ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Το Σύνταγμα και η κοινή λογική

Γράφει ο ΦΑΛΗΡΕΥΣ

Ποιο ακριβώς ήταν το συγκεκριμένο άρθρο του Συντάγματος, ομολογουμένως, δεν το συγκράτησα. Οχι επειδή η μνήμη μου έχει εξασθενήσει πια σε βαθμό ώστε να μην με υπηρετεί σε τόσο απλά θέματα· αλλά επειδή εκείνη τη στιγμή, για εμένα ως άνθρωπο αδαή περί τα νομικά, ο οποίος όμως προσπαθεί να καταλάβει τη λογική συνάφεια νοημάτων και συλλογισμών που ορίζουν ό,τι αποκαλούμε «νομιμότητα», άλλο ήταν εκείνο που είχε σημασία.

Ακουγα χθες το μεσημέρι από το ραδιόφωνο τον άλλοτε πανίσχυρο υπερυπουργό Προκόπη Παυλόπουλο, υπό την ιδιότητα του καθηγητή της Νομικής (Δημοσίου Δικαίου), να αντικρούει τη θέση του επίσης καθηγητή (Συνταγματικού Δικαίου) Νίκου Αλιβιζάτου, σχετικά με τη δυνατότητα δίωξης από τη Βουλή των εγκαλουμένων πρώην υπουργών για την υπόθεση της λίστας Λαγκάρντ. Βασιζόμενος σε ένα συγκεκριμένο άρθρο του Συντάγματος, υποστήριζε λοιπόν ο καθηγητής Παυλόπουλος ότι η -κατά κυριολεξία- εφήμερη Βουλή της 6ης Μαΐου 2012 δεν προσμετράται στον υπολογισμό του χρονικού διαστήματος εντός του οποίου ισχύει η δικαιοδοσία της Βουλής για τη δίωξη των εγκαλουμένων. 

Αντιθέτως, ο καθηγητής Αλιβιζάτος έχει υποστηρίξει (μόλις την περασμένη Κυριακή με άρθρο του στην «Καθημερινή») ότι αν δεν ληφθεί υπόψη η Βουλή της 6/5/2012 παραβιάζεται ένα άλλο άρθρο του θεμελιώδους νόμου της πολιτείας.

Δεν θα τολμήσω -προς Θεού- να εκφέρω γνώμη επί της ουσίας. Αισθάνομαι δε την ανάγκη να εκφράσω εκ προοιμίου τον σεβασμό μου στις γνώμες και των δύο εγκρίτων νομικών, έστω και αν η κάθε μία αποκλείει την άλλη. (Αυτοί, στο κάτω κάτω, είναι καθηγητές· εγώ ένας άσχετος.) Ωστόσο, αρκούμαι στην απλή περιγραφή του προβλήματος, από την οποία μου γεννάται η εξής απορία: πώς είναι δυνατόν η απόλυτη και αδήριτη πραγματικότητα του αποτελέσματος μιας εκλογικής διαδικασίας, της οποίας η προετοιμασία και η διεξαγωγή απασχόλησαν τη χώρα ολόκληρη επί μήνες, να είναι κάτι το οποίο εντός του πλαισίου του Συντάγματος υπάρχει και, ταυτοχρόνως, δεν υπάρχει, αναλόγως του άρθρου υπό το οποίο προσεγγίζει κάποιος το θέμα;

Από την απορία αυτή προκύπτουν και άλλα ερωτήματα:

Πώς είναι δυνατόν ο καταστατικός χάρτης της πολιτείας να επιτρέπει παρόμοιες ασάφειες, οι οποίες δυνητικά αποτελούν πρόσφορο έδαφος πολιτικών παιγνίων; Μήπως εν τέλει η απαίτησή μου να αναδεικνύεται από την ανάλυση του Συντάγματος η στερεά συνεκτική λογική του, αλλά και η κρυστάλλινη σαφήνειά του ως προς βασικές έννοιες (π.χ. τι νοείται ως Βουλή και τι όχι), οφείλεται στην απλοϊκότητα της σκέψης μου; Ή μήπως -ακόμη χειρότερα- η διάσταση απόψεων μεταξύ των δύο καθηγητών (και πρώην συνεταίρων...), που μου προξενεί και τα παραπάνω ερωτήματα, είναι συνέπεια της προχειρότητας με την οποία έχει συνταχθεί ο θεμελιώδης νόμος της πολιτείας ως προϊόν καιροσκοπικών συμβιβασμών και πρόσκαιρων σκοπιμοτήτων;  

Αν -ο μη γένοιτο- ισχύει το τελευταίο, τότε γιατί να αισθάνομαι την υποχρέωση να υπερασπισθώ ένα κείμενο το οποίο είναι φτιαγμένο καθ’ υπέρβαση των ορίων της λογικής, ενδεχομένως δε με τον σκοπό να εξυπηρετεί κατά περίσταση τις ανάγκες εκείνων που κατέχουν το προνόμιο της αυθεντικής ερμηνείας του; 

Εχω την εντύπωση ότι άλλο πράγμα είναι ο καταστατικός χάρτης μιας πολιτείας και άλλο η θρησκεία: ο σεβασμός προς το Σύνταγμα πηγάζει από τη λογική που το διέπει και η οποία μπορεί να είναι κατανοητή από όλους μέσω της παιδείας, ενώ ο σεβασμός για τη θρησκεία αφορά τα πέραν της λογικής. 

 Φοβάμαι όμως ότι αυτά τα δύο εμείς τα έχουμε μάλλον μπερδέψει...