιές;

Στην ταινία «Το ξύλο βγήκε απ' τον Παράδεισο» η Βουγιουκλάκη αρπάζει απ' τον Παπαμιχαήλ ένα χαστούκι μεγέθους μπριζόλας, κι αυτό αντιμετωπίζεται ακόμα ως κάτι το χαριτωμένο. Ομως η πρακτική της μαθήσεως διά ξυλοδαρμού ήτανε συνηθισμένη τις προηγούμενες δεκαετίες σε συνδυασμό με φωνές και βρισίδια, ώστε (πιστεύανε) έτσι ο νέος να ωριμάσει γρήγορα, να μπει ταχύτερα στην τέχνη της ηθοποιίας, να κερδίσει χρόνο. Οπως τα γαϊδούρια, που χωρίς βίτσα δεν μάθαιναν να στρίβουν στον δρόμο. (Επιπτε ράβδος.) Τα ίδια γίνονταν και στα σχολεία με τις καρπαζιές, τους χάρακες, και τον εκσφενδονισμό ξύλινης κασετίνας στα κεφάλια των μαθητών που θεωρούνταν στούρνοι. Το ίδιο στα σπίτια και στους δρόμους, όπου το ξύλο ήταν συνήθης και άμεσος τρόπος επικοινωνίας όχι μόνο μεταξύ των συμμοριών, αλλά και μεταξύ των νοικοκυραίων και των παιδιών τους - εν αναμονή της μεθόδου Μοντεσόρι που ήρθε κάπως αργότερα. Ετσι ή και κάπως έτσι επικοινωνούσαν κάποτε μέχρι και οι μορφωμένοι άνθρωποι όχι σπάνια. Αλλά, ακόμα παλιότερα, η σφαλιάρα, ου μην και η κλωτσιά, ήταν σχεδόν αποδεκτές μέχρι και στους στίχους των τραγουδιών. Ο Μάρκος τραγουδάει (1934) στο άσμα «Οταν με βλέπεις να περνώ»:

Την πρώτη σού τη χάρισα
Τη δεύτερη, κυρά μου
Θα σε τρελάνω στις κλωτσιές και θα 'βρω τον μπελά μου


Βέβαια, ακόμα και τότε, ο μέγας Μάρκος είχε συναίσθηση πως «θα 'βρει τον μπελά του», που δεν την έχουν όλοι, ακόμα και σήμερα.  

Επίσης, το σύστημα του μπούλινγκ, του εκφοβισμού, των κραυγών και της ταπείνωσης δεν ήτανε μόνο ελληνικό προνόμιο, παρά υπήρχαν κυρίαρχα σ' όλο σχεδόν τον κόσμο και στις καλύτερες οικογένειες. Αυτό ήτανε τότε το ανεκτό κορέκτ και στην Ευρώπη και παντού.  

Η μέθοδος εφαρμοζόταν επίσης στο θέατρο και στο σινεμά - μη θυμόμαστε μόνο τα ιπτάμενα τασάκια του Κουν, γιατί δεν είχε μόνο εκείνος την αποκλειστικότητα: η Γκάια Σερβάντιο, στη βιογραφία που έγραψε για τον Βισκόντι, λέει πως ο ιταλός σκηνοθέτης «έπλασε τον Μαρτσέλο Μαστρογιάνι με ουρλιαχτά και βρισιές». Ενώ ο ίδιος ο Μαστρογιάνι (όπως αναφέρεται στη βιογραφία του από τον Εντσο Μπιάτζι) για να υποστηρίξει, κάποτε, τον Φελίνι που είχε κατηγορηθεί για μισογυνισμό δήλωσε: «Ε, όλοι οι άντρες είμαστε λίγο ως πολύ μισογύνηδες». Και πράγματι, υπήρχε αυτή η στάση, ταυτόχρονα με τη λατρεία της γυναίκας και τον ρομαντισμό, επί αιώνες. Οταν ο άντρας είναι ερωτευμένος γίνεται μωρό, χαλί να το πατήσεις. Οταν παρακμάσει το πάθος, τότε, συχνά, ο έρως γίνεται έΔρις - αν και υπάρχουν λεβέντες (και όχι μόνο) που ρέπουν μονίμως στο πλιάτσικο και στη βία.

Στο σανίδι τα πράγματα δεν διαφέρουν πολύ, κι όχι μόνο μεταξύ αντρών και γυναικών και ίσως υπάρχουν ορισμένοι που πιστεύουν ότι γνωστή ρήση του Μαρξ ισχύει σε παραλλαγή και για το θέατρο, δηλαδή ότι «η βία πάνω στο σανίδι είναι η μαμή της ηθοποιίας». Παλιότερα, κάποιοι άλλοι γενικεύοντας το διατύπωσαν με μεγαλύτερη κομψότητα, λέγοντας πως για να εξελιχθείς «πρέπει να σε κλάσει ο μάστορας», κάτι δύσοσμο, μεν, αλλά λιγότερο επώδυνο από μια στραβοκλωτσιά α λα Μέσι. Ασε που ο καταφρονετικός εξαερισμός ενώπιος ενωπίω δεν εμπίπτει ακόμα στους κανόνες απαξίας του #MeΤoo και, κυρίως, δεν αφήνει ορατά ίχνη, παρά μόνο κάποια δυσφορία στους ρινικούς κάλυκες.

Σε κάθε περίπτωση να πούμε ρητά ότι πλέον η λεκτική ή σεξουαλική βία είναι απολύτως απαράδεκτες. (Κάτι μας είπες τώρα.) Επειδή όμως ζούμε σε πολυπολιτισμική κοινωνία και ο πολιτισμός είναι πολύς, περισσεύει, καλό είναι πια να βλέπει κανείς πιο πλατιά το πρόβλημα.  

Δηλαδή...

 

 να τρώμε, να πίνουμε, αλλά να 'χουμε και τον νου μας.  

Οπότε, όποιος έχει μικρό αγόρι (εφόσον κι αυτά ενδέχεται να δεχτούν σεξουαλικές ή λεκτικές επιθέσεις από μερακλήδες) ή μικρή θυγατέρα, παιδιά εν γένει, καλό είναι να τα διδάσκει τρόπους, ανθρωπισμό και δικαιώματα, αλλά ακόμα πιο χρήσιμο είναι να τα στείλει από μικρά να μάθουν και kick boxing. Είναι πιο αποτελεσματικό σε πολλές περιπτώσεις. Καλά τα ευχέλαια, αλλά και μια γάτα δεν βλάπτει στις μέρες μας. 

Το έγραψε ο Κλάουζεβιτς: «Απ' όλους τους προφήτες ο μόνος που νικάει είναι εκείνος που διαθέτει όπλα». Χωρίς όπλα είσαι απλώς στο έλεος του ισχυρού

Αν, όμως, κάποιος σε κλωτσήσει, ως μη όφειλε, ή πάει να σε βιάσει και μπορείς να γυρίσεις και να του τραβήξεις ένα βρωμόξυλο, τότε η δικαιοσύνη αποδίδεται παραχρήμα κι επιτόπου. Για να μη σου λέει μετά ο καθείς πού τα θυμήθηκες όλα αυτά μετά από τόσα χρόνια και μιλάς τώρα απλώς επειδή έγινε μόδα. Να, λοιπόν, μια περίπτωση που το έγκαιρο, αμυντικό (αποκλειστικά αμυντικό) ξύλο έχει σωτήριο και μάλλον πιο άμεσο παιδαγωγικό αποτέλεσμα απ' το θέατρο. Το αντίπαλον πέος θέλει αντίπαλον δέος, όπως θα 'λεγε κι ο Θουκυδίδης.


Επομένως...

 

 το kick boxing είναι η ανεστραμμένη μέθοδος Στανισλάφσκι. Το μόνο αδύναμο σημείο της είναι (με τόση ανωμαλία που κυκλοφορεί) πως αν πέσεις σε επιτιθέμενο σαδομαζοχιστή και τον πλακώσεις, ενδέχεται να το φχαριστηθεί κιόλας.



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου