Ράβδος εν γωνία...

Του ΤΑΚΗ ΚΑΤΣΙΜΑΡΔΟΥ

Εν ονόματι, λοιπόν, της ανταγωνιστικότητας οι εργαζόμενοι σύρονται ξανά σαν την Ιφιγένεια. Καλούνται να θυσιαστούν για τη «βελτίωση της ανταγωνιστικότητας»

Η «βελτίωση», προφανώς, δεν χρειάζεται διευκρινίσεις. Για την «ανταγωνιστικότητα» το πράγμα αλλάζει. Τι ακριβώς σημαίνει, ποιο είναι το περιεχόμενό της; 

Μάταια θ΄ αναζητήσει κάποιος έναν ενιαίο ορισμό. Ακόμη και στο «Σύμφωνο Ανταγωνιστικότητας» (αρχική ονομασία του «Συμφώνου του Ευρώ»)... κύκλους κάνει, χωρίς ν΄ αποσαφηνίζεται πλήρως. Στο «γλωσσάρι» της ΕΕ και από τότε που ανακηρύχτηκε σε «ευρωπαϊκή στρατηγική» (νεοφιλελεύθερη συνθήκη Λισαβόνας), η ανταγωνιστικότητα σημαίνει «μια οικονομία η οποία παρουσιάζει ανάπτυξη και υποστηρίζεται από την παραγωγικότητα».

Το συμπέρασμα είναι ότι προαπαιτούνται άλλοι ορισμοί για να οριστεί η ίδια. Είναι ολοφάνερο ότι είναι αναγκαία μια πολυπαραγοντική προσέγγιση. Οποιος την ταυτίζει με το κόστος εργασίας, την κερδοφορία των επιχειρήσεων και τις τιμές των προϊόντων ή υπηρεσιών, είναι μακριά νυχτωμένος. Αν δεν χρησιμοποιεί την ταύτιση, επί τούτω διαστρεβλωτικά, για να μεταφέρει έννοιες που αντιστοιχούν σε παραγωγικές ή καταναλωτικές διαδικασίας και, εν πάση περιπτώσει, στις αγορές, σε κοινωνίες και κράτη.

Παράδειγμα: Ενα «ανταγωνιστικό κράτος» είναι ακατανόητο, σ΄ αντίθεση με την «ανταγωνιστική βιομηχανία». Μπροστά στην απροσδιοριστία αυτή «αρχές» όπως το Εθνικό Συμβούλιο Ανταγωνιστικότητας και Ανάπτυξης -υπάρχει και τέτοιο στη χώρα μας!- και το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ -πρόσφατα δημοσίευσε έκθεση για την Ανταγωνιστικότητα το 2012- καταφεύγουν σ΄ επεξηγήσεις. Εισάγοντας έννοιες όπως το βιοτικό επίπεδο, η ευημερία ενός λαού, οι πραγματικές αποδοχές των εργαζομένων, οι προσφερόμενες κοινωνικές υπηρεσίες κι άλλες συναφείς.

Στην ιστοσελίδα του ΕΣΑΑ (www.competitive-greece.gr ) παρατίθενται πάνω από είκοσι ορισμοί της «ανταγωνιστικότητας», με παρόμοιους συσχετισμούς. Σ΄ έναν από τους πιο ευθείς, που προέρχεται από τον γνωστό ΟΟΣΑ, διαβάζουμε «ότι ανταγωνιστικότητα είναι ο βαθμός στον οποίο ένα κράτος μπορεί να παράγει αγαθά και υπηρεσίες που πληρούν τα κριτήρια των διεθνών αγορών, διατηρώντας και αυξάνοντας ταυτόχρονα το επίπεδο διαβίωσης των πολιτών...».

Ακόμη και η ανταγωνιστικότητα, επομένως, είναι ένα εργαλείο προς όφελος του βιοτικού επιπέδου. Τίποτα παραπάνω, ακόμη και με τους «νόμους» της αγοράς, Ολα τ΄ άλλα είναι λογικοί παραλογισμοί του τύπου «ράβδος εν γωνία, άρα βρέχει...». 

Οταν η συζήτηση γι΄ αυτή αρχίζει και εξαντλείται στο μισθολογικό κόστος και τη λιτότητα, πρόκειται για σκουπίδια. Πολλά τέτοια παράγονται και σωρεύονται το τελευταίο διάστημα στους ευρωπαϊκούς και ελληνικούς δρόμους...